Aen mbanj nyumx youzcaet haenx dwg gyoengqde bang hwnj, raeuz mbouj miz cienz cingj gyoengqde gwn saek donq haeux, ndoet saek canq laeuj, gou caeuq daxmeh lij miz beixnuengx mwngz hix mboujmiz rengz ngoenzngoenz bae bang gyoengqde, gij rengz gyoengqde bang ranz raeuz haenx beij gij rengz daengx ranz raeuz geij bi gya hwnjdaeuj lij lai, raeuz daengx ranz, gijmaz cungj mboujmiz, caenhmiz aen ingjsiengq mwngz lo.

Veiz Huj ngawh dwk yawj daxboh gou, daxboh, mwngz gangj gijmaz? Aen ingjsiengq neix mbouj dwg aen ranz raeuz law. Caiq gangj lo, mwngz heuh gou ingj gyoengqde? Ingj gyoengqde gijmaz ha?

Daxboh gou naeuz, mbouj ingj gijmaz, mwngz couh heuh gyoengqde boux riengz boux youq baihnaj aen ingjsiengq mwngz gangjvah. Gyoengqde bouxboux cungj miz haujlai vah yaek caeuq mwngz gangj, gyoengqde gaenq ndwn youq baihnaj mbawsiengq mwngz gangj baez he gvaq lo, mbouj saenq mwngz bae yawj gwnz dieg baihnaj mbaw siengq mwngz, cungj ngaiz gyoengqde caij raeuz liux.

Veiz Huj engqgya dingq mbouj rox lo, daxboh, fatseng gijmaz saeh la? Gyoengqde guhmaz ndwn youq baihnaj mbawsiengq gou gangjvah ne? Gij saeh neix gaej gangj riu bw, gou youh mbouj dwg bouxbaed.

Raen Veiz Huj mbouj wngqcwngz daxboh gou, gou simgip lo. Gou gaenq ndoet haj vanj laeuj lo, yied daeuj yied siengj gangjvah lo, gou naemj, danghnaeuz gou caiq mbouj gangj, lauheiq couh ganj mbouj gib lo. Gou naeuz, daeggo, gyoengqde dangq mwngz dwg bouxbaed lo, mwngz dwg mbouj dwg siengj yawj gyoengqde youq baihnaj mbawsiengq mwngz baenzlawz gangj, gou hawj mwngz yienj mbat he. Gou mbouj rox aen mbei swhgeij seizlawz baenz hung, ndwn hwnjdaeuj buet daengz dangqnaj mbawsiengq Veiz Huj bae gvih roengzdaeuj, lumj Veiz Ginhdoh mwhhaenx nei:

Gou heuh Veiz Ginhdoh, vunz Duh’anh Yen Lahlez Yangh Mbanjgya’gvangq, gou dwg boux coemh hoi he, gou gwn mbouj ndei ninz mbouj baenz. Gou ndwen he coemh sam yiuz hoi, gou gag dwk conghbauq, gag coq ywbauq, gag diemj bauq, gag cang yiuz diemj feiz, gou mbouj gamj cingj vunz ha, danghnaeuz gou cingj vunz dwk conghbauq, yienghneix ngeihcib gaen hoi gou couh mboujmiz lo, danghnaeuz gou cingj vunz coq ywbauq, yienghneix samcib gaen hoi gou couh mboujmiz lo, danghnaeuz gou cingj vunz diemj bauq, yienghneix hajcib gaen hoi gou couh mboujmiz lo. Hoi dwg diuzmingh gou ha, gou baelawz ndaej soengq diuzmingh hawj bouxwnq ne……

