Ngoenzhaenx, gou bae gunghyenz youzbyaij, dingjlingz yawjraen geij boux goenglaux dwkgyangq, gou sim- angq raixcaix.
Yawj gyoengq goenglaux dwk- gyangq yienghneix simhai, yienghneix dawzyinx, gij dwkgyangq seiz lwgnyez gou, couh lumj cuengq denyingj ityiengh, baenz muq baenz muq fouzfangfang youq dangqnaj.
Seiz lwgnyez gou dawz dwk- gyangq dangguh haeuxdonq, dwk- gyangq buenx gou daengz siujyoz bizyez. Doengh bi haenx, gij guh’angq lwgnyez dou cungj dwg daj ciuhlaux cienz roengzdaeuj, cawz le dwk- gyangq, lij miz gaemhndoj、dwkcik、 dwk geiznywj、dwk geizcungq caeuq heuh duzmoed doengh gijneix.
Aengyangq cungj dwg dou gag guh. 20 sigij 60 nienzdaih, lajmbanj gungz dangq mamaet, gwn mbouj imq daenj mbouj raeuj, gaiqgaiq cungj dwg gag guh gag gwn, mbouj lumj seizneix, gij doxgaiq guh’angq lwgnyez, gaiq maz cungj miz gai, gaiq maz cungj cawx aeu. Seiz lwgnyez gou, dangh- naeuz mwngz guh daeuj gai, hix mbouj miz vunz cawx. Guh gyangq mbouj miz maz hoj guh, gou lij gag guh gvaq. Baez nienzgeij lij haemq iq, couh saeuq vunzhung bang guh, gou youq bangxhenz cimyawj, doq yawj doq geiq youq ndaw hoz, yawj lai le couh hag guh, menhmenh couh guh baenz lo.
Doengh aen nienzdaih haenx, vunz lajmbanj donq imq donq iek, dungxsaej bejbedbed. Hoeng lwgnyez gyaez guh’angq, dungxiek cungj mbouj lumz dwkgyangq. Ranz caengz rongh, gou couh bokbyit fonj ndang hwnqcongz, seizbienh ndoet vanj souh sawzmaenz ndeu, couh gaenjndidndi bae ra gyoengq doih guhcaemz. Gyoengq lwgnyez dou doxiu gvenq lo, caj gou buet daengz diegfadhaeux swnghcanjdui, senq miz geij boux beij gou lij caeux daeuj daengz lo. Vunz caengz daengz caez, geij boux daeuj gaxgonq fwngz humznyannyan, doq gveng aengyangq guhcaemz gonq. Seizneix, aen mbanj caembyembyem deng dou nauhyied hwnjdaeuj.
Dou dwkgyangq faen miz song cungj: Cungj ndeu dwk doxnyex, cungj ndeu dwk doxboemz.
Dwk doxnyex cungj neix couh lumj gij doxdax buet ityiengh, gag boux gag buet diuz sek de, mbouj dox gauxca, boux buet daengz diuz sienq baihnaj gonq boux de hingz. Dwk doxnyex caemh dwg yienghneix, song boux lwgnyez youq dieghoengq capmax ndwn ndei, song boux doengzseiz hemq “it ngeih sam”, “sam” baez ok bak, aengyangq hix doengzseiz gveng ok fwngz. Song aen gyangq youq gwnznamh baenqledled, gag aen gag baenq, aen ndeu mbouj ndaej nyauxluenh lingh aen. Hainduj cungj baenq ndaej gig rem, menh- menh, ciemh baenq ciemh numq. Daengz seizneix, couh yawj bouxlawz rox set gyangq lo. Mwngz dandan miz rengz cix mbouj ndaej, lij yaek aeu miz gisuz, seizlawz set gyangq, set gyangq vaiq roxnaeuz menh, set gyangq ok geijlai rengz, cungj aeu swhgeij gaemdawz ndei. Bouxgvai baez set gyangq youh onj youh rengz, aengyangq baenq baenz diemj cung cungj mbouj rox laemx. Bouxhuk ne, din fwngz luenh caez, humx aen- gyangq buetlanglang, set aengyangq seiz, baez soeng baez haenq, doeklaeng, aengyangq naiqnueknuek laemx roengzdaeuj lo. Gyoengq lwgnyez youq henz yawj, doq heuh doq diuq, gikdoengh dangqmaz. Gij sing hemqhuhu cwgoemq gij sing dungxiek rongxruru.
Dwk doxboemz couhdwg aeu gyangq boemz laemx aengyangq bouxwnq bae, lumj gaemzgienz dox- dwk ca mbouj geijlai. Cingqsik doxdax gaxgonq, sien senj bouxboemz ok- daeuj, bouxboemz heuhguh bouxgung, boux deng boemz heuhguh bouxhen. Song boux doengzseiz gveng gyangq roengz namh, aengyangq bouxlawz baenq ndaej nanz mbouj laemx, bouxde couh guh bouxgung. Doxdax hainduj, bouxhen yungh cag heux aengyangq ndaetndaet bae, gen’gvaz roxnaeuz genswix coh aen’aek baez ngut, ciepdaeuj haenqrengz coh baihrog gveng doxbae, aengyangq doq lumj rumzgeujgaeq nei youq gwnz- namh baenqlulu. Bouxgung senqdi bwh ndei, dan deq aengyangq bouxhen roengz namh, yawj ndei seizgei, fajgen yaengx sangvidvid mauhgvaq gwnz gyaeuj, sawqmwh boemz ok fwngz, aengyangq couh lumj byajmig nei, haenqhaenq dwk roengzbae, yaepyet ding dawz gwnz gyaeuj aengyangq bouxhen. Aengyangq bouxhen doq lumj duzvaiz daemj saw ne, mbitmbit mbiengjmbiengj, cengqheiq cakdai, ciemhciemh, yied baenq yied numq, yaek laemx “dai” aengyangq boux- gung. Hoeng, aengyangq bouxhen dingz lo, aengyangq bouxgung lij baenq ndaej angqvauvau, daekeiq fwngfwng angj bonjfaenh rem ak. Yienghneix, couh suenq bouxgung hingz faen ndeu. Baez daihngeih, bouxhingz lij dwg guh bouxgung, itcig dwk 5 buenz, bouxlawz faen lai bouxde hingz. Mizseiz bouxgung deng saetfwngz: Dwk mbouj deng roxnaeuz dwk mbouj miz rengz, dauq deng aengyangq bouxhen laemx “dai”, aengyangq bouxhen lij baenq, baenz- neix bouxgung couh saw faen ndeu. Seizneix, rumzbaek fan baenz rumz- namz, bouxgung caeuq bouxhen dox- vuenh, laebdaeb dwk roengzbae.
