Mbouj gangj daengz Liujcouh bae doeg, couh dwg daengz yienhsingz Duh’anh bae doeg, ndaw daeh mbouj miz ngaenz gyoengqde couh ndaq vunz. Daegsungh, mwngz naeuz, mwngz ndaq vunz gvaq lwi?

Maj Siujsungh daeglwg Maj Lieng doegsaw baenz bw, daengz yienhsingz Duh’anh bae doeg cuhcungh, yienznaeuz ngaenzhag mbouj yungh gyau, hoeng mbouj miz ngaenz cawx gijgwn caeuq buhdaenj, caenh doeg bi he, couh dauqma lo, seizhaenx dwg cawzdoeng, haemh yaek dauqma, de caeuq geij boux doengzhag nit dwk saenzdedded, Maj Siujsungh doiq doengzhag gangj, nit lai lo, gou cingj sou gangq feiz. De dawz gij saw swhgeij cungj cuengq daengz gak ciengz diemj liux, ndaej caeuq doengzhag gangq feiz baenz buenq diemjcung.

Maj Siujsungh naeuz, daxboh, gou mbouj ndaq vunz gvaq.

Maj Lieng cam, caen mbouj ndaq gvaq?

Maj Siujsungh naeuz, ndaq dwg ndaq gvaq, hoeng mbouj dwg ndaq vunz.

Maj Lieng cam, mwngz ndaq byawz?

Maj Siujsungh naeuz, gou ndaq Mbanjgya- gvangq.

Mwngz Baenzlawz ndaq?

Ced meh de Mbanjgya’gvangq, hoj dwk haexvaiz cungj gwn!

Mwngz dingq, mwngz dingq, lienz bouxvunz doeg saw baenz ndei lij rox baenzneix ndaq, Veiz Huj, mwngz naeuz dou lij miz gijmaz maqmuengh dem, gou gingciengz baenzneix hemq: Mbwn ha, mwngz gaj gou ba! Mwngz Gaj gou ba!

Maj Lieng youq ranz gou rongx song mbat, gaendwk couh laemx youq dangqnaj mbawsiengq Veiz Huj, lumjbaenz goengqmbwn gaj de bae lo, bingz laeuj haenx mbouj rox seizlawz gaenq ndoet liux lo. Maj Siujsungh bae rag de, naeuz, daxboh, mwngz hwnjdaeuj, mwngz vaiqdi hwnjdaeuj, dou baema ranz. Daegnuengx gou bae bang de, de caeuq Maj Siujsungh dwg baengzyoux, songde gyaq Maj Lieng ok bak dou ranz gou.

Daxboh gou naeuz, baezlaeng Maj Lieng caiq daeuj, mbouj hawj de daiq laeuj daeuj.

Cenz Feih dwg boux daihsam daengz ranz gou. Cenz Feih daemh faexdwngx gvez haeuj ranz gou, gij naengnaj de nyaeuq raixcaix, youq laj youzdaeng aemq ranz gou, dou cungj mbouj rox de couh dwg Cenz Feih boux gip nyapnyaj haenx lo. De mbouj naengh roengzdaeuj, diuz faexdwngx haenx dingj aen ndang de, mwngz gaenbonj couh mboujcaeq lau diuz faexdwngx ngaiz de dingj goenq, aenvih de yawj hwnjbae mbaeumbengmbeng, lumj diuz faexdwngx cug mbaw geizndaem he nei. De sijsaeq yawj mbawsiengq Veiz Huj baenz buenq ngoenz, gij nyaeuq gwnz naj hainduj saenz lo. De naeuz: Veiz Huj, mwngz mbouj roxnaj gou luba, mwngz lij ndaej geiq mwngz youq ranz gou ninz gvaq lwi? Seizhaenx gij byoemgyaeuj mwngz lijcaengz baenz raez, buhdaenj hix mbouj baenz ndei, hix caengz rox ingj dienh’ingj, mwh mwngz daeuj ra gou gou lij laihnaeuz mwngz daeuj hag gou baenzlawz gip nyapnyaj ne……

Ndaek Cenz Feih neix dwgriu lai, gip nyapnyaj lij yungh hag lwi, gwed geij aen daehsan hwnj gwnz mbaq couh baenz lo. De dwg lwnh gij saeh Veiz Huj bae Baekging lohgvaq Liujcouh haenx, mwh Veiz Huj daengz Liuhcouh, vih mbaet cienz daengz ranznyapnyaj de bae youq song haemh, gwn song ngoenz. Mwhhaenx Cenz Feih gip nyapnyaj ak raixcaix, ndaw fwngz de baeznduj miz haj bak maenz ngaenz, de doq mbouj dingz youq dangqnaj Veiz Huj geq haj bak maenz ngaenz haenx, doq lwnh gij ndeicawq gip nyapnyaj hawj Veiz Huj nyi, gvaqlaeng de dawz gij nyapnyaj ceiq dijbauj haenx okdaeuj hawj Veiz Huj yawj, lumjbaenz guenqgojloz ha, gvanjgang rwix ha, daeh suijniz ha, doeklaeng de lij yienq Veiz Huj gaej bae Baekging ingj dienh’ingj lo, caeuq de youq Liujcouh gip nyapnyaj suenq lo. Cib bi gaxgonq Liujcouh dauqcawq dwg goengdeih, nyapnyaj lai dwk baenzlawz cungj gip mbouj liux. De mbouj rox Veiz Huj haengjdingh mbouj caeuq de gip nyapnyaj, danghnaeuz de mbouj bae Baekging, hix dwg boux lauxsae he.