Caiq hag Cenz Feih gip nyapnyaj haenx: Veiz Huj, mwngz mbouj roxnaj gou luba, mwngz lij ndaej geiq mwngz youq aen ranz nyaeq gou ninz gvaq lwi? Seizhaenx bwn’gyaeuj mwngz caengz baenz raez, buhdaenj hix mbouj baenz ndei, hix caengz rox ingj dienh’ingj, mwhhaenx mwngz daeuj ra gou gou cungj laihnaeuz mwngz dwg daeuj heuh gou son mwngz gip nyapnyaj ne……Gou seizneix gip mbouj baenz lo, seizneix gou ngoenznaengz bae gip yw, gijmaz yw gou cungj gip, gwnz Byagya’gvangq cungj mbaw lawz gou cungj gwn gvaq, haemz soemj manh, gou cungj gwn dawzyinx liux, danghnaeuz mboujmiz gij mbaw neix, gou lij miz rengz ndwn youq dangqnaj mwngz lwi? Gou mbouj ndaej dai, gou yaek caj mwngz dauqma, ingjingj gou, gou mboujmiz gijmaz vah gangj, gou couh lwnh gij coh nyapnyaj ndaej gai baenz cienz haenx hawj mwngz nyi, gij coh haenx raezrangrang, yaek yungh buenq ngoenz cij gangj liux. Mbouj rox mwngz haengj mbouj haengj dingq, danghnaeuz mwngz haengj, gou couh gangj lubw……

Gou ca mbouj geijlai dawz gij vunz daeuj ranz gou youq baihnaj mbawsiengq Veiz Huj gangj gij vah haenx cungj dauqcungz gangj mbat he, gij yiengh Mehcunh rumh diuzcag mbawsiengq Veiz Huj siengj laeghoz haenx gou hix yienj lo, gou mbouj rox swhgeij hix ndaej yienj baenzneix ndei, lauheiq dwg aenvih ndoet haj vanj laeuj lo, lauheiq dwg aenvih gou dwg daegnuengx Veiz Huj. Yienj sat le, gou baegfofo ninz youq gwnz dieg, seizhaenx heiqlaeuj hwnj lo, gou hwnq mbouj ndaej lo, daxmeh gou lau gou ngaiz nit, heuh daeggo gou caeuq daegnuengx gou rag gou daengz henz goenqfaex dawzyangyang haenx bae, yienghneix gou raeuj- rubrub, cwxcaix raixcaix. Gou ninz youq gwnz dieg naeuz, Gohuj, mwngz mbouj ingj gyoengqde couh suenq lo, hoeng mwngz aeu ingj daxboh daxmeh mwngz ha, gyoengqde dwg boh mehseng mwngz ha, mwngz hix ingjingj gou, gou dwg daegnuengx mwngz ha.

Gij saeh gvaqlaeng gou couh geiq mbouj ndaej lo, gou caenh ndaej geiq ranz gou caemrwgrwg, caemrwg dwk mbouj lumj dwg gvaqcieng.

Daegnuengx gou yungh rengz ngauz gou, de naeuz, hwnq lo, Mehcunh dai lo! Gou ngaiz de hemq ndiu, naengh hwnjdaeuj, aen gyaeuj gou lij ngunhngaungau. Heiqlaeuj lijcaengz gvaq. Mehcunh dai gou mbouj doeksaet saek di, mbouj dan dwg de, Veiz Ginhdoh、Liuz Gvangjda、Maj Lieng、Cenz Feih、Yangz Manjlanz, lij miz gij vunz Mbanjgya- gvangq bouxlawz sawqmwh dai bae, gou cungj mbouj doeksaet.

Daegnuengx gou naeuz, dou bae yawjyawj.

Gou ndwn hwnjdaeuj riengz de byaij ok bakdou, gou fatyienh ranz gou mboujmiz saek boux youq ranz lo. Gou cam, daxboh daxmeh ne? Daeggo gyoengqde ne?

Daegnuengx gou naeuz, gyoengqde gaenq gvaqbae yawj lo.

Daihgaiq dwg byonghhwnz song diemjcung, gaenq dwg ndwencieng coit lo, gou caeuq daeg- nuengx gou caij ceijbauq buet bae ranz Mehcunh. Hoeng, gig vaiq daegnuengx gou couh doiq gou gangj, mbouj deng, dou byaij loek lo, wnggai gvaq baihhaenx bae. Daegnuengx gou vix aen mbanj nyumx youzcaet haenx, gizhaenx miz daeng rongh.

