□ Liengz Suihih
5 nyied 8 hauh banringzgvaq,youq laj gorungz hung Yungzsuij Cunghyoz,baezneix dwg bouxsij daihngeih baez raen Banh Ciginj lo,boux hagseng gauhcungh sam nienzgaep neix ngamq ndaej aen cwnghauh“Hagseng Cunghyoz Ceiq Gyaeundei Daengx Guek”. Aenvih ngoenzbonz banhaemh ngamq doek ciengz fwn hung ndeu,gwnz aen daengqrin laj gorungz dauqcawq dwg gij mak gorungz deng fwnraemx cung doek roengzdaeuj haenx. De itmienh souhsib gij mak gorungz doek daengz gwn daiz haenx, baetuet dieg iq ndeu hawj dou cuengq fwngz,itmienh doiq bouxsij riunyumnyum.
Gannanz haemzhoj, giendingh saenqniemh daihdamj byaij baenaj
Banh Ciginj seng youq Yungzsuij aen yanghcin ceiq gyae he—Ganh- dung Yangh,aen mbanj neix daengz yienhsingz aeu naengh ci baenz 5 diemj cung. Ndaw ranz de gwnz miz daxbuz 80 lai bi ndeu,laj miz boux daeglwg lungzau 3 bi ndeu. Ranz de cawz le miz aen daizseiqfueng iq gwnhaeux yungh ndeu nem geij aen daengqgeg youq henz cauq,caiq mbouj miz gijmaz gyasei baenzyiengh lo.
Aenvih ndaw ranz gungz,Banh Ciginj caeuxcaeux couh rox bang ndaw ranz faendan gij naek gij dwgrengz saedceij lo.
Youq ranz seiz,saegbuh、cawj- haeux、rapraemx、guh hongnaz hong- reih,boux lwgsai neix beij lwgsau cungj gaenx. Boh Banh Ciginj dwg boux vunzguhnaz,simsienh nem baknaek,de yawjraen ndaw ranz baenzneix gungz,daeglwg gvaq ndaej baenzneix hoj,ndaw sim de gig in、gig mboujsij,danhseih de caemh mbouj rox yienghlawz yiengq daeglwg de gangj gij sim’in de. 2014 nienz gvaqcieng, boh de gwn laeuj fiz le ma ranz,gaem gij fwngz Banh Ciginj ndaetndi’ndi, doq raemxda rihneng- neng doq doiq de gangj:“Doiq mbouj hwnj... doiq mbouj hwnj...”
Dingqnyi gij vah boh de,Banh Ciginj sim’in raixcaix, de nyengh nyaenx raemxda youq ndaw da daj- cienq haenx, dauqcungz dawz bonj saw hwnjdaeuj yawj,de caegcaeg youq ndaw sim de roengz le gietsim:Dingj roengzbae,caiq gvaq mbouj nanz couh ndaej bienq ndei lo.
Laeq lwgsai gungz neix,youq ndaw sim laeglwd de iugouz swhgeij aeu roengzrengz doeg saw. Moix ngoenz de caeuxcaeux couh hwnq- mbonq doeg saw boih saw,banhaemh youq gyausiz caemh swhgeij hag daengz gyanghwnz cij ma ninz. Coumued,de caeuq doengzhag de itheij dwkgiuz,dwk sat le couh boux ndeu youq ndaw gyausiz hagsib、fanfoek dingq Yinghyij dinghliz,miz seiz,youq gwnz ci ma ranz,de hix cagaenj seizgan hagsib. Daengx nienzgaep gausam ndaw hagdangz de gungh miz it cien lai vunz,moix baez gaujsi,mboujlwnh dwg gaujsi iq roxnaeuz gaujsi hung,cungj ndaej youq gwnz baizmingz bak mingz gaxgonq haenx cimh raen gij mingzcoh de. De camgya sijsaw doxdax、gak loih sij faenzcieng doxdax、dijyuz doxdax daengj,gak hangh doxdax mboujlwnh dwg ndaw hag guh 、ndaw yienh banh roxnaeuz ndaw si banh, de ndaej baizmingz ndei haujlai baez.
Funghvuengz souhnanh, faenh sim haenqrengz doegsaw lij gig giendingh
Banh Ciginj doeg gaungeih bi haenx haggeiz seizcou,daxmeh de deng caz ok baenz bingh’aiz diuz- saej. Ngoenz haenx banringzgvaq,daxmeh de mbouj rox swhgeij baenz bingh’aiz,vanzlij lumj ciengzseiz nei naiqnueknuek soengq de bae daengz bakdouz yihyen. Boux lwgsai daj iq couh giengiengz neix,fuk dozsiengq gwnz binghlig daxmeh de sij miz song cih saw“bingh’aiz”haenx itcig youq ndaw uk de cienq gvaqdaeuj cienq gvaqbae,raemxda riengz gij vunqdin de bonghbuet,loenqdoek gwnz diuz roen daj yihyen daengz hagdangz haenx.
Daeggo de rox gij bingh daxmeh de le,sikhaek daj dieg rog dauqma,ciep daxmeh de bae daengz Liujcouh guh valiuz. Ywbingh bae ngaenz gig lai,doiq aen ranz gungz neix ma gangj,couh lumj youq gwn nae gya mwi,saedceij caen dwg hoj raixcaix. De gangj,miz geij mbat de cungj mbouj siengj doegsaw,siengj bae rog guh hong canh ngaenz lo.