Cenz Feih gaendwk naeuz: Seizneix gou gip mbouj ndaej lo, seizneix gou caenh gip ndaej yw lo, gijmaz yw cungj gip, gwnz Byagya’gvangq cungj mbaw lawz gou cungj gwn gvaq, miz haemz miz soemj miz manh, gou cungj gwn dawzyinx lo, danghnaeuz mbouj miz gij mbaw neix, gou baelawz miz rengz ndwn youq dangqnaj mwngz? Gou lijcaengz ndaej dai, gou aeu caj mwngz dauqma, ingjingj gou, gou mbouj miz gijmaz saeh gangj law, gou couh dawz gij coh nyapnyaj dijcienz haenx lwnh hawj mwngz nyi, gij coh haenx raezrangrang, gangj liux yaek aeu buenq ngoenz cij baenz. Mbouj rox mwngz nyienh dingq lwi, danghnaeuz mwngz nyienh dingq, gou couh hainduj gangj lo……

Daxboh gou naeuz, gaej gaej gaej, caj Veiz Huj dauqma mwngz caiq gangj ba, mwngz baez gangj, haemh neix ranz gou couh mbouj yungh ninz lo.

Cenz Feih miz di nanzgvaq, de yawj mbawsiengq Veiz Huj, naengbak doenghyabyab, yawj ndaej ok de gig siengj caeuq Veiz Huj lwnh goj. Lumjbaenz haemhneix de mbouj lwnh gij gingniemh gip nyapnyaj de okdaeuj, bingh de couh bienq naek nei.

Hoeng dou hix mbouj miz gijmaz banhfap, de mbouj rox daengx ranz gou baez dingq daengz nyapnyaj, couh siengj daengz gij ngoenzceij rwixyak haenx, sim dou engq nanzgvaq.

Cenz Feih caenhndei baema lo, lumj mbaw geizndaem he nei.(10)

不说到柳州去读，就是到都安县城去读，他们空空的口袋就会让他们不停地骂娘。小松，你说，你骂没骂过娘？

马亮的儿子马小松读书读得好，到都安县城读初中，学费虽然不用缴，但是吃饭穿衣却成了问题，只读了一年，就回来了，回来前的那个冬夜，他和几个同学冷得直打哆嗦，马小松对同学说，太冷了，我请你们烤火。他将自己所有的书本拿到一个偏僻的角落点燃，他和同学足足烤了半个小时。

马小松说，爸，我没有骂过娘。

马亮说，真的没骂过？

马小松说，骂是骂过，但是我没有骂娘。

马亮说，那你骂谁。

马小松说，我骂加广村。

你怎么骂？

操你妈的加广村，穷得卵朝天！

你听，你听，连一个读书读得那么好的人都会这样骂，韦虎，你说我们还有什么希望，我经常想这样喊：天啊，你杀死我吧！你杀死我吧！

马亮在我家喊了两声，接着就倒在韦虎的照片前，好像已经被老天杀死了那样，那一瓶酒不知什么时候已经喝完了。马小松去拉他，他说，爸，你起来，你快起来，我们回家。我弟去帮他，他和马小松是好朋友，他们俩把马亮架出我家的门口，消失在黑夜中。

我爸说，以后马亮再来，不准他把酒瓶带进来。

第三个来到我们家的是钱飞。钱飞拄着棍子拐进我家，他脸上的皮皱得厉害，在我家昏暗的油灯下，我们都不认识他就是拣垃圾的钱飞了。他没有坐下，那根棍支撑着他，你根本不用担心那根棍子会被他压断，因为他看起来轻飘飘的，像棍子上一张耷拉着的黑旗。他将韦虎的照片打量了半天，脸上的皱纹开始抖起来了。他说：韦虎，你认不出我了吧，你还记得你在我的小房子里过夜的事吗？那时你的头发还没有这么长，穿的也没有这么好，也还不知道拍什么电影，你来找我的时候我还以为你来学我拣垃圾呢……

这个钱飞有点好笑，拣垃圾还用学吗，几个编织袋往肩上一耷，就可以上路了。他说的是韦虎去北京路过柳州时的事情，韦虎到柳州时为了节约钱而到他的垃圾屋住了两个晚上，吃了两天饭。当时钱飞拣垃圾拣得非常起劲，他的手头第一次有了500块钱，他一边拿着500快钱不停地在韦虎的面前数，一边对着韦虎说着拣垃圾的好处，后来他把最值钱的垃圾倒出来一样一样数给韦虎听，什么可乐罐啊，什么烂钢管啊，什么水泥袋啊之类的，最后还劝韦虎不要去拍什么电影，跟他在柳州拣垃圾就算了。十年前柳州到处是工地，垃圾多得怎么拣都拣不完。他不知道韦虎肯定不会拣垃圾的，他不去北京，就是一名教师了。

钱飞继续说：我现在拣不动了，现在我只能拣药了，什么药我都拣，加广山上的每一种叶子我都吃过，苦的酸的辣的，我吃得都上瘾了，如果没有这些叶子，我还有力气站在你面前吗？我不会死的，我还要等你回来，拍一拍我，我没有什么可说的，我就把每一种能卖钱的垃圾的名字都说给你听，很长很长的名字，可能要大半天时间呢。不知道你愿不愿意，如果你愿意，我就开始说啦……

我爸说，别别别，等韦虎回来了你再说吧，你一说，我们全家今晚都不能睡觉了。

钱飞有些难受，他看着韦虎的像，嘴唇翕动着，看得出他要和韦虎交流的愿望是多么的强烈。好像这个夜晚，他不把所有能卖钱的垃圾从嘴里吐出来，他的病情就会加重似的。

但是我们也没有什么办法，他不知道我们全家一听到垃圾两个字，就会想起我们破烂的生活，就会因此而伤心。

钱飞只好走了,像一杆黑旗。 （10）