第06版:banj canghraiz ciemdingh
3上一版  下一版4
 
Ginglig “Sam Hah” Daihmuengz
版面导航     
3上一期  下一期4
新闻搜索:  
2018年9月5日 放大 缩小 默认        

Ginglig “Sam Hah” Daihmuengz
经历 “三夏”大忙
□ Luz Yuzgangh / 陆如刚
 

Guh boux hagseng, byawz cungj maqmuengh daengz ngoenz cuengq- gyaj. Hoeng, mwh gou lij youq hagdangz doegsaw, fanjdauq ceiq lau gvaq aen sujgyaj lo. Aenvih doiq dou vunz lajmbanj daeuj gangj, daengz aen gyajgeiz neix, couh aeu ginglig “sam hah” daihmuengz. “Sam hah” couhdwg aen cohgyoeb cietheiq “hahsou”、“hahndaem” caeuq “hahguenj”. Ndaej yienghneix naeuz, “sam hah” dwg bouxdajndaem mwh guh hongnaz ceiq nyaengq youh ceiq sinhoj. Ginglig gvaq “sam hah” daihmuengz, mwngz cij rox gij dauhleix “naed haeux naed hanh” vunzbiengz gangj; hix daejniemh daengz coenz vahgeq “byawz rox haeux ndaw banz, naednaed cungj sinhoj.” Gou saenq miz di dujcej ban bi’ndwen gou, danghnaeuz mwngz hix dwg daj lajmbanj okdaeuj, roxnaeuz roxnyinh caeuq gou doxdoengz ne!

“Hahsou” couhdwg youq seizhah gvej haeux. De dwg ndaw “sam hah” aen cietheiq ceiq youqgaenj youh baiz ceiq gonq ndeu, danghnaeuz youq aen cietheiq neix guh mbouj ndei, couh yingjyangj daengz song aen cietheiq baihlaeng, lij yingjyangj daengz gij canjliengh miuz haeuxngeih. Vihneix, bouxdajndaem daengx bi ceiq yawj naek hahsou, couh lienz yienh、yangh song gaep cwngfuj hix laebguh aen “Samhah Gunghcozdui” roengz mbanj daeuj coi vunz ganj sou ganj ndaem ne.

Lajmbanj ranghdieg gou itbuen dwg okcieng couh ra ngoenz maq cehhaeux, caiq roengzdaeuj couhdwg doek ceh、caux gyaj ndaem naz. 7 nyied gvaq byongh ngamjhab mwh cuengq sujgyaj, gohaeux gyang naz couh ciemhciemh bienq henj lo, cietheiq “hahsou” ranzmbanj couh daeuj daengz lo.

“Hwnq lo! Hwnq lo! Ganj bae doengh gvej haeux lo!” Haetromh, gou couh ngaiz bohmeh caeuxcaeux coi hwnqcongz, genjdanh gwn gvaq ngaiz- romh le, swnh gyanghaet dienheiq lij liengz couh dawz fagliemz riengz bouxlaux roengz doenghnaz bae gvej haeux. Vih dangj ndaej ndithaenq 7 nyied, gvej haeux aeu daiq gyoep caemhcaiq daenj buhgenraez caeuq vaqdinraez. Aenvih ciep roengzdaeuj aeu ganj rauq naz ndaem miuzngeih, vihneix raihnaz aeu gyaeng raemx, neix hawj dou gvej haeux gig mbouj fuengbienh. Gvej haeux aeu gaeuz hwnj gaeuz roengz, fwngzswix baez vax maenh geij caz haeuxriengz, fwngzgvaz couh roengz liemz gvej, dinfwngz aeu vaiq, gvej sat vanzlij daeh gij haeux umj baij caemhcaez youq haenznaz. Ndithaenq 7 nyied lumj feiz byaeu, gaem liemz gvej geij mbat couh hawj vunz hanh lae lumj raemx baeuh, saedcaih dingj mbouj ndaej couh dingz roengzdaeuj gwnringz yietbaeg yaep ndeu, liux le caiq laebdaeb ganj guh roengzbae.

