第06版:banj canghraiz ciemdingh
3上一版  下一版4
 
Byaij Gvaq Gvangaeuq Ngeix Saehgonq
版面导航     
3上一期  下一期4
新闻搜索:  
2018年7月11日 放大 缩小 默认        

Byaij Gvaq Gvangaeuq Ngeix Saehgonq
走过古关忆历史
□ Cungh Hihcwngh / 钟希增
 

Bineix ndwensam, gou riengz gyoengq lauxsae cungsim hagdangz ndaw cin bae Vujmingz Daibingz Cin camgya aen ciet swnjcienz vwnzva Bouxcuengh Hawfwen “Sam Nyied Sam”. Dauqma daengz dieggyaiq Gunhlunz Cin seiz, boux lauxsae he dwen naeuz yaek hwnj aen gvan gaeuq Gunhlunzgvanh bae yawjyawj, dou daengx bang vunz couh daengh de hwnjbae lo.

Dou byaij hwnj gwnz ndoi, diuzroen youh lingq youh raez, song henz gizgiz caenh dwg faex deih nywj heu, dingjndoi sang lumj yaek daemx fwj daemx mbwn. Bae daengz aen geuqndoi sang ndeu, henz roen laeb miz gaiq sigbei ndeu, baihgwnz raiz naeuz “Roengaeuq Gunhlunz”.

Byaij daengz naj gvanlaeuz, ngiengxgyaeuj yawj hwnjbae, daengx aen gvanlaeuz gaeuqgatgat, caengz baihgwnz yawj ok ndaej coih caep gvaq, dingqnaeuz aen gvangaeuq neix gaenq ndaej baenz cien bi nanz lo. Neix couhdwg gizdieg hoenxciengq okmingz ciuhgonq Gunhlunzgvanh.

Gaengawq lizsij swhliu geiq- naeuz, Gunghyenz bi 1052, hix couhdwg Bwzsung Vangzyou seiq nienz, bouxdaeuz Vunzcuengh Nungz Cigauh mbouj fug deng yawjcuij, comz bing fanj Ciuhsung, ciemq youq Yunghcouh, gag fung guh “Yinzvei vuengzdaeq”. Riengzdwk youh ndij dah hoenx coh baihdoeng bae, hoenx daengz Gvangjcouh hoenx mbouj roengz cij doiq dauq Yunghcouh. Sungyinzcungh vuengzdaeq rox le, couh roengzlingh guenbing dwk- hoenx Nungz Cigauh. Vangzyou haj nienz ndwencieng, ndaek hak ciuz- dingz Cinz Suj youq Guengjsae, daiq bing yaek bae Yunghcouh dwkhoenx Nungz Cigauh, deng de dwkbaih youq laj Gunhlunzgvanh. Doeklaeng Diz Cingh bouxak daiq bing daj cungh- yenz baij daeuj daengz Binhcouh (Binhyangz), nyinhcaen cazyawj deih- seiq dieggvan, rox mbouj heih hoenx. Couh cang guh sou bing mbouj hoenx, doengxhaemh cix baij bing byaij daj Roekdangz Geuqbaedceij soemhlaep veq gvaq Gunhlunzgvanh caeg dwk Nungz Cigauh daih- bonjyingz. Nungz Cigauh dengcat deng dwk baih, deuz coh Daihleix baih Yinznanz bae lo.

Ciuhgonq goengdaeuz Boux- cuengh ciemq miz gizdieg ndei hensouj, cix bauj mbouj youq, deng dwk baih doiq bae baenz cien leix. Gou ngeix, danghnaeuz mwhgonq Nungz Cigauh baengh Gunhlunzgvanh dingjhoenx ndaej hingz, gag laeb aen guekgya maenh’ak ndeu louzcienz roengzdaeuj, aen guekgya de rox baenzlawz yiengh ne?

Lizsij baenzlawz byaij couh baenzlawz byaij, mbouj ndaej bae gyajsiengj, cawqdingh raeuz aeu yungzhaeuj aen ranzvunz hungmbwk Cunghvaz Minzcuz bae.

Saeh gvaq 800 geij bi le, youq neix youh miz ciengz ciengq ndeu hoenx ndaej mokmok mekmek, byawz saw byawz hingz, mbouj yungh cam mbwn cam deih, haeuj aen diegmoh bi 1943 hwnjguh couh rox lo.