“Gij geizhanh vunzbingh baenz- aiz gangj dingz couh dingz. Gou yiemq daxmeh gou daiq lai lo,gou siengj caeuq daeggo gou okbae guh hong,yungh naengzlig swhgeij hawj daxmeh gou gvaq ndaej ndei di.” Gij siengjfap ndaw sim de deng daxmeh de yawjok lo.
“Hag cihsiz cijndaej gaijbienq minghhoen.” Daxmeh de yienznaeuz mbouj rox saw,mingzcoh bonjfaenh cungj mbouj rox sij,danhseih de iugouz Banh Ciginj aeu ciensim doegsaw. Menhmenh dwk de cij siu bae gij siengjfap mbouj doegsaw haenx.
“Daj seizhaenx hwnj,ndwen- naengz gij ngaenz gwnhaeux gou cij yungh mbouj mauhgvaq 300 maenz. Banhaet gou cij gwn aenbau,daegbied siengj gwn noh couh cawx di hoj- duijcangz,yienghneix couh beij cawx byaeknoh noix caet gak ngaenz lo.”Banh Ciginj doq gangj doq riu.
Gij saedceij de mbaet gwn mbaet daenj,danhseih mbouj caengz yingj- yangj de yunghsim roengzrengz doeg- saw. Youq hwnjdangz seiz,de couh nyinhcaen dingq gangj;roengzdangz le,de couh ciensim guh daez un saw. Ciengzseiz,de bangcoh gyoengq doengzhag de gig yiedsim,miz geij mbat,de ndaej hwnj daiz dang boux “lauxsae iq”,bang gyoengq doengzhag de siu bae gij haemz ndawsim、gujli doenghboux cingzcik mbouj ndei haenx lai roengzrengz doegsaw。
Ndaw feiz dauqseng,buek- mingh gouz ak ndaej haenhndei
Sojmiz gij hoj 、gij nanz、gij haemz saedceij ginglig gvaq he,cungj gikcoi de engqgya roengzrengz doeg- saw,engqgya iugouz swhgeij buek- mingh gouz ak.
2015 nienz 6 nyied faenh, aen hozdung ra boux“Hagseng Cunghyoz Ceiq Gyaeundei Daengx Guek”cienzmienh haidoengh. Yungzsuij Cunghyoz doigawj Banh Ciginj bae camgya bingzsenj. Boux lwgsai hauqgingq vunzlaux gyaez vunz ndaw ranz gyaez vunzwnq、gaenxmaenx simvuen、ndawsim gengangh、 roengz- rengz hagsib yunghsim gvaq saedceij neix,daj buek hagseng cunghyoz maenhndei daengx guek haenx ndaej senj baenz“Hagseng Cunghyoz Ceiq Gyaeundei Daengx Guek”, baenz Yungzsuij boux dog ndaej aen cwnghauh ndei neix, caemh dwg Liujcouh Si haj boux hagseng ndaej cwnghauh ndei neix ndawde boux ndeu.
4 nyied 28 hauh,Banh Ciginj souh’iu daengz Liujcouh Si guh aen yienjgangj cawjdaez dwg“Siengj- muengh Cungguek——Hauxseng Buek Hag Ceiq Gyaeundei”. Youq yienjgangj gaxgonq, de daj denva ma ranz,boh de rox de ndaej daiqbiuj hagdangz bae,hix dwg daiqbiuj Yungzsuij daengz Liujcouh Si guh yienjgangj,bouxsai lauxsaed nem baknaek neix doq dingq doq angq dwk daej lo.
“Boh gou vih gou haengjheiq、miznaj、ndaenggon. Gou aeu engqgya roengzrengz hagsib,yienghneix cij- ndaej engqgya miz rengz nem mbeihung dwk bae mienhdoiq deuqnyex daengzcog.”
Boux banhcujyin singq Siu Banh Ciginj naeuz,moznij gaujsi baez daihsam,gij faensoq Banh Ciginj liz itbaenj cij ca geij faen lo. De yungh “caen”“saed”song cih saw neix ma dajbeij Banh Ciginj——de doiq lauxsae doengzhag caen’eiq、 doiq hagsib caensim; guh vunz guh hong cungj lauxsaed.
Doengzhag de Hoz Cingyuz gangj:“Coumued ciengzciengz raen Banh Ciginj youq ndaw gyausiz buekmingh hagsib,ndaw hagdangz baenzneix hung,danhseih gij ngaeuz roengzrengz hagsib de hawj gou gamjdaengz hungsang raixcaix. Youq gij saedceij baezlaeng,gou saenq de itdingh aeundaej sojmiz doxgaiq de siengj nem simmuengh ndaej daengz haenx. ”
Banh Ciginj naeuz, ndaej bingzbaenz“Hagseng Cunghyoz Ceiq Gyaeundei”aen cwnghauh ndei neix,daegbied docih lauxsae dazyinx son- gyauq nem doengzhag bangcoengh,gou aeu ndaejgeiq gij simndei gyoengqde,aeu gij raeujrub neix guh doenghlig iugouz swhgeij mboujduenh roengzrengz byaij roengzbae,mbouj- duenh bienq ak、bienq rengz,caenh naengzlig swhgeij guh daengz“Hagseng Cunghyoz Ceiq Gyaeundei”.
Linghvaih,de gangj gaugauj sat le,de bwh dienz ciyen swhfan loih,maqmuengh swhgeij ndaej baenz boux lauxsae ndeu,ndaej son’gyauq ok hagseng maenhndei engqgya lai.