Ginh Fuzdingz baez dingq, nyinh ok dwg sing Ginh Vah, nyaenx mbouj ndaej youq ndaw sim ndaq naeuz：Bag lo! Baenzlawz miz daxboh caeuq dahlwg eu fwenyoux ne? Caeklaiq bonjfaenh caengz oknaj, mboujne, bouxwnq mbouj riu ndaej gangzheuj loenq liux bae ne. De gipmuengz cienq ndang gvaqdaeuj, laeglemx roengz lae bae, byaij gexhongh ma ranz ninz lo.

Caj de singj gvaqdaeuj, aenranz gaenq rongh- sak lo. De naemj hwnj coenz vahsug ndeu：“Bouxgaenx sam haet ndaej ngoenz hong, bouxgik ninz daengz daengngoenz hoengz”, de sikhaek benz hwnjdaeuj, liuq le fuengzhek da ndeu: Aencongz Yabeiz hoengq dwk. Baenz caeux de bae gizlawz? Haeuj daengz gyang ding, cij raen Yabeiz cingq yungh daehsuliu cang sujbaq、gaiqcatheuj, yienzhaeuh sou haeuj daehbeq bae. Ginh Fuzdingz cam：“Baenzlawz, ngoenz neix mwngz couh baema la?”

Yabeiz dap naeuz：“Ndaw doih dou ndaem miz di binjcungj moq, geij ngoenz neix cingq sou gaenj, baema laeng le mbouj ndei cungjgez doigvangq.”

“Gangj hix deng.”De sikhaek byaij haeuj fuengzdajcawj bae, doiq dahlwg roengzlingh naeuz：“Cawj raemx、gaj gaeq!”

“Geij duz gaeqoiq haenx ngamq okgyaeq ha.”Ginh Vah naeuz.

“Gaeqokgyaeq guh gaeqdumh cij ndei gwn ne!” De doiq dahlwg naeuz,“swnhbienh bae heuh saefwen sou caez daeuj gwn ngaizhaet.”

“Saefwen dou dwg bouxlawz ha?”Ginh Vah daegdaengq cam naeuz.

“Lij miz bouxlawz dem, haemhlwenz doiq fwen seiz boux hawj sou cengjhwet haenx dwg Gojyingh lwi?”

Ginh Vah hehe riu lo, hai din couh buet.

Gij byaek donq ngaizhaet cungj baenz gwn liux, miz nohgaeq、nondoq、 huqyouzcaq. Ndoksejcaq youq Byagujhanz gig noix raen, Yabeiz gwn le mbouj haiz ndok, Gojyingh saekseiz haiz ndok roengz vanj bae, yienzhaeuh caiq yungh gyaepfwngz gvet gij nohlw gwnz ndok daeuj gwn. Ginh Fuzdingz nyaenx mbouj ndaej riu hwnjdaeuj：“Ndei gwn lwi?”

“Hom lai lo!”Yabeiz dap naeuz.

“Gvaq yaep ndeu heuh Ginh Vah bau di he hawj sou daiq baema.”

“Ndaej gwn couh ndaej lo, lij dajsuek dem!” Gojyingh miz di mbouj ndei eiqseiq.

“Miz lai, gaej guhhek!”Ginh Vah naeuz.

Soengq Yabeiz、Gojyingh baema le, Ginh Vah sim mbouj dingh, naengh mbouj onj. Ginh Fuzdingz hix roxnyinh lumj saetbae le gijmaz.

Aen’gyong mbouj hoenx mbouj goksa, gij vah mbouj gangj vunz mbouj rox. Miz ngoenz ndeu Ginh Fuzdingz daegdaengq ra dahlwg daeuj gangj：“Dahsau cibcaet、cibbet dwg dujva, ngeihcaet、ngeihbet umj lwggva, bineix mwngz hix ndaej ngeihcib it bi lo, mbouj miz youxmbauq gou mbouj cuengqsim. Gaxgonq baenzlai vunz cungj mbouj habhoz mwngz, seizneix mwngz yawj Yabeiz baenz lwi?”

“Mwngz gangj ne?”

“Cam gou? Youh mbouj dwg gou aeu ra youx.”

“Hoeng mwngz aeu ra lwggwiz ha. ”

“Gangj hix dwg.”Ginh Fuzdingz gangj ok naemjfap de：“Ciuq gou yawj, Yabeiz daeg neix maqhuz gvai manz. Danghnaeuz caiq miz di vwnzva, suenq dwg boux vunzcaiz ndeu.”

