Miz ngoenz ndeu gou bae hwnj- dangz, gwnz dangz hawj gyoengq canghfwen gag lienh gyoebdoeg seiz, boux canghfwen nienzgeij 60 doxhwnj haenx mbajmbwd mbajmbwd cam naeuz:“Moz lauxsae, gou couh naemj mbouj doeng lo. Vihmaz mwngz naeuz gyoepdoeg ‘b-ang-h’ ndaej ‘bangh’, mbouj ndaej ‘dangh’ ne?”
Baez dingq de cam, gou nyaenx mbouj ndaej riuhaha hwnjdaeuj. Yawj de baenzneix nyinhcaen bae ngeix, gou sikhaek singjsag gvaqdaeuj. Daengx ban de nienzgeij ceiq laux, gaxgonq youh mbouj roxnaj cihsaw, gij bouhvih fatyaem caeuq gij fuengfap fatyaem doiq de daeuj gangj aiq mbouj yungzheih. Gou couh riunyum- nyum naeuz:“Mwngz caen haengj yungh uk nw, aen vwndiz neix maqhuz hoj bw! Gou menhmenh son hawj mwngz.”
Baenzneix, gou couh daegdaengq ndwn youq henz daizsaw de, doeg hawj de dingq, caiq heuh de gaen gou doeg, daj singmeh daengz yinhmeh caiq daengz singdiuh, cug aen cug aen gyoepdoeg. Yienznaeuz de roxnyinh hoj raeuh, caemhcaiq doeg hix mbouj cinj geijlai, hoeng de dauqdaej gaz- gwdgwd gyoepdoeg roengzbae. Gou youq henz haenh naeuz de doeg ndaej deng, de lumj lwgnyez nei ndaenggon fwfw riuhoho, lij angj hawj doengzdaiz de naeuz:“Mwngz dingqnyi lwi, laux- sae naeuz gou doeg ndaej deng bw!”
Mbatmbat gou cungj dwg ciuq gij gyauan bae hwnjdangz, saekdangz aeu son menh di, gij giva sonhag lij swnhleih. Hoeng sawqmwh miz dangz he, hwnj sat yinhmeh “k/g” sourieng couh yaek dingqsij. Siengj daengz “p/b”、“t/d” caeuq “k/g” fatyaem miz giz doxdoengz, hix miz giz mbouj dox- doengz, gou couh mbouj ciuq gyauan dingqsij gonq, daegdaengq gangj gij mbouj doxdoengz haenx: “p/b” dwg song faj bak haep ndaet, “t/d” dwg byailinx dingj hwnj gwnz nohheuj bae, “k/g” dwg goeklinx dingj haeuj hwkunq bae. Gangjgej sat le, gou lij hawj gyoengq hagseng caez doeg geij baez. Dingqnyi gyoengqde doeg ndaej deng, gou cij ciuq gyauan haxbaenh yaek dingqsij lo.
Bonjlaiz ciuq gyauan, baez dingqsij neix cungj dwg dingqsij doengh cih yinhmeh aeu “k/g” sou- rieng. Liuh mbouj daengz, baez dingqsij, yawjraen haujlai hagseng dingq “oek” sij baenz “oet” roxnaeuz “oed”, dingq “ueg” sij baenz “ued” roxnaeuz “uet” daengjdaengj, uk- gyaeuj cungj luenh caez. Gou doq doeg doq byaij bae byaij dauq, mbaetcaw nyaenx mbouj riu okdaeuj. Dingqsij le, gou gangj ok gij dapanq, caemhcaiq vix ok gij yienzyinh gyoengqde dingq loek. Seizhaenx, daengx ban cungj riu ndaej daengjhai daengjhoemj, mizmbangj riu ndaej raemxda cungj conh ok. Roengzdangz le, miz hagseng doiq gou naeuz:“Moz lauxsae, mwngz hwnjdangz caen miz yinxdaeuz!” Boux hagseng wnq naeuz:“Lauxsae ha, mwngz caen rox loengh vunz……”
Geij bi neix, gij beizyinbanh youz swcigih gyauyuzdingh cawjbanh, hag- dangz dou ciepbanh haenx, dingzlai dwg hawj gou bae son Sawcuengh.
Gij beizyinbanh bi 2017 daengx gih Cuengh Gun song vah saw yozcenz lauxsae yezvu youh haiban lo, youh hawj gou bae son gyoengqde hag Sawcuengh. Gij yozyenz neix, dingzlai caengz hag gvaq Sawcuengh, miz- mbangj lienz Vahcuengh cungj mbouj rox gangj. Gou cijndaej lumj ganq haeuxceh nei menhmenh son gyoengqde. Daj gij bouhvih fatyaem son daengz gij fuengfap fatyaem, gangj sat lijlun le, caiq cih he gawq he son gyoep、son doeg.
Gou gag ngeix, gij yozcenz neix hix mbouj yungzheih. Seizneix, gij vanzging gangj Vahcuengh caeuq gaxgonq mbouj doxdoengz lo. Mbangj dieg, lwgnyez lij gangj Vahcuengh bonjdieg; mbangj dieg, lwgnyez cungj gangj Vahgun, miz di lij rox gangj saekdi Vahcuengh, miz di gaenq mbouj rox gangj lo. Ndigah, gij yozyenz neix, yaek hag rox Sawcuengh le caiq dauqbae son hawj lwgnyez, mbouj yungzheih ha! Gou maqmuengh gyoengqde ndaej lumj haeuxceh, ndaej youq ndaw sim gyoengq lwgnyez did gij ngaz gvendaengz Sawcuengh; hix maqmuengh gyoengqde ndaej lumj bouxganqva, ganq ndei gij va gvendaengz Sawcuengh!
It loh byaij daeuj, diuz roen sonhag Sawcuengh gou gaenq ndaej 30 bi lo. 30 bi neix, yienznaeuz gij hong gou bingzbingz ciengzciengz, hoeng gou ceiq haengj couhdwg son Saw- cuengh, ceiq angq couhdwg hagseng gou hag rox Sawcuengh.
(sat)