Bakgvaengh diegmoh miz aen sigbaizfangj ndeu gyaqciq raixcaix. Cungqgyang vengzngeg coij saw hung ndeu——“Luzginh Daihhaj Ginh Gunhlunzgvanh Hoenxciengq Vut- mingh Guenbing Diegmoh”, song diuz saeu baihndaw dwg fouq doiqliemz Gozminzdangj Ginhsw Veijyenzvei veijyenzcangj Ciengj Cunghcwng raiz——“Bouxak Ninz Roengz Vih Guekgya Caenh Cung Minzcuz Caenh Hauq, Lwgmaenh Cimh Hwnj Saenq Dingjhoenx Ndaej Hingz Hwngguek Ndaej Baenz”; baihswix vengzngeg dwg daihhaj cangih goeng swh- linggvanh caenfwngz daezswz——“Gvan Laux Geiq Goeng”; Baihgvaz vengzngeg dwg Ciz Yungjcangh boux guh Cungguek Gozminzdangj daibyauj bae Mizsuhlijhau Ginhgen ciepcoux Yizbwnj douzyangz yizsi daezswz——“Hoenzdaeuz Maenh’ak”; song diuz saeu baihrog doiqliemz dwg daihhaj ginh ginhcangj Du Yimingz youq Minzgoz 30 nienz raiz——“Lwed- nding Mbinsinz Haenqrengz Ngeihcib Ngoenz Gung Roengz Gunhlunz Hwk Mbei Dek Vunzdig, Vazbiuj Sang- ngaux Vifung Cienfanh Leix Deq Cawz Yizbwnj Nai Hoenz Ndei Yinghyungz”.

Seizneix gou gag ngeix daengz bouh denyingj《Maenh’ak Gunhlunz- gvanh》, ndawde couhdwg ingj gij lizsij saehgienh bingdoih guek raeuz caeuq fangzraq Yizbwnj hoenxciengq youq Gunhlunzgvanh neix, gij cingzciet gig ndaej gujvuj sim vunz. Mbwn gvengq raixcaix, ndwn youq naj sigbaizfangj, yawj coh ndoindoi lueglueg, gwnz- mbwn fwjhau mbinfefe, dou fwt roxnyinh benq diegguek lajdin neix dwg geijlai dijbauj ha!

Dou byaij haeuj aen Bozvuzgvanj Hoenxciengq Gunhlunzgvanh bae, baihndaw baij miz gij doxgaiq guen- bing Cungguek camgya gunghoenx Gunhlunzgvanh yungh gvaq, miz gij doenghyiengh giuj fangzraq Yizbwnj ndaej dem, hoij miz gij mbaw doz gvendaengz hoenxciengq Gunhlunz- gvanh, lij guh miz gij siengqcouq aen cingzgingj gyoengq gaugaep cienglingj cingq doxyaeng baijbouh hoenxciengq. Dou geij boux gwq yawj gwq byaij, mbouj rox mbouj nyinh byaij haeuj hoeg ndaw bae. Hoeg baihndaw cienzbouh dwg gij gingjnda ciuq gij cingzgingj mbat hoenxciengq buenq aen lai sigij gaxgonq hoenx ndaej mokmok mekmek, miz haujlai siengqcouq boux guenbing Cungguek dawz cungq haenq hoenx fangzraq Yizbwnj. Gou byaij gvaqbae gyawj di yaek nyinhcaen cimyawj gij cingzgingj hoenxciengq, sawqmwh daeng ndaep lo, ndaw ranz laepngaungau yawj mbouj raen saek yiengh. “Baeh lo, dingz dienh lo.” Ndaw hoz gou gag swenj naeuz. Cingq youq seizneix, miz sing feihgih yiengjhuhu gvaq gwnz- gyaeuj daeuj. “Hum!” Sing saenq ndaej rwz yaek nuk, henz ndang fwt rongh dangq byajmig yapsad, roxnyinh miz maz doxgaiq sinzsusu. Ciepdwk seiqlengq cungqbauq yiengjhumhum, baez raq baez raq ronghfeiz lumj byajmig nei riengz sing bauq ronghyabyab, sing vunzlai hemq cung hemq gaj saenq ndaej mbwn yaek lak. “W——!” Sok rongh coeg da ndeu daj gwnzmbwn veh roengz lajdeih. “Hum” sing ndeu, gizgyae baihnaj fwt miz nyaeuj feiz ndeu dawzyabyab, rongh daengx goengq ndoi…… Daeng dauq rongh lo, ndaw canjdingh baijyienh lumj gaeuq. O, haxbaenh dwg boz- vuzgvanj gunghcoz yinzyenz leihyungh yienhdaih gisuz daiq dou bae daengz buenq aen sigij lai gaxgonq bingdoih Cungguek caeuq bingdoih Yizbwnj ciengz hoenxciengq youq Gunhlunz- gvanh, hawj dou ndaej gamjsouh doenghgonq bouxbing hoenxciengq dwgrengz lailai.

