第06版:banj canghraiz ciemdingh
3上一版  下一版4
 
Raemj song go maknganx le ndaej hai diuz roen doeng ci
Yahmaiq Saujnganx
版面导航     
3上一期  下一期4
新闻搜索:  
3上一篇 2018年4月18日 放大 缩小 默认        

Yahmaiq Saujnganx
寡妇龙眼嫂
□ Cungh Hihcwngh / 钟希增
 

Yaek laep lo, aen mbanj iqetet liz haw gyae’gyanggyang he. Ciengz laeuj coux bawx doengxngoenz banh ndaej goenjhumhum haenx sanq lo, gyoengq lwgsug beixnuengx gaenq gag deuz bae ranz. Ndaw hongh dauq cingx- yiuyiu. Boux gwizmoq Daegrumz nem yahmoq de nyaengq ndaej geij ngoenz le cungjsuenq guh gienh saeh neix sat, ndaej soeng gaemz heiq ndeu, caeuxcaeux swiq din haeuj rug bae ninz raeujrub lo. Mbanj iq dauqcungz caemrwgrwg.

“Gouq mingh ha! Daeuj vaiq- dangq ha! Gouq mingh ha!” Sawq- mwh, sing daej swenj “gouq mingh” daj ndaw rug bawxmoq cienz okdaeuj.

Yaep he, song boux yahlaux buet haeuj ndaw hongh daeujlwdlwd, bawxmoq sikhaek hai dou okdaeuj, gvih youq dangqnaj songde heuh bae bang ra canghyw daeuj gouq vunz vaiqdangq. Yahlaux he guhmuengz yamq haeuj rug bawxmoq bae yawj, cij raen gwizmoq iet gwnz mbonq mbouj ning mbouj doengh, buh mbouj daenj, noh haugyat, deng hwk dwk daejnga- nga hwnjdaeuj, “Lwg ha, mwngz guhlawz ha……” Sing daej dek sim vunz bae.

Lingh yahlaux rex bawxmoq hwnjdaeuj, doq uet raemxda doq gag nam ndawhoz:“Hai, gvaiq mbouj ndaej vunz cungj gangj lo, rim couh dauj, rim couh dauj, dieg mbanj ok, mbouj fat vunz ha!——

Raeuz mbanj roeg mbanj nyaen,

Aen mbanj dieg ‘geibwnh’.

Cengq dai guh mbouj hwnj,

Yawz youh swnj ndaej bae.”

“Mehbaj, nanzdauh…… couh mbouj miz banhfap gouq la!” Bawx- moq lij ngaeq naeuz, gwnz ndang buhvaq lij sugsag caengz daenj ndei, byoemgyaeuj nyungqnyat.

“Raeuz gizneix liz haw gyae- gyanggyang, roen youh hoj byaij, yaek gouq vunz, lauheiq ‘bae daengz godauz mangz couh sat, ra ndaej bat nyouh ranz hix rongh’ lo.” Yahlaux bi’gyaeuj laglag.

Aen mbanj iq neix daj bakmbanj ok baihrog deng gvaq aen gemh he, gvaq aen gemh bae miz gep dieg reih iq baenz fajfwngz baenzneix hung ndeu ndaem miz song go maknganx, dwg gaxgonq Daegrumz ndaem. Seiz- neix go’nganx gaenq maj baenz go sangsad, ndaej hawj vunz gvaq gemh ndoj raemh lo.

Daj bihaenx hwnj, gyoengqvunz gingciengz raen yahmaiq haenx banhaemh bae laj goek go’nganx gyawj gemh bakmbanj haenx diemj yieng coemh ceijcienz daej gvan dai caeux de. Bouxsai roxnyinh sim’in, mehmbwk gag doek raemxda, lwgnyez couh lau dwk ndoj gvaq laeblaeng bouxlaux bae.

