Gou gig cug caeuq maij benq raemx neix. Ngoenznaengz gwn caeuz le, gou caeuq daegnuengx nem doengzdoih ranznden cungj daengz gizneix daeuj youzraemx. Youq ndaw raemx, dou lumj duz byanouq nei raeuzled, lumj duz bya nei angqyangz. Raemxrij liengzyauyau, baeznaengz youz raemx dou cungj lumz maranz. Hoeng seizneix, gou gig yieplau benq raemx neix, hoeng daxmeh heuh roengz raemx, gou mbouj gamj mbouj roerngzbae. Baez byaij song yamq, raemx couh cimq hwnj gwnz ndang song conq, naenggaeq cungj hwnj lo. Caij dawz goeknywj roxnaeuz gonjrin, lwgdin sikhaek suk doxdauq, laihnaeuz caij dawz daegngeih dem. Gou yungh din damq lajraemx le, caiq mbaen roengzbae hai da cimh mbat dem. Gou lau danghnaeuz yawjraen daegnuengx le swhgeij mbouj rox miz mbouj miz damj caeuq rengz rag de hwnjdaeuj. Caeklaiq doeklaeng gijmaz cungj mbouj miz.

Daegngeih dwg dam guhcaemh lumz dauqranz lo.

Ranzyouq hagdangz dou miz song lad ranz, lad he dwg ranzvax, vunz youq, lad he dwg ranznywj, guh ranzdajcawj. Ranzranz cungj faen ndaej fungh ranzyouq caeuq fungh ranzdajcawj he. Ranz gou youq fungh nduj, bouxwnq dauqranz cungj gvaq baihnaj ranz gou. Miz ngoenz he banringzgvaq cuengq hag le, gou baez cuengq sawbau couh sikhaek cawx haeuxcaeuz. Ngoenznaengz cungj dwg yienghneix, gou cawj haeux gonq, caj daxmeh dauqranz le caiq cawj byaek. Hoeng ngoenzhaenx cungj mboujraen daxmeh dauqranz. Gou couh ing youq bakdou ranzdajcawj yawj duzgaeq doxdik.

Mwh daengngoenz ngamq roengz bya, gou daj gizgyae yawjraen daxmeh dauqma lo. Lij miz geij boux mehmbwk gaen laeng de. Daengz gyawj le baez yawj, dwg gyoengq beixnuengx ranz goengda, mehgimx mehheiz cungj daeuj lo. Daxmeh byaij youq dangqmaj, bouxboux najsaep raixcaix. Daegbied dwg daxmeh, naj cungj heuloeg liux. Mwh gyoengqde yawjraen gou, cungj caez hemq: Ne, daeglwg mbouj dwg youq gizneix ma, hwk dou yaek dai! Daxmeh ceiq youqgaenj, mbouj dingz dwk bek najaek, baenz gaemz baenz gaemz diemheiq, daengx ndang unqniekniek.

Laxlawz, ngoenzhaenx miz daeg he, swnh heiqci rag oij benz lingq hai menh, couh buet hwnjbae rag gij oij gwnz ci, mbouj siujsim bamzlaemx ngaiz loekci nap dai lo. Dingqgangj daxmeh daeg haenx singq Vuh. Daxmeh gou couh singq Vuh, youq daengx aen yienhsingz mboujmiz geijlai vunz singq Vuh. Mwhhaenx daxmeh cingq youq baihrog banh saeh, baez dingqnyi sikhaek rag geij beixnuengx buet dauqranz. Doeklaeng raen gou ndwn youq bakdou, daej mbouj dwg riu mbouj baenz.

Gvaqlaeng cij rox, boux lwgnyez dai haenx dwg daeglwg mehnaxbiuj gou. Ranz de guh reihnaz, binaengz cungj ndaem gooij. Bibi cungj soengq oij hawj ranz dou.

Daxmeh gingciengz naeuz, gyoengqsou gaej gik gou heiqndat, gou baez heiqndat baez he, couh dai haujlai sibauh. Daxmeh vih cimh gyoengqdou, yaek miz geijlai sibauh dai ha!

Baez he, daxmeh cimh gou ceiq yungyiemj lo.

Seizhaenx gou gaenq doeg cuhcungh. Gou gingciengz caeuq doengzhag youq ngoenz singgeiz bae ndaw ndoi dwk fwnz dawz bae haw gai. Hoeng gyoengqde cungj miz ciloekdog, gou mboujmiz, cungj dwg yungh mbaq rap. Mbaq rap mboujdanh mbaq in, lij rap ndaej noix. Saedcaih mbouj fugheiq, gou couh heuh gobiuj roengz mbanj cab doih haenx bang gou raemj song go faex, yungh aen singgeiz lai, gag guh baenz gyaq ciloekdog he. Seizhaenx gou gaenq hag rox guh canghdoq lo. Aenvih ranz gou gyahdingz cwngzfwn mbouj ndei, haengjdingh mboujndaej baujsoengq hwnj dayoz roxnaeuz soengq bae guhhong, bohmeh couh dajsuenq hawj gou guh canghdoq. Cungj hong neix, baengh dinfwngz ndei, mbouj dak ndit, mbouj lau fwn rwed.

Miz ciloekdog le, gou couh caeuq doengzhag doxbuenx bae raemj fwnz. Gizdieg baezneix bae heuh Byagukhenj, liz yienhsingz cib geij goengleix. Yied haeuj ndaw bya, fwnz couh yied lai. Banringzgvaq haj diemj lai cung, dou couh cang ci ok bya lo. Hoeng lijcaengz ok daengz goengloh, gij gau loekci gou couh duet okdaeuj lo. Gou dwg yungh aen heng gaeuq he guh loekci, nem mbouj youq gauloek. Doengzhag raen le, cix mboujmiz saek boux dingz roengzdaeuj bang, bouxboux cungj daj henzndang gou buet gvaqbae. Gou caenhndei cingj gyoengqde dauqbae le naeuz hawj bohmeh gou, heuh goengqde daeuj ciep gou.

