Cibsam

Roen yinhhuq, mbouj miz；aensok, mbouj miz; sokruz!

Bouxciengxbit buet bae riengjret, yamqdin de youq gwnz diegraiq caij dwk mbaeumbeng, de cadi gamjsouh mbouj daengz gij naek swhgeij, ndaw rwz cij dwg singrumz yiengjhuhu.

Daj gizgyae de couh yawjraen song diemj ndaem hwnj gwnz ruzdoh bae, ruzdoh bienliz haenzhamq, bibi buengqbuengq coh gyangdah vaij bae. Gyawj lo, engq gyawj lo, de youq sokruz daengx roengzdaeuj, dauqdaej yawj cingcuj lo: Haenx dwg song duz lingzraemx duz laux ndeu duz iq ndeu, duziq dwg saek henjgeq, duzlaux dwg saekmong.

Duzlaux got duziq youq ndaw rungj ndaetndet, dinghdingh cimyawj de, gijmaz cungj mbouj lau.

Bouxciengxbit gig riengj gaq hwnj doengzsiu, youq de liuqcinj yaepyet seizhaenx, geizheih okyienh lo, bakdoengz de doiqcinj haenx, faenmingz dwg song boux vunz bouxlaux ndeu caeuq bouxiq ndeu! De doeksaetyat, fwngz baez unq, cuengq roengz doengzsiu caiq sijsaeq yawj baez ndeu, hoeng lij dwg song duz lingzraemx duzlaux duziq; caj daengz de yaek dawz hwnj doengzsiu liuqcinj, gwnz ruz youh dwg daihgoeng daihlan song boux vunz……

Baenzneix doiqlaeb caeuq doxdingj seiz, ruzdoh gaenq depgaenh giz gyaiqhanh doengzsiu nyingz ndaej daengz haenx.

Bouxciengxbit gveng bae doengzsiu, gyad naengh roengz gwnznamh bae, haenqrengz got aen’gyaeuj yaek dek de, gij aplig haenq haenx sikhaek caengzcaengz gyamax, de dingqnyi ndaw ukgyaeuj swhgeij moux diuz yienz “bung” sing ndeu, goenq lo.

Gvaqlaeng de roxnyinh soengswt coengzlaiz mboujcaengz miz gvaq haenx, de youq saetnaek ndawde menhmenh swngsang, ndwn daengz gwnzfwj, gij vunz caeuq gij saeh 20 bi gonq doek bae haenx yawjraen liux bae.

De raen Cenz Gyahyouj hwnj yehban, youq gyanghwnz song diemj daengx ndang faenx nanwt dauqma suzse hoengqhanghang. De sien caemx ndang, hawj swhgeij cawj vanj mienh ndeu. Mienh dawz hwnj gwnz daiz seiz, de dingqnyi sing roq dou, gij singyaem haenx dwg sawqdamq, lumjnaeuz miz di yaek gangj youh dingzdaengx. De biengj hwnj fanyiemh, swnh cuengva ranzdajcawj muengh ok bae yawj, gij rongh henjgywg lohdaeng haj vax haenx, byoemgyaeuj nyungqnyat、buhvaq nyaeuqnyat, cingq dwg mehyah de Vangz Yizmeij. Ciuq gij fungsug dangdieg, gij vunz bae dieggyae dauqma aeu ginggvaq raemx feiz cijndaej haeuj ranz. Cenz Gyahyouj baenqloekloek buenq ngoenz, cij ra ok habfeiz caeuq fwnz youq henzgyawj haenx, hai dou. Vangz Yizmeij lumjnaeuz hix rox gij bouhloh ciep roengzdaeuj yaek guh haenx, moenghmangh caj dwk. Cenz Gyahyouj fwngz saenzdwddwd, baenzlawz hix gaem mbouj maenh geij diuz habfeiz iqet haenx, de fwngz gengget mbouj lingz baez dem baez daj gwnznamh gip hwnjdaeuj, caj daengz gaem maenh le, yungh goengrengz gig hung vad dawz feiz, gij rongh saek henjlamz iqnyieg haenx youq ndaw fwngz saenzded de baez dem baez ndaep bae. Cib geij faen cung gvaqlaeng, Cenz Gyahyouj cij diemj dawz feiz, de iet ok song diuz gen, dap youq gwnz begdou, Vangz Yizmeij couh gungjhwet caij gvaq feizdong hamj haeuj dou bae.

