Hoi dwg diuzmingh gou ha, gou baenzlawz ndaej soengq diuzmingh hawj bouxwnq ne? Bonjlaiz gou hix mbouj siengj hawj daxboh mwngz bang gou cang hoi, hoeng coemh hoi le gou baelawz lij miz rengz dem, baeznaengz cungj baegfofo bamz youq gwnz dieg, yawj daxboh mwngz cang hoi hwnj aen ci bouxwnq bae, de baez dauj loz he, aen sim gou couh in baez he, aenvih, de dwg daj ndaw daeh gou aeu ngaenz ha, gou ndaenq swhgeij mbouj ndaej benz hwnjdaeuj gag cang, hoeng gou baenzlawz lij benz ndaej. Gij rengz gou cungj yungh daengz ndaw yiuz liux. Gou coemh hoi, gizsaed couh dwg coemh rengz gou, coemh yiuz hoi he gij rengz gou couh noix di he, coemh yiuz hoi he gij rengz gou couh noix di he, gou lwnh hawj mwngz nyi, seizneix gou gaenq mbouj miz saek di rengz lo, gou gaenq mbouj miz rengz caiq seng daeglwg dem lo, gou coemh hoi dwg vih gijmaz, couh dwg vihle hawj daeglwg rom ngaenz ha, seizneix mbouj rom ndaej ngaenz, daeglwg hix mbouj miz rengz seng ……Hahaha.

Veiz Ginhdoh daej lo. Veiz Ginhdoh miz sam dahlwg, de itcig siengj seng daeglwg he, hoeng daeglwg ndaw ndang de cungj ngaiz feihhoi coemh dai lo. Gou siengj daengz daxboh gou, caeklaiq de seng gyoengqdou caeux, seng dou le cij bae bang Veiz Ginhdoh cang hoi, danghnaeuz caiq haemh de dem, geij beixnuengx dou couh miz boux he lumj daeglwg ndaw dungx Veiz Ginhdoh nei, ngaiz feihhoi coemh dai.

Veiz Ginhdoh gaendwk naeuz:

Gyoengqde caeuq gou gangj, danghnaeuz siengj senglwg hix baenz, sien fung yiuzhoi gonq, Veiz Huj ha, mwngz naeuz, fung yiuzhoi bae le ranz gou gwn gijmaz? Gij mingh ranz vunz gou, cungj baengh aen yiuz neix lo, lienz mingh cungj mbouj miz lo,lij seng gijmaz lwg ha? Diuzmingh gou caen dwg haemzhoj lai lo.

Raemxda Veiz Ginhdoh lae mbouj dingzduenh, bouxvunz youh siengj aeu mingh youh siengj aeu lwg haenx hawj vunz yawj le nanzgvaq. Hoeng daxboh gou mbouj nanzgvaq, aenvih Veiz Ginhdoh gingciengz gaeuq gij ngaenzhong de, Veiz Ginhdoh siengsim de dauqfanj sim’angq, hoeng de youh mbouj gamj angq lai, aenvih, de gangj mbouj dingh baezlaeng lij bae mbouj bae yiuzhoi Veiz Ginhdoh cang hoi.

Daxboh gou naeuz, Ginhdoh, ndaej lo, ndaej lo, daejsiengq Veiz Huj bengz lai bw, de mbouj hawj mwngz ingj baenzlai nanz law, gou gujsuenq aen gingqdaeuz mwngz daej haenx de mbouj ingj, youq Mbanjgya’gvangq, bouxwnq cungj dwg ndaem haeux, couh mwngz boux he banh giyez, danghnaeuz youq caengz gaijfang, mwngz couh dwg deihcawj, Veiz Huj ingj mbouj ingj mwngz gou lij gangj mbouj dingh, mboujgvaq gou caenhliengh bang mwngz gangj vahndei, heuh de hix ingjingj mwngz. Hoeng mwngz gaej daej baenz siengsim, lumjbaenz gou haephangz mwngz nei.

Veiz Ginhdoh naeuz, Ginhgan, baenzneix gou couh cuengqsim lo, gou lij yiemq mwngz sam ci ngaenzhoi, gou ngoenzcog couh aeu hawj mwngz.

Maj Lieng maij ndoet laeuj haenx daiq daeglwg de Maj Siujsungh daeuj ranz gou, gyoengqde lumj Veiz Ginhdoh nei naengh youq dangqnaj mbawsiengq Veiz Huj, lumj song daeglwg dingqvah nei. Dangyienz, Maj Lieng mbouj lumz daiq bingz laeujlwgmaenz ndaemndatndat haenx, bingzlaeuj dwg bingzbuzdauzdangz yihyen, dwg de bae Lahlez Yangh Veiswnghyen laeuzei daj diuhcim le cam bouxhusw aeu, gwnzde lij sij aen coh de dem, fabingz dwg yungh gau guh, baez okrengz hai, couh yiengj “bumz”sing he. Seizneix, fwngzswix Maj Lieng gaem bingzlaeuj, lumj gaem yiengh bajbaeh he nei, cungj sij mbouj ndaej cuengq roengzdaeuj. Baez gek yaep he, ranz gou couh yiengj “bumz”sing hai laeuj he.

Maj Lieng doq ndoet laeuj doq lwnh:

Veiz Huj, gou mbouj laeujfiz. Gaemz laeuj nduj ngoenzneix gou youq ranz mwngz ndoet. Mbouj saenq mwngz cam daxboh mwngz, seizneix gwnz ndang gou di heiqlaeuj he cungj mbouj miz, ndigah caeuq mwngz ganghvah, mwngz gaej dangq dwg vahlaeuj bw. Veiz Huj, dou mingh cienh, moix bouxvunz Mbanjgya’gvangq, hix suenq daxboh daxmeh daeggo daegnuengx mwngz cungj dwg vunz minghcienh, mwngz rox gou gingciengz siengj gijmaz, gou gingciengz siengj, mbouj rox gou lij lix mbouj lix daengz ngoenzcog.