(17)

涂满油漆的村庄是他们帮着建起来的，我们没有能力请他们吃一餐饭，喝一顿酒，我和你妈还有你的兄弟也没有力气天天去帮他们，他们帮我们花的力气比我们全家人好几年的力气加起来都还要多，我们全家，什么都没有，只有你的摄像机了。

韦虎莫名其妙地看着我爸，爸，你说什么？这摄像机可不是我们家的。再说了，你让我拍他们？拍他们什么呀？

我爸说，不拍什么，你就让他们一个一个地站在你的镜头前说话。他们每一个人都有很多话要跟你说，他们已经站在你的照片前说了一遍了 ，不信你看你照片前的地板，都被他们踩得滑滑的了。

韦虎越来越莫名其妙，爸，这是怎么回事啊？他们怎么站在我的照片前说话呢？这可不是开玩笑的事情，我又不是神仙。

眼看韦虎一步一步地拒绝我爸，我有点急了。我已经喝了五碗酒，越来越想说话了，我想，如果我再不说，也许就来不及了。我说，哥，他们是把你当成神仙了，你是不是想看他们在你面前是怎么说的，我给你演一演。我不知道哪来的勇气，我站起来 跑到韦虎的照片跟前，扑通就跪了下来，像当初韦金多那样：

我叫韦金多，都安县拉烈乡加广村人，我是个烧石灰的，我活得不好。我一个月烧三窑石灰，我自己打炮眼，自己填炸药，自己点炮，自己装窑点火，我不敢请人啊，如果我请人打炮眼，那我的二十斤石灰就没有了，如果我请人填炸药，那我的三十斤石灰就没有了，如果我请人点炮，那我的五十斤石灰就没有了。石灰是我的命啊，我怎么能把命让给别人呢……

再学拣垃圾的钱飞：韦虎，你认不出我了吧，你还记得你在我的小房子里过夜的事吗？那时你的头发还没有这么长，穿的也没有这么好，也还不知道拍什么电影，你来找我的时候我还以为你来学我拣垃圾呢……我现在拣不动了，现在我只能拣药了，什么药我都拣，加广山上的每一种叶子我都吃过，苦的酸的辣的，我吃得都上瘾了，如果没有这些叶子，我还有力气站在你面前吗？我不会死的，我还要等你回来，拍一拍我，我没有什么可说的，我就把每一种能卖钱的垃圾的名字都说给你听，很长很长的名字，可能要大半天时间呢。不知道你愿不愿意，如果你愿意，我就开始说啦……

我几乎把来到我们家里的人说的话在韦虎的照片前都重复了遍，我甚至学乜春摸韦虎照片上的绳子作上吊状，我不知道我为什么演得那么好，也许是因为喝了五碗酒，也许是因为我是韦虎的弟弟。演完后，我累得躺在地上，这时候酒劲发作了，我再也起不来了，我妈怕我冻着，叫我哥和我弟把我移到燃烧的老树根边，于是我暖烘烘的，舒服极了。躺在地上的我说，虎哥，你不拍他们就算了，但是你要拍一拍爸妈啊，他们是我们的亲爸亲妈啊，你也拍一拍我吧，我可是你亲弟呀。

后来的事我就记不清了，我只记得我们家非常非常的安静，安静得不像是在过年。

我弟使劲摇我，他说，起来，乜春死了！我被他喊醒了，坐了起来，我的头昏沉沉的。酒劲还没过呢。对于乜春的死我一点都不感到惊讶，不光她，包括韦金多、刘广大、马亮、钱飞、杨满栏甚至我们加广村的每一个人突然死去，我都不会感到惊讶。

我弟说，我们快去看。

我站起来跟他往外走，我发现我家空空的没有一个人。我说，爸妈呢？哥他们呢？

我弟说，他们已经去看了。

大概是深夜两点钟的光景，已经是大年初一了，我和我弟踩着炮仗屑朝乜春家跑去。但是，很快我弟就对我说，不对，我们走错了，应该往那边去。我弟指着涂满油漆的村庄，那里亮着灯火。

（17）