Gyoengqvunz cungj mbouj rox aen coh yahmaiq neix dwg maz, cij rox gvan dai caeux de gaxgonq ndaem miz song go faexnganx louz roengzdaeuj, yahmaiq gaenq yawj baenz gvan de, baez ngeix daengz couh bae laj go- nganx coemh ceij diemj yieng. Gyoengqvunz couh an aen vamingz heuh de guh “Saujnganx”. Hoeng gyoengq vunzlai cungj mbouj gamj youq dangqnaj de baenzneix heuh gvaq, lau deng de ndaq, hix lau gig de siengsim lai. Saujnganx baenz maiq le, ngoenznaengz mbouj haengj gangj vah, hix mbouj raen de riunyumj gvaq, lumj aen mbanj iq caemrwgrwg neix nei, buenx song go’nganx fwzyauyau ndwen doek ndwen bi gvaq bi.

Bihaenx gauj “daihyamqbyaij”, ndaw yangh heuh Lungzngux bae haihoih. Lungzngux baez dauqma, couh sikhaek heuh daengx mbanj bohranz comz daeuj ranz de, dingq de cienz gij cingsaenz aen hoih baihgwnz, doxyaeng saehcingz ndaw mbanj. Aen mbanj neix iqetet, ngamq cib lingz hoh vunz, naeuz bohranz gizsaed cij ngamq cib lingz boux vunz, ndaw mbanj mbouj miz gizdieg haihoih yaeng saeh, daihgya cijndei comz daeuj ranz Lungzngux lo. Lungzngux coh daihgya naeuz:“Ndaw yangh haihoih gangj lo, seizneix hainduj ‘daihyamqbyaij’, ceiq youqgaenj dwg yaek gaijbienq gij yiengh doeklaeng diegbya. Miz ngaenz ok ngaenz, miz rengz ok rengz, baihgwnz heuh raeuz hai diuz roenci ndeu okbae. Daihgya diemj feiz daeuj riengz gou, raeuz soek faexcuk, baek ciem guh geiqhauh, hai goeng dag roen.”

Lungzngux gangj sat, daihgya couh doxcanj dauqbae ranz ra ieng faexcoengz caeuq doengz faexgoen, diemj iengcoengz ok gyang mbanj caj Lungzngux. Dan gag yahmaiq Sauj- nganx mbouj raen okdaeuj. Lungzngux dawz doenghyiengh yaek okdou, fwt raen daengz ranz Saujnganx mbouj miz saek di doenghdanh, sim de baez saenqdaenh, youh cienq haeuj ranz bae.

Yaek hai roen haeuj mbanj,

Song go’nganx daeuj gaz.

Yaek conx gemh bag bya,

Faex gaz mbouj gamj raemj.

Lungzngux mwh lij iq riengz meh de daj gizgyae haq daeuj aen mbanj iqetet neix. Yienznaeuz aen mbanj neix iq ngamq geijcib vunz, vunz cix yawjcuij de dwg lwgndai lwg “diep- dieg”, ndigah de daj iq daengz laux cungj mbouj gamj nem vunz doxceng, guh maz cungj lau cauxsaeh. Gaijfang le, ndaw mbanj mbouj miz saek boux nyienh guh “gaujvaqdaeuz”, baihgwnz roengz mbanj daeuj hawj daihgya doisenj, daihgya couh caez doigawj Lungzngux guh bouxdaeuz ndaw mbanj. Lungzngux guh bouxdaeuz, guh saeh maz cungj siujsim gitgit, caenh lau daekcoih deng vunz. Lungzngux gag ngeix haujlai, de hwnj gwnz bam bae yawj coh bakmbanj, raen gemh haenx miz feiz rongh- yebyeb, lij lumj nyi miz sing mehmbwk daej dem, baez dingq couh rox dwg Saujnganx cingq daej gvan de. Seizneix gyoengq vunzmbanj cingq caj Lungzngux okdaeuj daiq bae dag roen, hoeng Lungzngux cungj mbouj gamj yamq okdou.