Maj Lieng dwg gangj vahcaen, ngoenzhaenx banhaet, de caeuq Yangz Manjlanz、Mehcunh、Liuz Gvangjda、Cenz Feih、Veiz Ginhdoh doxcaez, youq ndaw bak sam beixnuengx dou cungj dai baez he lo. Danghnaeuz de lij ndoet laeuj、Veiz Ginhdoh lij coemh hoi, gyoengqde couh mbouj dingzduenh youq ndaw bak dou dai bae, cigdaengz ngoenzlawz gyoengqde caen dai le cij dingz.

Maj Lieng naeuz: Hoeng gou mbouj dwg laeujfiz dai. Gyoengqde naeuz Mbanjgya’gvangq dou hoengqheiq ndei byaekgva cengh, gij vunz youq gizneix haengjdingh minghgyaeu, meh de, hoeng dou mbouj miz noh gwn ha, mbouj miz noh gwn ndaej minghgyaeu daengz seizlawz bae? Ndaej minghgyaeu daengz seizlawz bae?

Dou cienh mbouj youqgaenj, lwg dou hix gaen dou cienh, doegsaw doeg mbouj ndei cienh, doegsaw doeg ndaej ndei hix cienh, doegsaw doeg mbouj ndei gyoengqde yienq mbwn, doegsaw doeg ndaej ndei gyoengqde couq yienq dou lo.

(9)

石灰是我的命啊，我怎么能把命让给别人呢?！本来我也不想让你爸帮我装石灰，但是烧完石灰我哪里还有力气哟，哪一次我不是累得趴在地上，眼睁睁地看你爸往别人的车上装石灰，他每倒一筐，我的心就疼一下，因为，他是从我这里拿钱啊，我恨不得爬起来自己装，但是我哪里还爬得动哟。我的力气全在那石灰窑里了。我烧石灰，其实就是烧我的力气，烧一窑石灰我的力气就会少一点，烧一窑石灰我的力气就会少一点，我跟你说吧，我现在已经没什么力气了，我已经没有力气再生一个儿子了，我烧石灰是为了什么，就是为了给儿子攒钱呀，现在钱没有攒到，儿子也没力气生啦……哈哈哈。

韦金多哭了起来。韦金多有三个女儿，他一直想生个儿子，但是他身体里的儿子都被石灰那呛人的味道烧毁了。我想到我爸，好在他早早就生了我们，生完我们他才去帮韦金多装石灰，如果再晚一点，我们中的某个人就要像韦金多身体里的儿子那样，被石灰的气味活活熏死。

韦金多接着说：

他们跟我说，要想生孩子可以，那得先把石灰窑封了，韦虎啊，你说，封了石灰窑我们家吃什么？我们一家人的命，全都指望这口窑啦，连命都没有了，还生什么儿子呀?我的命真是太苦了。

韦金多的眼泪不停地流，他那种又想要命又想要儿子的劲头看了让人难受。但我爸不怎么难受，因为韦金多经常克扣他的钱，韦金多伤心他反而感到高兴，但是他又不敢太高兴，因为，他吃不准他还去不去韦金多的石灰窑上装石灰。

我爸说，金多，够了，够了，韦虎的胶片很贵的，他不会拍你这么长时间的，我估计你哭的镜头他可能不会拍，在加广村，其他人都种米，就你一个人办企业，如果在解放前，你就是地主，韦虎给不给你拍我都怀疑呢，不过我尽量帮你说好话，争取让他也拍一拍你。但是你不要哭得太伤心，好像是我欺负了你一样。

韦金多说，金干，这样我就放心了，我还欠你三车的石灰钱，我明天就拿给你。

爱喝酒的马亮带着他的儿子马小松来到我家，他们和韦金多一样坐在韦虎的照片前，像两个听话的孩子。当然，马亮没有忘记带一瓶黑乎乎的红薯酒，酒瓶是医院的葡萄糖瓶，那是他去拉烈乡卫生院住院时吊完针后跟护士要来的，上面还写有他的名字，这个瓶子的瓶塞是橡胶做成的，使劲打开，就会发出“砰”的声响。现在，马亮的左手紧握着瓶子，像拿着一件宝贝一样，都舍不得放在地上。每隔一下，我家就会出现“砰”的开酒瓶的声音。

马亮边喝酒边说：

韦虎，我没醉。今天的第一口酒我在你家喝。不信你问你爸，现在我身上一点酒气都没有，所以我跟你说话，你不要当成酒话。韦虎，我们的命贱，加广村的每一个人，包括你爸你妈你哥你弟都是命贱的人，你知道我经常想什么吗，我经常想，不知道我还活不活得到明天。

马亮说的是真话，那天早上，他和杨满栏、乜春、刘广大、钱飞、韦金多他们一起，在我们三兄弟的嘴巴里就死了一回。只要他还在喝酒、韦金多还在烧石灰，他们就会不停地在我们的嘴巴里死去，直到有一天他们真的死去为止。

马亮说：但我不会是醉死的。他们说我们加广村空气好、吃的瓜菜都是绿色食品，生活在这里的人肯定长寿，我去他妈的，可是我们没有肉吃啊，没有肉吃能长寿到那里?能长寿到哪里?

我们贱不要紧，我们的孩子也跟着贱，读书读不好贱，读书读得好也贱，读书读不好他们怨天，读书读得好他们就怨我们了。 （9）