Canghfeigyaeuj Luz Bingz hawj gyoengqbing aen lenz ndeu cungj daeq baenz gyaeujndoq, caenh lw boux ndeu mbouj daeq——De gangj sam gangj seiq, lwnh dai lwnh lix cungj mbouj haengj. Lenzcangj Se Dungh heiqndat lo, baez roengz lingh, geij boux gyaeujndoq couh coh boux miz byoemgyaeuj haenx cung gvaqbae, lumj gaeb duzmou nei gaemhdawz boux haenx, aeu diuzcag cug de caemhcaiq rag gvaqdaeuj, nyaenx aen gyaeuj de roengz doengjraemx bae, caj byoemgyaeuj dumz caez le, youh nyaenx de youq gwnz daengqeij.

Song gen song ga bouxbing ngaiz nyaenj dwk maenhsagsag, mboujndaej doenghdanh saekdi, hoeng bajbak de cix lumj lwgnyinz ok cungq nei ndaqbaba:“Gou yawj byawz gamj doengh aen gyaeuj gou! Byawz gamj daeq gyaeuj gou, gou couh iem byawz!”

Baez ngaiz ndaq, Luz Bingz couh ngawh lo, sijsaeq baez yawj gij byoemgyaeuj bouxbing, de engqgya ngawh: Byoemgyaeuj gyaeundei raixcaix! Yienznaeuz byoemgyaeuj cungj dumz liux, hoeng lij ndongqda dangqmaz. Luz Bingz caengz raen gvaq gij byoemgyaeuj fei ndaej baenz ndei, byoemgyaeuj couh lumj yungh gonjbik bwnmanaez nyomx gvaq nei, cigsohsoh mbouj luenh saek diuz. Luz Bingz daj baihlaeng heux daengz baihnaj, youh daj baihnaj gvax daengz baihlaeng, yawj bae yawj dauq, de cungj mbouj rox baenzlawz guh cij ndei.

“Aen gyaeuj mwngz youq gyawz fei gvaq? Dwg byawz fei?” Luz Bingz nyaenx mbouj ndaej cam naeuz. De siengj mbouj ok, youq seiqhenz gvangq bak leix ndawde, gij dinfwngz byawz lij ak gvaq swhgeij?

“Caeuq mwngz gangj miz ced yungh? Mwngz rox gijmaz? Cawzbae daeq daeq daeq mwngz lij rox maz viz!”

Luz Bingz siengj caeuq bouxbing naengh gwnz daengqeij haenx lwnh gij eiqsei swhgeij, lenzcangj coi de gaej ngaiznged, vaiqdi daeq. De doengzseiz daezsingj bouxbing danghnaeuz caiq ndaq saefouh, couh nem bajbak de hwnjdaeuj.

Bouxbing gwnz daengqeiq unq roengzdaeuj lo, haxbaenh lij ndaqbaedbaed seizneix bienqbaenz gouzgouq lo. De naeuz lenzcangj, gou mbouj daeq ndaej mbouj ndaej? Gou gouz mwngz lo! Lenzcangj naeuz mboujndaej, danhfanz hoenx ciengq cungj aeu daeq gyaeuj, ganjswjduiyenz bouxboux cungj aeu daeq!

Bouxbing gwnz daengqeij song lwgda baez laep, caiq mbouj oksing lo. De lumj bouxbingh yaek guh soujsuz ngaiz maz nei, caemrwg roengzdaeuj. Seiq boux bing nyaenx dawz de haenx hix ciemhciemh soeng fwngz lo. Luz Bingz aeu geu baengzhau he cw aen hoz de.

Luz Bingz fwngz gaem fagdaeq dingz youq dingj gyaeuj, mbouj lumj seizgonq nei yaepyet couh roengz daeq. Dangqnaj gij byoemgyaeuj lengjyanyan neix sawj de baenzlawz cungj sij mboujndaej roengz fwngz, de lumjbaenz swhgeij yaek famhcoih nei——Gij byoemgyaeuj baenz lengj gou mbouj wnggai gaj de bae, fagdaeq mboujndaej dang bouxgaj, aenvih de couh lumj dujva, cix mbouj dwg lumj govaeng. Uknaemj Luz Bingz yaepyet ut mbouj gvaqdaeuj, baez ngeiznged, diuzmingh byoemgyaeuj lai raez liux haujlai.