Sinsin hojhoj cengj ci hwnj goengloh. Goengloh seizhaenx cungj dwg yungh saiz yungh rinsoiq bu, cengj ci baenaj yamq he cungj mbouj yungzheih. Mbouj geij nanz mbwn couh laep lo, gou youh iek youh baeg. Saedcaih dingj mbouj roengzbae lo, couh cengj ci haeuj ndaw nywj henz loh bae yo ndei, guh ndei geiqhauh le, dawz habhaeux caeuq fagcax, gag byaij dauqranz.

Seizhaenx baihrog cungj laepcupcup, gwnz loh mbouj raen saek boux vunz. Mwhhaenx dwg cawzhah, ronghrib youq henz loh yaeb mbiengjswix youh yaeb baihgvaz. Gou mbouj raen gvaq duzfangz, hoeng gujsuenq lwgda duzfangz couh dwg baenzneix. Haujlai nanz cij yawjraen miz gyaq song gyaq soujfuz dohlahgih hai gvaqdaeuj. Gou vad fwngz, hoeng mboujmiz saek gyaq dingz roengzdaeuj hawj gou dap.

(2)

那是一片我十分熟悉和喜欢的水域。每天吃了晚饭，我和弟弟以及邻居的玩伴总是要到这里游水。在水里，我们像泥鳅一样滑溜，像鱼一样欢快。水的清爽和凉快常常让我们忘记归家。但此刻，我突然对这片水域产生了恐惧与反感。但不得不按照母亲的指令下了水。我每走一步，水就漫上来两寸，顿时浑身冰凉，鸡皮疙瘩骤起。踩着了草根或石块，脚尖总得惊秫地抽搐一下，以为是踩到了二弟的身体。我十分麻木地用脚在水底里探了个遍，然后又潜到水底睁开着眼寻了个遍。我担心我万一看见了弟弟而不知道有没有胆量和力气把他拉上来。好在最终什么也没有发现。

二弟是贪玩忘了归家。

我们学校宿舍有两排房子，一排是瓦房，住人，一排是茅草房，做厨房。各家各户各分得一间。我家在第一间，是出入宿舍的必经之路。有一天下午放了学，我一放下书包就立即煮饭。每天都这样，我先煮饭，等母亲回来了再煮菜。可那天母亲迟迟不回。我就靠在厨房的门框上看鸡打架。

太阳刚刚下山的时候，我远远看见母亲回来了。她的身后还跟着几个上了年纪的妇女。走近了看，是外公家那条街上的亲戚，有三姑，有六婆。母亲走在她们前面，个个行色匆匆，表情严肃。尤其是母亲，脸色铁青。当她们一眼看见我时，都齐齐都喊：呐！那个崽不是在这嘛，吓得我们鬼魂都散！我母亲的动作最为夸张，不断地拍打着胸口，大口大口地喘气。那身架软塌塌的几乎要散。

原来，那天有个小孩，趁着拉甘蔗的卡车爬坡车速慢，就跑上去拉扯车上的甘蔗，不小心跌倒在车轮底下被压死了。听说那个小孩的母亲姓邬。我妈就姓邬，在整个县城姓邬的人没几个。母亲当时正在外面办事，一听到这个消息，立即拉上这几个三姑六婆赶回家看个究竟。结果见我好端端的活着，哭笑不得。

后来得知，那个死去的小孩的确就是我表姨的孩子。他们家是农家，每年都种有甘蔗。年年都给我们家送甘蔗。

母亲常说，你们别惹我生气，我每生气一次，就会死很多细胞。母亲为了寻找我们，那死了多少细胞啊！

母亲为我经历过一次最危险的寻找。

那时我已经读了初中。我常常在星期天和一些同学到野外砍柴，以补贴家用。但他们都有独轮车，我没有，都是用肩挑。肩挑不仅肩头痛，还挑得少。实在不甘心，我就让在乡下插队的表哥帮我砍来了两根木条，花了一个多星期，独自做了一辆独轮车。那时我已经学会做一些木工了。因为我家庭出身不好，不可能保送上大学或招工，父母就打算让我做木工。这种工，也算是技术活，且不用日晒，不怕雨淋。

有了独轮车，我就和同学结伴去砍柴。这一次去的地方是一个叫黄茅岭的大石山，离县城有十多公里。入山越深，柴就越多。下午五点多，我们就装车出山了。但还没走出公路，我的车轮胶就脱落。我是用一个废弃的旧菜板做的轮子，根本没法固定车轮胶。同学看见了，却没有一个停下来帮忙，一个个嗖嗖地从我的身边走过。我只得请他们回去的时候务必告知我父母一声，让他们来接我。

好不容易将车推上公路。那时的公路都是沙石路，摩擦大，每走一步都十分艰难。没多久天就黑了，我又饿又乏。实在坚持不了，只得将车子推到路边的草丛里藏好，做好记号，然后取下饭盒和柴刀，独自回家。

那时的野外到处都是黑灯瞎火的，几乎遇不到路人。当时是夏天，萤火虫忽隐忽现地在路边闪着丁点白光，来去无踪。我没见过鬼，但估计鬼眼大概就是这个样子。好不容易有一两部手扶拖拉机突突突的路过。我招过手，但没有一辆给我乘搭。

（二）