Baez yaep da geijlai bi gvaqbae lo, ndaw gunghse youh haihoih, Lungzngux gaenq geq gik byaij lo, gyoengq vunzmbanj couh hawj daeglwg de lawh de bae ndaw yangh dingqhoih. Daeglwg Lungzngux caeuq de doxdoengz, ngamq dauqma haemh- haenx couh comz daengx mbanj bohranz daeuj ranz de. De coh daihgya naeuz:“Gyoengq beixnuengx, gou bae ndaw gunghse haihoih, gunghse gwzveijvei suhgi cijsi naeuz, seizneix hainduj guh ‘Nungzyez Hag Dacai’, hag Dacai couh aeu hag goekgaen de, goekgaen de couhdwg gaij mbwn vuenh deih. Raeuz ne, daih’it aeu hai diuz roen laux ndaej doeng ci he okbae. Daihgya baema diemj feiz gaem hongdawz, riengz gou cinjbi hai hong!”

Gangj sat, gyoengqvunz doxcanj baema ranz aeu hongdawz. Yaep ndeu, bouxboux cungj diemj bogfeiz comz okdaeuj lo. Dan gag aen ranz Sauj- nganx mbouj raen hai dou, ndaw- ranz laepdik, caemrwgrwg. Daeglwg Lungzngux caemh rox, Saujnganx gaenq lumj boux Siengzlinzsauj ndaw saw nei, “ndwenngoenz cimh rumz bae, byoemgyaeuj caez hau doh, aen hwet iet mbouj soh, byaij loh fwngz dawz dwngx”. Daeglwg Lungzngux naemj sam naemj seiq, coh gemh bakmbanj yawj bae, raen laj go’nganx miz ronghfeiz myoxmwd, de couh rox haengjdingh youh dwg Saujnganx baij hoenz gvan de. Gyoengq vunzlai cungj maqmuengh daeglwg Lungzngux ndaej daiq doih bae hai hong, hoeng daeglwg Lungzngux cix cungj mbouj ning mbouj doengh.

Ndwenngoenz baeyetyet,

Ciet gvaq ciet youh daengz.

Govaeng lij govaeng,

Caengz bienqbaenz gohaeux.

Mbouj rox mbouj nyinh youh gvaq le geijcib bi. Geijlai vunz bae lo, youh miz geijlai vunz daeuj lo, bouxboux haeuj mbanj ok mbanj cungj aeu gvaq gemh, baeg le couh youq laj song go’nganx laux yiet yaep he. Geij ngoenz neix ndaw cin youh haihoih lo, ndawmbanj dwg daeglan Lungzngux bae haihoih. Banringzgvaq, daeglan Lungzngux dauqma daengz ranz, de lij lumj goeng de boh de doxdoengz comz daengx mbanj bohranz daeuj ndaw ranz de doxyaeng saehcingz. De naeuz:“Gyoengq beixnuengx, gou daibyauj mbanj raeuz bae ndaw cin haihoih, aen cawjdaez daihhoih dwg byaengq hai dou bya cimra lohfouq. Geijcib bi daeuj, gyoengqraeuz gvaq ndaej hoj, dwg aenvih mbouj miz roen. Yaek baenz fouq, couh guh roen.

Bungz daengz seizheiq ndei,

Haeuj daengz seizdaih moq.

Raeuz itdingh guh loh,

Gaej caiq hoj roengzbae.

Haetcog daihgya hwnqdaeuj romh di, raeuz caez bae dag roen!”

Haemhhaenx, ranzranz cungj diemj daeng haeuj so’gvak dukduk dakdak, dandan ranz Saujnganx laep- dik mbouj raen hai daeng, baihndaw caemrwgrwg, miz vunz naeuz de lajbyonghngoenz ok mbanj bae caengz raen dauq.

Haetlaeng caeuxcaeux, gyoengq- vunz ngamqngamq hwnqmbonq, couh ndaejnyi gemh bakmbanj miz sing youzgawq gawq faex, gij sing swnh rumz ci haeuj daeuj coegrwz dangq- maz. Miz vunz buet ok gemh bakmbanj bae yawj, cijraen geij ndaek hauxseng rengzrwd cingq gawq song go faexnganx laux maj youq aen gemh. Geij boux de raen miz vunz daeuj, couh gej naeuz, dwg buzbaj gyoengqde heuh daeuj bang raemj bae gai.

 
3上一篇  
 
   
   
   


版权所有 广西民族报

联系电话:0771-5528076 5559552
传真:0771-5528087 电子邮箱:gxmzbw@163.com
地址:广西南宁市桂春路16号 邮政编码:530028
 

关闭