De raen Cenz Gyahyouj youq Vangz Yizmeij caemxndang seiz hainduj dauqcawq ra faexbenj caeuq cien bingbing bongbong; caj daengz Vangz Yizmeij okdaeuj seiz, fatyienh ndaw rug gaenq lai ok aen mbonq cien genjdanh yungzheih ndeu, Cenz Gyahyouj baihlaeng doiq dwk de, gaenq gag naj yiengq ndaw ciengz ninz lo.

De youh raen Cenz Gyahyouj youh youq gyanghwnz yehban ndeu ma daengz ranz, caeuq bingzciengz doxdoengz, de bongx bae gij faenx gwnz ndang duet buh hainduj caemxndang, sawqmwh fatyienh Vangz Yizmeij lohlanglang mbouj rox seizlawz gaenq ndwn youq dangqnaj. Miz baenz song sam miux cung dingzdaengx, gvaqlaeng de couh youq dangqnaj de muengzsueng dwk gven faqdou ranzcaemxndang.

De raen aendungx Vangz Yizmeij youq aen seiqgyaiq gyaiqhanh cingcuj neix mbouj swhyienz dwk bongz hwnjdaeuj.

De raen Vangz Yizmeij byaij roengz laj roen yinhhuq bae, gag bouxvunz ndeu hwnj gwnz ruzdoh bae naengh yaep ndeu, doeklaeng, diuq roengz ndaw dah bae.

De raen aen soujdendungz Cenz Gyahyouj ciuq geu buh hau valamz Vangz Yizmeij, gij sing vunz cauzhoho caeuq soujdendungz rongh song henz hamqdah yied daeuj yied gyawj, gwnz diegraiq miz gep mengx hau ndeu dauqingj rongh, de vat okdaeuj, youq gwnz angjdin Vangz Yizmeij haenqrengz veg gij baksieng maeuzmbumj haenx.

Raen daengz gijneix seiz, Cenz Gyahyouj roxnyinh caeuq gij baksieng maeuz ndawsim de doxlumj liuxseuq haenx dauqdaej hob seiz, mbwn- gvengq ronghcingx.

Cau Wjgwz baegfofo gaen hwnjdaeuj, maeuq roengzbae, duedaeu doengzsiu henz ndang de. “Cenz Gyahyouj, Laujcenz!” De sawq heuh dwk. De siengj lwnh de swhgeij gig doiq mbouj hwnj, de siengj yaek lwnh de aeu simdingh, de siengj lwnh de gyaq cimozdoz laeng ranz de loq moq haenx, caeuq aen daehsan sai hoengz lamz hau gek haenx, hoeng yawj lwgda de le, Cau Wjgwz sikhaek fatyienh baenzneix guh dwg laiyawz.

Seizneix Cenz Gyahyouj gaenq lumj boux huzsiengh rox dauhhag gig laeg ndeu, youq Dahyougyangh ndithaemh ciuqrongh ndawde, yawj dwk song goenglan coh gyangdah vaij bae.

Swnh lwgda Cenz Gyahyouj yawj bae, Cau Wjgwz raen gwnz dah nditrongh dauqingj myanz- myanz, raen gwnz ndang goenglan song boux doh caengz saekdoengz gaeuq youzyub youq gwnz ruzdoh gyangdah; caiq gvaqbae, couh dwg Luzhoz Cunh doiqnaj dah gya’gya hohhoh hoenz dajcawj mbinfefe gvaq ciet gouj nyied cogouj. De miz fouzsoq aen ngeizvaeg, hoeng, gij ngeizvaeg ceiq hung de mboujgvaq dwg:

Mbouj miz ciengj mbouj miz cauh, gyoengqde baenzlawz doh swhgeij gvaqbae?(14 sat)

