第06版:banj canghraiz ciemdingh
3上一版  下一版4
 
Caeuq Goengdauz Langh Vaiz
版面导航     
3上一期  下一期4
新闻搜索:  
2018年6月13日 放大 缩小 默认        

Caeuq Goengdauz Langh Vaiz
与桃伯放牛
□ Luz Yuzgangh / 陆如刚
 

Mwh gou doeg siujyoz, bohmeh lijdwg haeuj swnghcanjdui caeuq vunzlai ciengj goengfaen daeuj ciengx ranz. Goengdauz ranznden couh bang swnghcanjdui langh vaiz.

Ngamq cuengq sujgyaj ngoenz ndeu, daxboh fwd doiq gou naeuz:“Mwngz ndaej 10 lo, daengx ngoenz bae youzlangh, mboujyawx bae caeuq Goengdauz bang siujdui langh vaiz.”

Mwhhaenx daxboh dwg swngh- canjdui duicangj, haetnaengz mbwn ngamq rongh couh raen de hai gvangjbo anbaiz vunzlai guh hong. Raen de baenzneix naeuz gou, youh siengj daengz lauxsae gaenq daengq dou gvaq: Cuengqgyaj aeu bang siujdui guh saehndei. Ndigah gou sangjvaiq dapwngq lo.

Haetlaeng gou ngamq gwn gvaq ngaizromh, Goengdauz couh daengz bakdou caj gou lo. Laxlawz haemh- lwenz daxboh gou heuh de doeklaeng daiq gou bae langh vaiz. Gou hix ciuq Goengdauz guh, cang ngaiz haeuj habhaeux aeu lij guh daiq riengz ndang guh haeuxringz.

Rienghvaiz siujdui daengj youq gyang ndoi laeng mbanj, rienghvaiz gig genjdanh, gwnz hoemq haz, laj aeu faexgyaengh hen baenz geij gek, moix gek gyaeng miz haj roek duz vaiz. Aenvih lajmbanj dieg guhcaemz gig noix, vihneix ngoenznaengz bang lwgnyez dou cungj maij bae dieg rienghvaiz guhcaemz.

Raen miz vunz byaij daengz henzgyawj, bang vaiz sikhaek caez- lwdlwd baet rieng ndwn hwnjdaeuj, lumjbaenz gouz dou: Vaiq langh gou okbae gwn nywj ha! Iek lai lo! Mboujgvaq, mbouj ndaej doq hawj vaiz ok riengh, aeu diemj soq cingcuj gonq, soqmoeg duzvaiz doiq le cij ndaej cuengq ok.

Yienznaeuz Goengdauz nienzgeij haemq geq caemhcaiq hwet gungq, hoeng, song fwngz de lij mizrengz dangqmaz, goenj faexhen rienghvaiz yunghrengz baez dok couh luet ok. Hoeng, couhcinj gou dok ok goenj ciem lo, ram goenj faexhen lij roxnyinh dwgrengz ha! Daegvaiz lumj yawj ok gou dwg lwgnyez rengz mbaeu, youq ndaw yungh gaeu youh bued youh dingj, goenj faexhen couh luet ok lo, bang vaiz duz doek duz couh buet ok riengh bae.

Baez daih’it langh vaiz gou roxnyinh youh angq youh lau. “Angq” dwg ndaej bang siujdui guh saehndei, haihag le ndaej bauq hawj lauxsae; “lau” couhdwg lau bang vaiz luenh buet daengz gizwnq bae gwn gij gohaeux siujdui. Raen bang vaiz ok riengh cungj dwg duz doek duz buetsasa, gou mangj dwk buet riengz- laeng. Goengdauz raen le riuhaha naeuz:“Gaej dam gyoengqde, vaiz iek ok riengh cungj dwg buet! Yaep ndeu gyoengqde rox dingz roengzdaeuj.” De lij naeuz duzvaiz dwg cungj doenghduz gig gvai ndeu, cijaeu gwnz ndoi miz nywjheu gwn, de couh mbouj luenh gwn gij gohaeux vunz ndaem. Dahraix, henz roen miz benq reih’oij heuyauyau, bang vaiz hix mbouj miz duz lawz vang haeujbae gwn mbawoij.