Dauq dwg bouxbing gwnz daengqeij gingqyienz caj mbouj naihfanz lo, de mbe hai aenbak:“Daeq ha! Vaiqdi daeq! Hawj mwngz daeq mwngz vihmaz mbouj daeq? Mwngz mbouj couh dwg guh hangz neix ma?”

Coenzvah neix gik fajfwngz Luz Bingz lo, de dawz fagdaeq gyaq daengz najbyak boux naengh gwnz daengqeij, daj najbyak haidaeuz, lumj gvej haeux yaek daj gyaeujnaz haidaeuz nei, Luz Bingz dawz gij byoemgyaeuj bouxbing naengh daengqeij haenx yaepyet couh daeq ndaej gangan cenghcengh mbouj lw saek diuz.

Bouxbing gwnz daengqeij daj ndaw daehbuh mbon aen gingqluenz he okdaeuj, baez yawj aen gyaeuj swhgeij de couh daejnganga lo, gyoengqbing raen ndaek neix daiq miz aen gingqluenz he, cungj riuhaha hwnjdaeuj. Gwnz ndang bouxsai gingqyienz daiq gij doxgaiq mehmbwk, baenzlawz mbouj sawj gyoengqbing riu daengz heujdot? Bouxbing gwnz daengqeij lij naengh youq gwnz daengqeij, de youzcaih gyoengqbing riuhehe cix gag bouxdog ciuq gingq, gvaqlaeng de couh daej lo. Gij byoemgyaeuj ngaiz daeq haenx cungj saeuq youq lajdin de, caeuq gij byoemgyaeuj bouxbing wnq doxcab, lumj doi nywjsab ndeu nei.

Lenzcangj Se Dungh hix riunyaen, yaep he de nyaenx dawz riu, cienq ndang yiemzlingh gyoengqbing gaej riu lo. De byaij daengz dangqnaj bouxbing gwnz daengqeij, naeuz:“Lij Vwnzbinh, gaej daej. Byoemgyaeuj daeq le, lij gag rox maj okdaeuj, caenh’aeu aen gyaeuj lij youq couh baenz. Hoeng baez daengz hoenxciengq, mboujndaej lau aen gyaeuj doek.” De youhcaiq cienq naj bae coh daengxgyoengq bouxbing, “dou aen lenz neix dwg cung youq ceiq doiqnaj, raen bouxfangz Yizbwnj, ukgyaeuj byawz dauq suk gvaqlaeng, gou couh ‘bumz’ aen ukgyaeuj byawz!”

Seizneix Luz Bingz cij rox bouxbing gwnz daengqeij heuh Lij Vwnzbinh. Lij Vwnzbinh dawz aen gingq dwk haeuj ndaw daehbuh, ndwn hwnjdaeuj, song lwgda lumj boq feiz nei liuq Luz Bingz, yienzhaeuh nyeux gyaeuj byaijngoengngoeng. De lumj aendaeuq nei ndonj haeuj ndaw gyoengqbing, cap haeuj ndaw ranzbing bae lo.

Swhvucangj hawj Luz Bingz 10 maenz daihyiengz, bang aen lenz vunz he daeq gyaeuj caenh ndaej di ngaenz neix, swhvucangj gangj baenz geij baez mbouj ndei eiqsei, naeuz Bazluginh hoj lai.

Luz Bingz mbouj hawj bouxbing hoh soengq, gag bouxdog lizhai ranzbing. De ngaemq gyaeuj coh yienhsingz fuengyiengq byaij, yawj hwnjbae lumj dawzrap naek nei, hoeng mbouj dwg aen loengx daeqgyaeuj de riuj haenx.