Gvej ndaej raih naz ndeu le couh aeu dingz roengzdaeuj fad haeux lo. Seizhaenx vunzmbanj fad haeux lij dwg yungh luqfaex daeuj fad. Aen luqfaex ranz gou gig naekcaem, aeu song boux vunz hung boux gyaeuj boux rieng cij ram ndaej hwnj ne. Fad haeux beij gvej haeux engq sinhoj! Sien menhmenh fad geij gaem aeu fiengz denz ndei laj aenluq le, song boux naj doxdoiq couh “bingbing baengbaeng” fad hwnjdaeuj lo. Fad haeux hix aeu gangj fuengfap ha, song fwngz gaem maenh gaem bingz bog haeuxrieng, song ga gaq maenh haenznaz, hainduj fad geij baez gaej okrengz gvaqbouh, gvaq le couh yungh rengz doq fad doq byonj, boux rengz hung gaem haeux fad haj、roek mbat couh fad seuq. Fad ndaej gvaq byongh luq haeuxgok couh dingz roengzdaeuj cang daeh cang loz, gyanghaemh sou hong lij aeu riengzndang rap haeuxgok dauqranz. Boux mbouj gvenq guh hongnaz, ngoenz ndeu roengzdaeuj baujcwng mwngz gen in ndang suj, haetlaeng song gen foeg daengz gaem vanj hoj dawz dawh hix sinhoj.

Youq mwh hahsou, mbouj ndaej mbouj dwen daengz gienh saeh ndeu, neix couhdwg dak haeux. Caeuq gvej haeux、fad haeux、ndaem naz doenghgij hong neix doxbeij, dak haeux suenq dwg gienh hong mbaeu ndeu. Dawz gij haeuxgok ngamq fad haenx lah ndei gyangluengq le, caiq nanz mbouj nanz fan de mbat ndeu, gyanghaemh couh comz haeux fung cingh rap dauqranz. Hoeng, seizhah dienheiq bienqvaq vaiqvwd, youh mbouj miz maz dienheiq yawhbauq dem, daxbaenh lij dwg ndit haenq mbwn seuq, yaepyet couh fwj ndaem fwn doek, bungz daengz yienghneix bouxdakhaeux couh muengz dwk baenqlulu lo, geiq ndaej ngoenz ndeu dou geij beixnuengx yaep dak yaep sou sam baez bae.

Binaengz ranz gou yungh bet ngoenz baedauq cij guh sat hong gvej haeux miuznduj. Daxboh riengzlaeng geij ngoenz rauq naz ndei, caj go’gyaj maj ndaej daengz ndaej aeu fwngz gaemloek le, couh cienj haeuj cietheiq “hahndaem” lo.

Mwhde lij caengz miz gij gisuz vutgyaj, lij dwg hawj daxmeh guh boux loek gyaj guh gaem cug ndei, caiq rap daeuj dieg naz rauq ndei aeu vunz ndaem. Ndaem naz sien aeu daj baih riengrumz ndaem hwnj, mboujnex go- gyaj rox deng rumz nyig ndaej mbouj cingjcaez. Geij boux baiz baenz lad le couh ndaem hwnjdaeuj lo. Ndaem naz hix aeu dinfwngz vaiq, geij boux ndaem naz dinfwngz caemhcaez lad gyaj baenz hangz baenz luengj. Ndaem naz hix lau ndithaenq, sien mbouj gangj baihlaeng ngaiz ndat daengz noh yaek cug, banringz gvaq le raemxnaz hix ndat lumj raemxgoenj nei hawj mwngz ai ga nanzsouh. Mboujgvaq seizhaenx vunzmbanj miz banhfap hoh ai ga mbouj deng ndat sieng, couhdwg daiq gaiq “hengzheux”. Gaiq “hengzheux” dwg yungh baengzhau daeuj raed baenz diuz, dawz de daeuj heux gvaq ai ga geij hot, caiq aeu namhnaez daz geij caengz dem, yienghneix youh ndaej dingj raemxnaz ndat lo, hix ndaej fuengz duzbing daeuj nengq haeb ne. Guh hongnaz baenz sinhoj, seizhaenx daxmeh gou ciengz doiq gyoengq beixnuengx dou gangj:“Lau sinhoj couh aeu ndeindei doegsaw.”