Goengdauz gangj ndaej deng, bang vaiz buet geij yamq couh dingz roengzdaeuj gag ra doih gwn nywj lo. Haeujsim yawj duzvaiz gwn nywj, couh rox duzvaiz gig lingz lo. Diuz linx gyoengqde bad roengz doenghgo bae, couh rox go lawz baenz gwn, go lawz mbouj baenz gwn. Geij duz vaizmeh rox gyaez lwgvaiz, bungz daengz gyawz miz nywjoiq, cungj rox fat ok gij sing “nge nge” iu lwgvaiz caemh daeuj riengz gwn.

Goengdauz langh vaiz gig miz ginghyen, de naeuz doenghduz cungj baen miz duzdaeuz duzrieng, cijaeu duzdaeuz gyoengq vaiz daiq doih byaij deng fuengyiengq caemhcaiq lauxsaed gwn nywj couh ndaej cuengqsim lo. Ngoenzde raen miz gou daeuj buenx de langh vaiz, Goengdauz mbouj mbwq lo, vah de hix lai hwnjdaeuj. De lij daengq gou naeuz, langh vaiz hix aeu gangj fuengfap, miz song yiengh “mbouj ndaej” itdingh aeu geiq ndawsim: It dwg mbouj ndaej gyaep vaiz bae gizdat gizlingq gwn nywj; ngeih dwg mbouj ndaej hawj bang vaiz hamj gyaiq bae gapgyonj bang vaiz mbanj wnq.

Gou cam de vihmaz, de mbouj gaenj mbouj gip lwnh gou nyi:“Danghnaeuz duzvaiz bae gizdat gizlingq gwn nywj, gangj mbouj dingh duzvaiz couh deng boemz dat doek lingq dai bae, baenzneix siujdui couh sonjsaet hung lo; danghnaeuz bang vaiz hamj gyaiq bae gapgyonj bang vaiz wnq, daegvaiz aiq doxdaemj, daengz mwhde byawz cung haeujbae rag aiq deng sieng, mbouj bae rag youh lau vaiz souhsieng. Goengdauz lij naeuz bouxlanghvaiz riengz ndang aeu daiq “seiq yiengh bauj” : Faexdwngx、 fagliemz、 gyoepmbinj、habfeiz. Dingq de lwnh “seiq yiengh bauj” neix le, mwngz couh rox Goengdauz dwg boux vunz guh hong gig nyinhcaen.

Raen bang vaiz lauxsaed gwn nywj le, roxnaeuz dwg lau gou mbwq, de fwngz vix dieggyae ndeu naeuz:“Dieg luegrij makgai lai, dou bae gizde ra mak gwn ba!” Gou lij you bang vaiz neix, hoeng de naeuz banringzgvaq le, bang vaiz hix rox gag daengz luegrij caeuq dou doxcomz.

Byaij bae luegrij aeu hamj gvaq song aen byanangh cij daengz, mboujgvaq, duzvaiz lai bi byaij baedauq gaenq bang vunz caij ok diuz roen ndei byaij okdaeuj lo.

Ngoenzde bae ndaej habseiz lo, henz rij gizde dauqcawq miz gomak- gai, gig gyae couh yawjraen gij makgai youh luj youh henj, youq laj goek iet fwngz couh aeu ndaej. Goengdauz naeuz, ndoeng makgai neix bibi dawz mak, daengx bi ndwen 7 ndwen 8 cungj miz mak gwn. Nyouq gij feih mak rang yinx myaiz conh, gou nyinhnaeuz neix dwg daswyenz soengq faenh laex hawj dou!

Banringz, dou youq laj go faex hung ndeu gwn ringz yietnaiq. Goengdauz youh lwnh daengz duzvaiz: Mwngz yawj duzvaiz lumjbaenz youh soh youh huk, hoeng duzde gig rox siengj. Mwngz doiq de ndei, de couh lauxsaed bang mwngz guh hong; mwngz doiq de youh ndaq youh fad, de couh mbouj nyienh dawz ek. Dwg ha, geiq ndaej baez ndeu daxboh gou heuh gou caeuq de bae gyangdoengh faek vaiz. Gou youq dangqnaj yien diuz- caeg, daxboh gou youq baihlaeng dawz cae, haidaeuz duzvaiz baenzlawz cungj mbouj nyienh, laxlawz dwg duzvaiz caengz ndaej gwn imq. Daxboh gou rox le couh sien langh de gwn nywj imq, caiq cuengq roengz dah bae bang de cat ndang gaeu humz. Baenzneix duzvaiz bienq lauxsaed lo, baedauq geij baez couh rox “hoij”、“bwz”、“dauq”、“ho” dwg maz eiqsei lo.