十三

货运道，没有；码头，没有；渡口！

养鸭人极快的速度惯性推着他往前飞，步点在糟软的滩涂上点得很轻，他几乎感觉不到自己的重量，耳朵里只有呼呼的风声。

远远他就看到两个小黑点上了渡船，渡船偏离了河岸，摇摇晃晃向江心驶去。近了，更近了，他在渡口停了下来，终于看清了：那是一老一小两只水猴，小的是黄褐色的，老的是灰白色的。

老的把小的紧紧搂在了怀里，直直地盯了他，双目无惧。

养鸭人敏捷地架起了火药筒，在他瞄准的一刹那，异象出现了：他的筒子口对准的，分明是一老一小两个人！他一惊，手一软，放下火药筒再定睛一看，却还是一老一小两只水猴；待到他要拿起筒子瞄准，船上又是祖孙两人……

在这样的拉锯和对峙中，渡船已经逼近了火药筒射程范围的临界。

养鸭人扔掉了火药筒，一屁股坐到地上，死死地箍住了自己快要炸裂的头，超负荷的压力迅速地层层加码，他听到自己脑中的某根弦“嘭”的一声，断开了。

断开以后是他从未曾意料到的轻松，他在失重中缓缓上升,站到了云端，二十年前遗失的人和事尽收眼底。

他看见上夜班的钱家有，在清晨两点浑身覆着一层厚厚的粉尘回到了空空的宿舍。他先是洗了个澡，给自己煮了碗面。面端上桌的时候，他听到了敲门声，那声音是试探性的，带着些许的欲言又止。他掀起盖帘，就着厨房的花窗向外一探，五瓦路灯的橘色光照下，飞发蓬乱、衣衫不整的，正是他的老婆王一美。按当地的风俗，外出远门回来的人要经过水火才能入家门。钱家有不知所措地团团转了半天，才找出了近在咫尺的火柴和柴火，开了门。而王一美似乎也明白了他接下来要进行的程序，木然地等着。钱家有哆嗦着，怎么也抓不稳那一根小小的火柴，他一遍又一遍粗笨地从地上捏起，待到抓稳了，费了好大的劲才划上了，那黄蓝色微小的光在他的颤抖下一次又一次地熄灭。十多分钟后，钱家有的火才生起来，他伸出手臂，搭在门框上，王一美就那么弯下头踩过火堆跨进了门。

他看见钱家有在王一美去冲澡的时候开始四处找木板和砖头乒乒乓乓；等到王一美出来的时候，发现卧房里多出了一张小小的的简易砖板床，钱家有背对着她，已经径自朝墙里睡了。

他看见钱家有在又一个夜班的凌晨回到家，和往常一样，他扑掉满身的粉尘脱掉衣服开始洗澡，猛然发现一丝不挂的王一美不知道什么时候已经站到了面前。有那么两三秒钟停顿住的凝固，之后他便当着她的面手忙脚乱地关上了洗澡房的门。

他看见王一美的肚子在这个泾渭分明的世界里尴尬地隆起。

他看见王一美走下货运道，一个人登上渡船坐了有好一会，终于，跳下了河。

他看见钱家有的电筒照上了王一美的白底蓝花衫，河岸两边的嘈杂人声和晃乱的手电筒光束越来越近，滩涂上有块反光的白瓷片，他把它挖了出来，在王一美的脚心上深深地划入了那个钝口。

能够直面这一切的时候，钱家有感觉到自己心口上那个一模一样的钝口终于愈合了，云淡天高。

赵尔克气喘吁吁地跟了上来，蹲了下去，夺过了他身旁的火药筒。“钱家有……老钱！”他试探性地叫着。他想告诉他自己很抱歉，他想要告诉他要冷静，他想告诉他屋后那辆七成新的红色摩托，以及车上捆绑的那个红蓝白条编织袋，但看到他的眼神后，赵尔克立即发现这是多余的。

此时的钱家有已经像一个悟道的高僧一样，在右江河谷的夕照里，目送着祖孙往江心远去。

顺着钱家有的目光看去，赵尔克看到了反射着万道金光的江面，看到了江心渡船上镀上了层古铜色釉光的祖孙两人；再过去，就是河对面六合村家家户户升腾起的重阳节的晚炊。他脑子里充斥了无数的疑问，然而，最大的疑问莫过于：

无桨无橹，他们是怎么把自己渡过去的？ (14完)