Gangj daengz neix, rox miz vunz cam vihmaz aeu ganj gvej ganj ndaem ne, menhmenh guh hix guh ndaej sat ha. Hainduj gou hix dwg yienghneix siengj, mboujgvaq dingq bouxlaux gangj aen dauhleix “song ciengj” le, gou cij rox: Danghnaeuz mbouj ganj gvej ganj ndaem, haeux miuzngeih couh rox doinguh daengz seiznit cij hai va okfaenx, yienghneix haeuxgwn couh deng gemjnoix lo, neix couhdwg aeu habngamj cietheiq.

Gvaq le hahndaem, roengzdaeuj couhdwg cietheiq “hahguenj” lo. Gij saeh hahguenj cujyau dwg ndai naz、dwk bwnh、 dwk raemx、gaj non doenghgij neix. Vunzbiengz naeuz doenghgo dwg “sam faen ndaem, caet faen guenj”. Go’gyaj hix dwg yiengh- neix, danghnaeuz mwngz cij rox ndaem mbouj rox guenj, daengzcog couh “ranz vunz ndaej haeux, ranz mwngz ndaej vaeng” lo. Mboujgvaq, doxbeij hwnjdaeuj, “hahguenj” mbouj ndaej lumj song aen cietheiq gonq nei haet bae haemh dauq ganj guh, dou guh lwgnyez hix ndaej ninzgvaiz lo.

Ndai naz dwg yungh din bae caijdaemh gij nywjsaeq goek go’gyaj, hawj gomiuz fat ndaej hwng, caemhcaiq genjleh gij govaeng okbae. Dwk bwnh、dwk raemx、gaj non dwg youz bouxlaux bae guh lo. “Sam hah” daihmuengz guh daengz yamq neix, gyoengq vunzmbanj couh ndaej ndang soeng roengzdaeuj lo, danghnaeuz roengzbae mbouj bungz maz swyenz caihaih, mwngz couh ndaej muz liemz deq gvej haeux miuzngeih lo.

Gangj hwnjdaeuj, youq lajmbanj ginglig gvaq “sam hah” daihmuengz, doiq gou lwgnyez daeuj gangj yienz- naeuz dwg gienh saeh hoj baeg ndeu, hoeng, seizneix dauqngeix hwnjdaeuj, couhdwg ginglig gvaq yiengh sinhoj neix cij hawj gou roxhit, engq hawj gou gvaqlaeng bungz maz hojnanz cungj hamj ndaej gvaqbae.

Seizneix lajmbanj lij gvaq “sam hah”, mboujgvaq, mbouj lumj gaxgonq baenzneix muengz lo. Gaxgonq aeu vunz roengz naz bae gvej haeux, seizneix gvej haeux dwg co souhguzgih daeuj bang gvej lo; gij gisuz vutgyaj ndaej youq lajmbanj doigvangq le, ndaem naz mbouj caiq aeu vunz roengz naz bae gaeuz hwet lo, boux dog ngoenz ndeu couh “ndaem” ndaej song moux lai naz. Hix nanzgvaiq lajmbanj miz haujlai vunz mwh samhah lij ndaejhoengq bae ndaw singz dajgoeng ne!

Ngoenzlwenz gou youh fwd dingq daxboh naeuz, doengh gij reihnaz hopgyawj geij aen mbanj dou cienz- bouh yaek bau hawj Vazyin Cizdonz daeuj laebguh dieg Luzswz Vuz- gunghhai Nungzcanjbinj Gihdi, doenghbaez vunzguhnaz gizde miz haujlai bienqbaenz gunghswh vunz- hong, cawzhai lingx ngaenzndwen, gunghswh lij bang haeuj ciengxlaux baujyiemj dem. Danghnaeuz dwg yienghneix, “sam hah” daihmuengz coenz vah neix youq mbanj gou couh bienqbaenz lizsij lo.

 
 
 
   
   
   


版权所有 广西民族报

联系电话:0771-5528076 5559552
传真:0771-5528087 电子邮箱:gxmzbw@163.com
地址:广西南宁市桂春路16号 邮政编码:530028
 

关闭