Goengdauz lij lwnh aen gojgaeq caeuq duzvaiz mizgven hawj gou: Ciuhgeq, duzvaiz youh gik youh huk. Miz baez ndeu, duzvaiz gwn nywj mbouj siujsim, dawz bonj saw bouxsiucaiz dak gwnz nywj ndeu caeuq nywj caemh geux roengz dungx bae, bonj saw neix gaz ndaw dungx duzvaiz mbouj siu, gvaqlaeng de youq dungxvaiz cugciemh bienqbaenz bonj “saw noh” ndeu. Siengj mbouj daengz daj mwhde hwnj duzvaiz bienq ndaej yied daeuj yied coengmingz lo, lij rox vunz gangj maz. Danghnaeuz vunz gwn gvaq bonj “saw” neix le hix bienq ndaej coengmingz, gyoengq lwgnyez danghnaeuz ciengz- seiz daeuj langh vaiz hix bienq ndaej gvai lai lo. Gvaqlaeng gou cij rox “bonj saw” duzvaiz gizsaed caeuq “dungx- bwnvaiz” doxgyonj baenz aen dungx duzvaiz.

Lajbanringz, ndit yied daeuj yied haenq. Mbouj geij nanz, luegrij cienz daeuj gij sing “cici caca”, bang roeggeuq hix riengz bang vaiz mbin daengz lo. Gyoengqde daeuj daengz hawj daengx luegrij bienqndaej nauh- yied hwnjdaeuj. Goengdauz naeuz, bang vaiz siujdui gwn nywj imq le couh itdingh ciuqseiz daengz neix gwn raemx gyuek naez, daengz mwh daeng- ngoenz yaek doek baihsae, couhcinj mbouj miz vunz gyaep, gyoengqde hix rox gag byaij dauq rienghvaiz.

Gij vah Goengdauz mbouj gyaj, mbouj yungh vunz gyaep, hix mbouj yungh vunz hemq, daengz seizgan le, bang vaiz youh lumj siujhagseng nei doihladlad byaij doxdauq lo, Goeng- dauz heuh gou ndwn youq diegsang diemj soq bang vaiz.

Ra makndoi、gwih vaiz、dingq lwnh gojgaeq hawj gou maij caeuq Goengdauz bae langh vaiz, caiq gangj lwgnyez langh vaiz ndaej bienq engq gvai ne!

Langh vaiz lai baez le, bang vaiz siujdui hix doiq gou sug hwnjdaeuj lo, sug daengz gou seizbienh gwih duzlawz cungj ndaej. Gou lij geiq ndaej gij “mingzcoh”gyoengqde: Duz- songgveuj、 duzgasang、duzndaeng- vaengq、 duzgadaemq、 duzgaeu- ngangq……

Yaepyet geijcib bi gvaqbae, seiz- neix daengx mbanj caiq mbouj miz saek duz vaiz, vunzmbanj gunj reih cae naz gaenq yungh “vaizdiet” lo. Lueglanghvaiz dieg aen moh Goeng- dauz caem youq haenx caeuz couh bienqbaenz doengh gomakgai gvangq- langh ndeu, dieg rienghvaiz hix deng siujdui dawz daeuj laeb guh aen suijciz lo. Mboujgvaq, gou lij ciengz- seiz dauqngeix langh vaiz gienh saeh neix, dauqngeix Goengdauz boux- langhvaiz gig bingzciengz neix. Gyo- mbaiq de hawj gou youq hagdangz ndaej aen mingzdaeuz boux “Cizgiz Hagsib Leiz Fungh Yienghndei”, gyo- mbaiq de son gou guh vunz aeu lumj daegvaiz geq nei lauxsaed simsoh、gaenx guh souh ndaej sinhoj.

 
 
 
   
   
   


版权所有 广西民族报

联系电话:0771-5528076 5559552
传真:0771-5528087 电子邮箱:gxmzbw@163.com
地址:广西南宁市桂春路16号 邮政编码:530028
 

关闭