(1)

理发师陆平给一个连的士兵剃了光头，只剩下一个人没剃——他软磨硬拖，死活就是不肯。连长谢东恼了，一声令下，几个光头朝一个有毛发的包抄过去，像抓一头猪似的把人擒住，绑架过来，将头摁进水桶，把毛发弄湿，然后摁在凳子上。

凳子上的士兵手脚被紧紧按住，动弹不得，嘴却像扣了扳机的枪口骂开了：“我看谁敢动我的头？谁敢把我的头发剃了，我就把谁阉了！”

陆平被一顿臭骂吓住了，同时也被一头美发惊得发呆。虽然毛发是湿的，但依然夺目耀眼。那是陆平难得一见的发型，剪工精细得无可挑剔，就像浸过墨水的狼毫做的毛笔一样，严密得没有丝毫的零乱。陆平从后面绕到前面，又从前面绕到后面，他被眼前的奇发弄得团团转。

“你这头发是在哪做的？谁给你做的？”陆平禁不住打听。他想不明白，这方圆几百里，还有技艺精湛得和他不分高低的理发师？

“跟你说有什么用？你懂什么？你除了剃剃剃你懂个屁！”凳子上的士兵继续破口大骂。

陆平想跟凳子上的士兵表明自己的本意，连长催促他别磨蹭，赶快剃。他同时警告凳子上的士兵再骂师傅的话，就把他的嘴巴封起来。

凳子上的士兵忽然软了下来，他的口吻由恶骂变成求饶。他说连长，我不剃行不？我求你。连长说不行，凡是打仗都要剃，敢死队员个个都要剃！

凳子上的士兵两眼一闭，嘴也没有再张开。他像一名手术前被麻醉的伤病员，安静下来。四名摇着他的士兵渐渐松开了手。陆平将一块白布罩在他脖子以下的地方。

陆平拿着剃刀的手停滞在头颅的上方，没有像先前一样手起刀落。那把锐利的剃刀对着一头漂亮的毛发畏缩起来，它仿佛感觉到一种罪过——这样出色的头发是不该杀害的，刀不能做它的刽子手，因为它就像是花卉，而不像是稗草。陆平的心思一下子绕不过弯来，他的迟疑使头发的生命得以延长。

倒是凳子上的士兵竟然等得不耐烦，他张开嘴：“剃呀？快点剃！让你剃你怎么不剃？你不就是干这行的吗？”

陆平的手因这句话而有了冲动，他把剃刀架在凳子上的士兵的额头上，从额头开始，就像水稻的收割从田头开始一样，陆平从头到尾把凳子上的士兵的头发干净利落地剃掉了。

凳子上的士兵的哭泣是在士兵们的笑声中产生的，他从衣袋里掏出一枚小圆镜，这是士兵们发笑的原因。一个爷们的身上竟然带着女人的玩意，怎能不让士兵们笑掉牙齿？凳子上的士兵还坐在凳子上，他在士兵们的笑声中照着镜子，然后他就哭了。被剃掉的头发都抖落在他的脚下，和其他士兵们的全部头发掺杂在一起，像一堆乱草。

连长谢东背过身去把脸上的笑灭掉以后转过身来，严令士兵们不要笑了。他走到凳子上的士兵前，说：“李文斌，别哭。头发剃了，还会长出来，只要脑袋在。但是打起仗来，可不许怕掉脑袋。”他转而面对全体士兵，“我们这个连是打前锋，见了日本鬼子，谁的脑袋要是往后缩，我崩谁的脑袋！”

现在陆平知道了凳子上的士兵叫李文斌。李文斌把镜子收进衣袋里，站起来，仇视着陆平，然后扭头走开。他像一把梭子似穿的过士兵们中间，扎进营房里。

司务长给了陆平10元大洋，这是剃一个连人头的酬劳。司务长一再表示歉意，说八路军穷。

陆平谢绝士兵的护送，离开了营房。他闷着头往县城的方向走，看上去他的沉重并不是来自他提着的剃头的箱子。

(一)