□李约热 著 蒙树起 译

你别说了，这些我都知道。我打断老兰，防止他说一些假惺惺的话，浪费我的时间。你们走吧，等下发生的事和你们无关，和工作队无关，出什么事我个人负责。我像一个掩护战友撤退的英雄，朝他们挥了挥手。

我以为他们会假惺惺地劝我一番，没想到他们三个人相互看了一眼后，就很听话地走了，临走时，老兰将换上电池后还没有使用过一次的电喇叭交给我，他说，给，你可能用得着它。但是我觉得现在我已经用不着它了。我已经懒得再和蓝月娇喊些什么，我要做的就是砸开她家的门，把她家值钱的东西拿走，然后就在乡里等她去认领自己的东西，我不会马上就把东西给她，她首先得去计生站结扎，然后我才把她的东西给她。

他们三个人很快就看不见了，我知道，他们肯定没有走远，肯定像蓝月娇一样，埋伏在附近的地方，当我需要他们的时候，他们就会及时出现。后来我知道我错了，当我一个人在蓝月娇家折腾时，他们早就踏上回乡里的路，其实他们在躲瘟疫般地躲着我，因为我现在已经不是一个工作队的队员，而是一个准备去砸别人家门的小混混。如果我被村里人乱棍打死，都不会有人来看我一眼。

我动手了，我换了五块石头才将蓝月娇家的门砸开。砸开门后我倒吸一口凉气，她家里只有两张床，床上堆着破衣服，连蚊帐都没有。就这两张床，竟然有一扇很结实的门来保卫，害得我用了五块石头。

后来我才明白，蓝月娇之所以用一扇结实的门来守护她只有两张床的家，是为了能在这里一而再再而三地超生。进了门之后，我看了看两张床，猜想哪一张床是蓝月娇和她男人的。但是我猜不出，我干脆把两张床的八条腿都干掉了，跟门不一样，蓝月娇家的床根本就不堪一击，瞬间垮在地上，像睡死人的“矮床”。我们这个地方，一个人在弥留之际，家人就把床腿锯掉，让他（她）躺在上面，接一接地气，集聚力量好上路，这样的床我们叫“矮床”。

我把蓝月娇家的床弄成“矮床”之后，就无事可干了，因为她家根本就没有什么东西值得我拿走。她家的火灶还在冒烟，我走过去看火灶上面的饭锅，饭锅里的玉米粥稀得能当镜子照。蓝月娇和她的男人就是吃着这样的东西一而再再而三地超生的，我想，现在是秋天，就吃这么稀的东西，到了冬天怎么办？估计他们家要吃草了。

想想他们对蓝月娇的描述：她能打赤脚抱着一个小孩在树林里奔跑如飞，我认为就是吃草蓝月娇也能生孩子，我认为就是吃草蓝月娇也能把草吃得津津有味。

这时候我听到了牛叫。开始我不相信蓝月娇家有牛叫，我以为我在想蓝月娇怎样吃草的时候我的耳朵产生幻听，但是连续几声，我就兴奋起来了：蓝月娇家有牛！

我像一个口渴的人突然看到水滴一样，朝发出声音的地方走去。

我要将蓝月娇家的牛牵走，只要我把她家的牛牵走，到时就不是我找她，而是她找我了。只要她来找我，我们组的指标就超额完成了。

那是一头半岁的水牛，灰中带青，这样的牛应该跟在母牛的身后，在山坡上吃草，现在却孤零零地在蓝月娇家里，成为蓝月娇家惟一的活物，有点可怜，但是我管不了那么多，我身上结了一层细细的盐巴，我要赶紧把这头青牛牵走，等蓝月娇来找我之后，我要跳进野马河将细细的盐巴洗掉。

青牛太小，还没有穿鼻子，要牵走它得先穿鼻子。我找来一根铁线，在青牛的旁边用石头将铁线的头捶尖，然后扎了个马步，做出打架的姿势要跟青牛决斗。因为穿鼻子肯定很疼，初生的牛犊连虎都不怕，还会怕我？它不将我踢翻才怪。我拿铁线的手有点打抖。