“Mbouj miz vwnzva? Lij beij gou sang dem.”Ginh Vah nyaenx mbouj ndaej cabbak naeuz.

“Gauhcungh? Mbouj raen de gangj gvaq ne.” Ginh Fuzdingz youh doeksaet youh sim’angq.

“De youh mbouj dwg hai bouq gaiq nohma, venjbaiz guh gijmaz?” Ginh Vah naeuz.

“Lumj de yienghneix, ma daengz mbanj raeuz miz yungh lai lo, mwngz gangj, ciu de hwnjdou baenzlawz?”

Naj Ginh Vah bienq hoengz lo, “danghnaeuz ciu ndaej daeuj, bi’gvaq youq nungzgohsoj hagsib seiz gou couh daiq ndaej daeuj lo.”

“Vih maz? Yiemz gou mbouj ndei?” Ginh Fuzdingz miz di hozndat.

“Neix dauq mbouj dwg,” Ginh Vah naeuz，“bi’gvaq nungzyezgiz siengj ciu de bae dang gisuzyenz hongnaz de cungj mbouj bae, de laebsim aeu youq ndaw doih guh’ok di mingzdaeuz daeuj. De baezneix daeuj gienq gou bae mbiengj de, gou lau mwngz mbwq lai couh mbouj doengzeiq, gyanghaet ngoenz dauqbae de youh gaijbak, naeuz de byaij song mbiengj hix ndaej, gou itseiz dawz mbouj dingh cawjeiq, de baez fatheiq couh byaij lo.”

Fajnaj Ginh Fuzdingz sikhaek raemh roengz- daeuj. Daj mehyah de gvaqseiq, de bonjfaenh gaenq gaeuq fwzfwd lo, Ginh Vah caiq okdou, saedceij de baenzlawz gvaq? Hoeng de youh naemj, Yabeiz daeg neix caen dwg diemj bogfeiz hix nanz ra ndaej daengz, raeuz guh bohmeh hix mbouj ndaej nguh daengz dahlwg baenzgya ha. De gietdingh bae roemx Byagujhanz baez ndeu. Aen naemjfap neix ngamq fwt ok, de youh ngeizvaeg lo：Yienghneix couh habhoz duicangj gungz lubw, aenvih Yabeiz gaenq daiq gij siengjrox de baema; hoeng bonjfaenh guh loek le hix wnggai caeuq vunz boizlaex nyinh loek; caiq gangj, ciu lwggwiz dwg daihsaeh ha. Ginggvaq yienghneix baez ngeixnaemj, de doiq dahlwg naeuz：“Gou bae gienq de!”

“De mbouj daeuj ne?”

“Mwngz haq gvaqbae? Dieg haenx lij haemz gvaq mbeilungz!”

“Mwngz mbouj hix dwg haemz gvaqdaeuj ma?”

Ginh Fuzdingz dingq ndaej ok, gij hoenz dahlwg gaenq riengz Yabeiz mbin bae lo.

Seiq

Daj Mbanjlahgyah daengz Byagujhanz miz samcib lai leix gyae, hajbet nienz daih lienh gangdiet seiz Ginh Fuzdingz ndaej byaij gvaq, seizneix lij ndaej geiq ca mbouj geijlai. Ndigah, de ginggvaq geij aen lohnga seiz cungj nyinh ndaej aeu byaij coh gizlawz. Hoeng byaij daengz gizdieg caeuq Byagujhanz cij gek goengq bya ndeu gyae seiz, de cix roxnyinh hoj guh lo. Dangqnaj song diuz loh, dauqdaej byaij diuz lawz? Naemj cam vunz ba, baihnaj cungj dwg goengqbya doxdam doxlienz, raen roeg yungzheih raen vunz nanz. De baengh gij gingniemh itloh byaij gvaqdaeuj haenx, diuz loh lawz lwenq couh byaij diuz lawz. Byaij ndaej donqcaeuz ndeu baenzneix, youq henz loh hainduj yawjraen miz batroeg, de cij roxnyinh bonjfaenh loeng byaij haeuj ndoengfaex mwncup daeuj lo. Mboujgvaq de mbouj lau, miz batroeg couh miz bungzroeg、couh miz vunz lo.