Miz baez ndeu, gou caeuq Daeg- genh dwkgyangq, baezneix couh lumj duzcwz doxdaemj, hoj faen sawhingz.
Doxdax hainduj, ngamq yaek senj bouxgung okdaeuj, byawx rox, Daeg- genh gig daihliengh, nyiengh gou guh bouxgung. Gou gag riundumj, sikhaek niuj cag baez hot baez hot heux dawz aengyangq, gaem ndaet youq ndaw fwngz, seiqseiz ok fwngz boemz de. Caenh dingqnyi “fwt” sing ndeu, aen gyangq Daeggenh gaenq ndaeng- ndiengq baenqfofo, gou doq yaengx fwngz hwnjdaeuj yaek boemz, hoeng gou baez dungxcieg, faj fwngz doq miz di soeng, gou yaek sou fwngz doxdauq, gaenq mbouj gib, aen gyangq gou riengz fwngz dwk roengzbae lo. Gou baenzlawz dungxcieg ne? Laizlawz, gou fanhfanh mbouj liuh daengz, aen gyangq Daeggenh beij aen gyangq gou hung baenz dingz, gou baez doeksaet couh faensim lo. Yienznaeuz aen gyangq gou dwk deng aen gyangq de, hoeng aenvih rengz mbouj gaeuq, aen gyangq Daeggenh cij baez saenq di ndeu, youh onjdubdub youq gwnzdieg baenqlulu. Aen gyangq gou ne, dingx mbouj geijlai nanz, couh naiqnuek- nuek ngeng laemx lo. Yawj gij yiengh daekeiq vauvau Daeggenh, mboujdan gou mbouj fug, gyoengq lwgnyez doih hix mbouj fug, hemqhoho dauq dwk.
Daeggenh hix mbouj hozhwnj, sing gok naeuz:“Baezneix mbouj suenq. Aen gyangq gou loet lai, nyiengh mwngz dwk gou 3 baez, mwngz ndaej dwk laemx gou 2 baez, suenq mwngz hingz.” Gyoengq doih cungj angq hemq naeuz baenz. Gou baezneix roxhit haxbaenh lo, caenq gij rengz gwn cij gou, haenq rengz baez boemz, cingqcingq dwk deng gwnz dingj gyangq de, aen gyangq Daeggenh doq daj vaiq bienq numq, yaepyet, couh “dai” lo. Aen gyangq gou cix baenq ndaej remfofo. Baezneix gou hingz lo. Youq ndaw sing hemq gyoengq doih, gou youh haenqrengz dwk baez daihngeih, hoeng, baezneix mbouj lumj baez daih’it rengz haenq, aengyangq Daeggenh deng boemz dawz haenx cix mbouj nyieg saekdi, lij baenq vaiq gvaq aen gyangq gou bae. Aenvih baez daih’it gou yungh rengz gvaqmauh, baezneix sim daengz rengz mbouj cuk, caemhcaiq gaenq gvaq banringz, vanj souh sawzmaenz ndaw dungx gaenq bienqbaenz hanh, fwifwtfwt mbin deuz caez lo. Gij sing hojsik danqheiq gyoengq doih youq seiqhenz yiengj hwnjdaeuj. Baez daihngeih gou saw lo. Baez doeklaeng, gou naemj, baezneix gou baenzbaenz cungj yaek hingz. Baezneix gou mbouj simgip, itmienh menhmenh heux cag, itmienh naemj dwk aengyangq gizlawz. Daihgya hix mbaetheiq dingh saenz, sim diuqbubbub cimyawj gou, doengzseiz gaem ndaet gaemzgienz, caegcaeg coengh gou okrengz. Daeg- genh ndaengngiengx fwngfwng gveng ok aengyangq, gou liuq de baez ndeu, doq ngeng ndang gvaqdaeuj, yaengx fwngz sangvidvid, haenqrengz bag roengzbae. Caenh raen aen gyangq gou coh baksoem aen gyangq Daeggenh baez conx, aen gyangq Daeggenh mbouj liuh daengz bouxwnq dwk baihlaj de, hen mbouj ndaej gib, couh mbitmbit mbiengjmbiengj saet deuz, lumj aen heiqgiuz deng mbongq ne, yaep he couh unqnemnem “dai” bae lo. Aen gyangq gou ne, yienznaeuz gij rengz de hix sai yaek liux lo, hoeng beij aen Daeggenh lij lai ndaej baenq faen lai cung. Daeggenh hemq naeuz:“Mbouj suenq, mbouj suenq, dwk baihlaj mbouj suenq.” Hoeng mbouj miz saek boux dingj de.
Hula! Gyoengq doih lwgnyez hemqhaha, sing daemx gwnz mbwn, bik deuz gyangngoenz, hix camhseiz saek rim aen dungx hoengqvatvat lo.