Bi 1939 bingdoih Yizbwnj gaenq ciemq bae le buenq aen Cungguek. Vihliux ciemq dieg moq, Yibwnj baij 3 fanh bing daj Ginhcouhvanh hwnj- hamq, gig vaiq couh hoenx ciemq ndaej Lungzcouh、Cinnanzgvanh、Namzningz、Gunhlunzgvanh, camx gat diuz gozci gyaudoengsienq baihnamz baihsaenamz guek raeuz, hengzguh daih bauhumx daih fungsuj canloz, yaek sawj Cungzging aen beizduh Gozminzdangj cwngfuj Cungguek neix gudog fouz ingbaengh. Bingdoih Yiz- bwnj ciemq Gunhlunzgvanh aen gvan gaeuqgeq bakcongh gozci gyaudoeng baihsaenamz guek raeuz le, Cung- guek Gozminzdangj gaenjgip daj Huznanz、Gvangjdungh、Gveicouh diuh bing daeuj Guengjsae, yaek daj ndaw fwngz Yizbwnj ciengj dauq Gunhlunzgvanh caeuq Namzningz, dauq swnjdoeng diuz gozciz dunghdau baihsaenamz guek raeuz.

12 nyied 18 hauh, ranz caengz rongh bingdoih Cungguek couh hainduj gunghoenx gij bing Yizbwnj capsouj youq Gunhlunzgvanh, Yiz- bwnj okdoengh baenzgyoengq feihgih daeuj luenh caq, siengj laengz bingdoih Cungguek gunghoenx, hoeng bing Cungguek mbouj lau saekdi, haenqrengz buek hoenx, dwk dai haujlai bing Yizbwnj. Song mbiengj bingdoih youq Gunhlunz nem henz- gyawj geij aen nengzndoi sang hoenx ndaej mokmok mekmek, lumj rag gawq gawq faex, saet bae youh ciengj dauq geijlai baez, baihbaih cungj dai sieng haujlai. Gunghoenx Gunhlunz- gvanh dwg ciengz ciengq saedlig doiq saedlig ndeu, gyoengq guenbing Cungguek baengh gij saenqsim yaek ceng diegguek dauqma、gaej hawj Cungguek coujnaj, mbouj goq laelwed mbouj goq baegnaiq, hwnzngoenz buek hoenx, boux dem boux laemx roengzbae……

Byaij ok bozvuzgvanj, gou nyaenx mbouj ndaej youh ngeuxgyaeuj cimyawj, ndawsim diuqbubdub nanz- nanz caem mbouj roengzdaeuj, dangh- naeuz mbouj miz ciencien fanhfanh boux minzcuz yinghyungz lumj gij guenbing youq Gunhlunzgvanh dingj- hoenx Yizbwnz yienghde vih henhoh guekgya mbouj lau vutmingh bae hoenxciengq, aen guek raeuz couh mbouj miz ngoenzneix, aiq caeux couh deng mieddai lo.

Gou nem geij boux lauxsae cungj sim naekgywggywg, mwngz coenz gou coenz, mwngz hot gou hot eu hwnj- daeuj:

Ndwensam rumznamz raeuj

Rog gvangaeuq va hai

Dujduj cix raen gvai

Nai hoenzlaux bouxak

Gwnz ndoi va hoengzaeuj

Raeuz daeuj ngonz daeuj cim

Caez geiqniemh ndaej hingz

Ndawsim naekgywggywg

Boux yinghyungz banlaux

Vih bauj guek hoh ranz

Hoenx Yizbwnj bingmanz

Youq gvangaeuq vutmingh

Bouxak mingh hwnj roen

Danhnyienh hoenz lij youq

Nem beixnuengx doxcaeuq

Hensouj ngoenzndei raeuz

 
 
 
   
   
   


版权所有 广西民族报

联系电话:0771-5528076 5559552
传真:0771-5528087 电子邮箱:gxmzbw@163.com
地址:广西南宁市桂春路16号 邮政编码:530028
 

关闭