Seizhaenx gaenq gyawj suenggangq, rumz hainduj daj baihnamz cienjyiengq baihbaek bongj, duzroegsiet hix hainduj daj dingjbya cienq daengz goekbya daeuj ra gwn, gyangndoeng gizgiz cungj dingq ndaej nyi duzroeg heuhvetvet. Ginh Fuzdingz caen siengj gyang fwngz miz aen cungq ndeu, ndaej dwkroeg gvaqgvaq yinx. Dwkroeg mbouj muengh ndaej gwn noh, cij muengh ndaej raen duzroeg doek roengzma!(5)

金福廷一听，是金花的声音，心里骂道：该死!哪有当父亲的同女儿唱情歌?幸好没有出头露面，要不，人家不笑落牙齿才怪呢。他急忙转身，悄悄下了楼梯，抄小巷回家困觉去了。

等他醒来，天已大亮。他想起一句俗话：“勤人三早得一工，懒人睡到日头红”，立即爬了起来，往客房瞟一眼：亚培的床是空的。那么早他去哪?进到堂屋，只见亚培正把毛巾、牙具用塑料袋装好，放进挎包。金福廷问：“怎么，你今天就走?”

亚培说：“队里种有一些新品种，这几天正在收，回去晚了不好总结推广。”

“说也是。”他立即走进厨房，对女儿命令道：“烧水、杀鸡!”

“那几只嫩鸡才下蛋呀。”金花说。

“下蛋鸡白斩才好吃!”他对女儿说，“顺便去叫你们歌师一起来吃早饭。”

“哪个是我们歌师?”金花故意问。

“还有哪个，昨夜对歌当你们后台的不就是果英?”

金花噗哧笑了，拔腿就走。

这餐早饭都是上好的菜，有鸡、有蜂、有酢。排骨酢在苦寒山是稀有的，亚培吃了不吐骨，果英则把骨头吐在碗里，然后用指甲犁骨上的剩肉。金福廷不禁笑了起来：“好吃吗?”

“香极了!”亚培答道。

“等会叫金花给你们包点回去。”

“得吃就好了，还打包!”果英有点不好意思。

“有的是，别客气!”金花说。

送走亚培、果英以后，金花心神不定，坐立不安。金福廷也觉得好像失掉了什么。

鼓不打不响，话不讲不明。有一天金福廷特地找女儿来说：“妹仔十七、十八是朵花，二七、二八抱南瓜，你今年都二十一了，没有个男朋友我不放心。过去那么多个都不合意，现在你看亚培怎么样?”

“你看呢?”

“问我?又不是我要交朋友。”

“可是你要讨姑爷呀。”

“说也是。”金福廷讲出他的看法：“依我看，亚培这孩子有点野聪明。如果有点文化，算得上是个人才。”

“没有文化?比我还高呢。”金花急得插了嘴。

“高中?没听他讲过呀。”金福廷又惊又喜。

人家又不是开狗肉摊，挂牌子做什么?”金花说。

“像这样的人，到我们寨里来大有用处，你看，招他上门如何?”

金花脸上飞起了一朵红云，“要能招得来，去年在农科所学习我就把他带回来了。”

“为什么?嫌我不好?”金福廷有点生气。

“这倒不是，”金花说，“去年农业局招他去当农技员他都不去，决心在队里干出点名堂。他这次来动员我去，我怕你孤独没同意，走的那天早上又改了口，说可以两边走，我又犹豫不决，他一气就走了。”

金福廷的脸马上阴沉下来。从她妈去世，自己已经够孤独了，金花再出门，这日子怎么过?但他又想，亚培这孩子点火把也难寻，当父母的不能误了女儿的婚事。他决定去闯苦寒山。这个念头一出现，他又迟疑了：这岂不应了穷队长需要了解的，亚培已经带回去了；自己错了也应该向人家道歉；再说，招女婿是件大事。经过这么一番考虑，他对女儿说：“我去动员他!”

“他不来呢?”

“你嫁过去?那地方比九龙胆还苦!”

“你不是苦过来了吗?”

金福廷听得出，女儿的魂魄已随亚培飘走了。

四

从拉珈寨到苦寒山有三十多里路，五八年大办钢铁时走过，现在仍有些印象。因此，金福廷经过好几处岔路口都能认清去向。但是到了与苦寒山只有一山之隔的地方却有点难办了。眼前两条路，到底走哪条?想问人吧，满目青山，见鸟容易见人难。他凭一路来的经验，哪条光走哪条。走有一顿饭工夫，路边出现了鸟盆，他才发觉自己错进了原始森林。不过他并不慌，有鸟盆必然有鸟棚、有人。

当时已近霜降，风向由南转北，雪鸟开始从山头转到山脚，林子里到处都有鸟音。金福廷恨不得有杆鸟枪，过一过手瘾。打鸟不望鸟肉吃，只望鸟落那一时嘛! (5)