没想到，青牛竟在我面前卧下了。它知道我要干什么。我的铁线轻轻一碰，噗的一声，就穿破了它的鼻子，它的两个鼻孔之间像隔着一层纱纸，我根本就没用什么力，就穿破了它们。青牛的鼻子滴血了。（这血一滴就没完没了，一直滴到乡里。后来蓝月娇就是沿着血迹来找她的牛的。）

(6)

Mwngz gaej gangj lo, gijneix gou cungj rox. Gou ciep vah Laujlanz, mbouj hawj de gangj vahbyangz, sai seizgan gou. Sou dauqbae ba, gij saeh yaep he fatseng haenx mbouj gven sou, hix mbouj gven gunghcozdui, ok gijmaz saeh gou gag fucwz. Gou lumj bouxyinghyungz dangj hawj bouxcanyouj doiqlaeng nei, coh gyoengqde bibi fwngz.

Gou laihnaeuz gyoengqde gyajcang daeuj yienq gou geij coenz vah, siengj mbouj daengz sam boux de doxyawj mbat he le, couh gig dingq vah dwk byaij lo, mwh yaek byaij, Laujlanz dawz aen lahbahdienh vuenh gvaq youzdienh caengz yungh gvaq haenx gyau hawj gou, de naeuz, hawj mwngz, mwngz gojnwngz yungh daengz de. Hoeng gou nyinhnaeuz seizneix gou gaenq mbouj yungh de lo. Gou gaenq gik hemq Lanz Yezgyauh lo, gou yaek guh couhdwg dub aen dou ranz de, dawz gij doxgaiq dij ngaenz ranz de dauqbae, gaendwk couh youq ndaw yangh caj de bae lingx gij doxgaiq swhgeij, gou mbouj sikhaek boiz doxgaiq hawj de, de sien bae giswnghcan gezcaz gonq, yienzhaeuh gou cij boiz doxgaiq de hawj de.

Sam bouxgeq gig vaiq couh mbouj miz ngaeuz lo, gou rox, gyoengqde haengjdingh byaij mbouj gyae, haengjdingh lumj Lanz Yezgyauh nei, ndoj youq henznden, mwh gou heuh gyoengqde, gyoengqde couh sikhaek okdaeuj. Gvaqlaeng gou rox gou loek lo, mwh gou ndangndeu youq ranz Lanz Yezgyauh baenqlulu, gyoengqde gaenq byaij youq gwnz roen dauqbae ndaw yangh lo, gizsaed gyoengqde lumj ndoj fangzraq nei ndoj gou, aenvih seizneix gou gaenq mbouj dwg bouxduiyenz gunghcozdui lo, cix dwg bouxrwix yaek bae dub aendou bouxwnq he. Danghnaeuz gou ngaiz vunzmbanj moeb dai, cungj mbouj miz saek vunz daeuj yawj gou.

Gou doenghfwngz lo, gou vuenh haj gonj rin cij dub hai aen dou ranz Lanz Yezgyauh. Dub hai le aen sim gou liengzyauyau, ndaw ranz de caenhmiz song aen mbonq, gwnz mbonq cungj dwg buhvaq rwixvaih, riep cungj mbouj miz. Couh song aen mbonq neix, lij yungh aen dou baenz ndei daeuj hen, haih gou yungh le haj gonj rin dem.

Gvaqlaeng gou cij rox, Lanz Yezgyauh cang aen dou maedsaed baenzneix daeuj hen song aen mbonq ranz de, dwg vihle senglwg boux riengz boux. Haeuj dou le, gou yawjyawj song aen mbonq, duenz Lanz Yezgyauh caeuq bohgvan de ninz aen mbonq lawz. Hoeng gou duenz mbouj ok, gou hixnaengz dawz bet cik ga song aen mbonq cungj dik goenq bae, mbouj lumj aen dou, aen mbonq ranz Lanz Yezgyauh baez dik couh lak, lumj aen “mbonqdaemq” bouxdai ninz nei. Youq mbanjranz dou, boux vunz he yaek dai, vunzranz couh gawq ga mbonq bae, hawj de ninz youq gwnzde, ciep gij heiq deihnamh, rom rengzloet ndei hwnjloh, gij mbonq baenzneix dou heuh “mbonqdaemq”.

