“Daeuj doiq fwen ae… boux ndeu eu sat fanh vunz han, sing fwen couh lumj raemxdiuqdan, mbouj lau utvan rindat laengz.” Dwen daengz Bouxcuengh, vunzraeuz couh siengj daengz gij sing fwen ndei dingq fwensien Bouxcuengh Liuz Samcej. Swcigih raeuz soqlaiz ndaej naeuz dwg fwenhaij, daengx gih miz 40 aen yienhsi miz hawfwen, gungh 642 aen diemj hawfwen, dingzlai dwg youq Hozciz、Baksaek、Namzningz doengh ranghdieg Dahcojgyangh Dahyou- gyangh caeuq Dahraemxhoengz haenx, hawj Mbanjcuengh seiqseiz sing fwen goksa vunzlai sim’angq. Bi 2006, “hawfwen Bouxcuengh” ging- gvaq Gozvuyen baecinj ndaej lied haeuj buek daih’it guekgya gaep feihvuzciz vwnzva yizcanj mingzloeg.
Hawfwen Bouxcuengh dwg beixnuengx Bouxcuengh cungj hingzsik doxcomz eu fwen doiq fwen bienqbaenz ngoenzciet youq seizgan、gizdieg daegdingh haenx hoengh banh ndeu, heuhguh “hawfwen”“hawfaengz”“okbo”“okdoengh” daengj. Danhfanz gizdieg Boux- cuengh comzyouq vunz haemq lai haenx cungj miz hawfwen, seiz banh hawfwen dingzlai youq seizcin seiz- cou, hawfwen seizcin youq ndwensam ndwenseiq mboengq seizgan neix ceiq hwnghoengh, daegbieg dwg liggaeuq ndwensam cosam banh ndaej ceiq lai, hawfwen seizcou cix comz youq liggaeuq ndwenbet ndwengouj, daegbieg dwg ndwenbet cibngux ceiq hoengh. Hozdung hawfwen itbuen lienzdaemh guh sam daengz haj ngoenz. Gizdieg hawfwen mbangj dingh youq gyaeujhaw、gwnzbo daengj, mbangj cix mbouj dingh miz gizdieg, dieghoengq henz mbanj、gwnz bofwz daengj baez naengh roengzdaeuj couh eu fwen doiq fwen.
Hawfwen daj gij eu fwen diuq foux guh caeqbaiq seiz gyoghongx ciuhgeq bienqbaenz, riengzdwk sevei hwngfat, couh baenz le cungj hozdung hawfwen vunzlai doxcomz eu fwen doiq fwen guh’angq ndeu. Youq gwnz hawfwen, vunzraeuz eu fwen ra youx, eu fwen cienz cingz, doxdax eu fwen, doxcomz dingq fwen; doengz- seiz, lij guh le ciengj bauqva、bau aendomq、gaeq doxdoj、dub gyaeq- nding, yienj Heiqcuengh、heiq- goengsae、heiqnyaebcaz daengj gak cungj gak yiengh hozdung, caiqlij baij gai gij doxgai gwn、yungh dangdieg dem, baenz le aen hawhoengh baij- yienj vwnzva conzdungj Bouxcuengh ndeu.
Ngoenz hawfwen, gyoengq mbauqsau Bouxcuengh cungj cang- ndang moqsag lwenqda, bouxsai daiq huqlaex, bouxmbwk raek aendomq, bae ra gij bouxcoz aen mbanj wnq, baenz bang baenz gyoengq dwk guhdoih bae dieg hawfwen doiq fwen. Doengciengz sien youz mbiengj bouxsai cawjdoengh eu “fwen cet yawj” cimhra boux doiq fwen, roeb raen boux haemq habngamj haenx couh eu “fwen raennaj” caeuq “fwen iucingj”, mbiengj mehmbwk hanbak le, couh eu “fwen cam”, song mbiengj lai roxyiuj le, couh eu “fwen hozgyaez”“fwen gyaucingz” hwnj- daeuj, mwngz coenz gou coenz, sam ngoenz sam hwnz cungj eu mbouj sat; daengz doxbiek seiz cix eu “fwen doxbiek”. Gij fwen doq bien doq eu, dajbeij ndaej ndei, sengdoengh yinx- vunz; neiyungz fwen nangqdaengz dienfaenz deihleix、gojfangz gojriuz、hongreih hongnaz、saedceij gwnz- biengz、dauhleix guh vunz、doxlienh aeuhaq doenghgij fuengmienh neix, saehsaeh haeuj fwen, hawj vunz dingq le roxyiuj lailai, sing riu gyukgyad.