Gou dawz gij mbonq ranz Lanz Yezgyauh loengh baenz “mbonqdaemq” le, couh mbouj miz gijmaz saeh guh lo, aenvih ranz de gaenbonj couh mbouj miz gijmaz doxgaiq dij ngaenz hawj gou dawz dauqbae. Aen saeuq ranz de lij miz hoenz, gou byaij gvaqbae yawj aen rek gwnz saeuq, gij souhhaeuxyangz ndaw rek saw lumj aen gingq nei. Lanz Yezgyauh caeuq bohgvan de couh dwg gwn gij doxgaiq neix seng boux dep boux, gou naemj, seizneix dwg cawzcou, couh gwn gij souh baenz saw, daengz cawzdoeng baenzlawz guh? Guj ranz de yaek gwn nywj lo.

Naemjnaemj gyoengqde baenzneix lwnh Lanz Yezgyauh: De ndaej loh din umj boux lwgnyez he youq ndaw ndoengfaex buet lumj mbin nei, gou nyinhnaeuz couhdwg gwn nywj Lanz Yezgyauh hix seng ndaej lwg, gou nyinhnaeuz couhdwg gwn nywj Lanz Yezgyauh hix nyaij dwk yungzyatyat.

Seizneix gou dingqnyi miz duzvaiz heuh. Hainduj gou mbouj saenq ranz Lanz Yezgyauh miz duzvaiz heuh, gou laihnaeuz mwh gou cingq naemj Lanz Yezgyauh baenzlawz gwn nywj aen rwz dingq loek, hoeng lienzdaeb geij sing le, gou couh simsangj lo: Ranz Lanz Yezgyauh miz duzvaiz!

Gou lumj bouxvunz hozhawq sawqmwh yawjraen raemx nei, coh giz ok sing haenx byaij bae.

Gou yaek rag duzvaiz ranz Lanz Yezgyauh dauqbae, danghnaeuz gou rag duzvaiz ranz de bae, daengzseiz couh mbouj dwg gou ra de, cixdwg de ra gou lo. Danghnaeuz de daeuj ra gou, aen cijbyauh cuj dou couh mauhgvaq guhbaenz lo.

Haenx dwg duzvaiz buenq bi he, saek mong daiq di heu he, duzvaiz baenz nyaeq wnggai gaenriengz baihlaeng vaizmeh, youq gwnz bo gwn nywj cij deng, seizneix cix ndangndeu youq ndaw ranz Lanz Yezgyauh, baenz duzlix ndaw ranz Lanz Yezgyauh dandog he, miz di cojgvaq, hoeng gou guenj mbouj ndaej baenzlai lo, gwnz ndang gou nem caengz gyu saepsoiq he, gou yaek ganjvaiq yien duz vaizcoz neix dauqbae, caj Lanz Yezgyauh daeuj ra gou le, gou yaek diuq roengz Dahyejmaj bae swiq gij gyu saepsoiq haenx seuq bae.

Vaizcoz nyaeq lai, lijcaengz mbongq congh- ndaeng, siengj yien de bae couh mbongq conghndaeng gonq. Gou ra diuz sienqdiet he daeuj, youq henz vaizcoz yungh gonj rin moeb gij gyaeujsienq soemsoem bae, yienzhaeuh gou cap yamqmax, nda gij yiengh lumjbaenz yaek caeuq vaizcoz doxmoeb nei. Aenvih mbongq conghndaeng haengjdingh gig in, vaizlwg lienz duzguk cungj mbouj lau, lij lau gou? De mbouj dik gou laemxbamz couh gvaiq lo. Fwngz gou gaem sienqdiet haenx saenzdedded.

Siengj mbouj daengz, vaizcoz youq dangqnaj gou gvih roengzdaeuj lo. De rox gou yaek guh gijmaz. Diuz sienqdiet gou yaengyaeng baez bungq, “bu” sing he, couh mbongq gvaq aen ndaeng de lo, song aen ndaeng de lumj gek caengz ceij he nei, gou gaenbonj mbouj yungh rengz, couh mbongq gvaqbae lo. Aen ndaeng vaizcoz ok lwed lo.(Gij lwed neix baez ndik couh mbouj dingz mbouj duenh, itcig ndik daengz ndaw yangh. Gvaqlaeng Lanz Yezgyauh couhdwg riengz gij rizlwed neix daeuj ra duzvaiz de.)

(6)