Se Sihcuz yawjraen Vangz Gyahgvanh naj nding lo, Se Sihcuz siengj de hix rox nyaenq. Vangz Gyahgvanh miz di hozndat ndwn hwnjdaeuj, byaij bae coh giz laep rog bakdou, daj neix hwnj de caiq hix mbouj byaij haeuj bakdou ranz Se Sihcuz.

Vangz Gyahgvanh daj ranz Se Sihcuz okdaeuj seiz, aensim de lumj miz duznon raih nei gig hojsouh. De nyapnyuk youq gwnz loh byaij le cib geij yamq, sawqmwh bungq daengz boux vunz he. Boux vunz haenx gwnz ndang miz heiq homfwd, cij yaengyaeng bungq mbat he couh lumj bog fiengz he laemx youq gwnz dieg. Vangz Gyahgvanh iet fwngz bae rag, rag hwnjdaeuj yawj gingqyienz dwg dahlwg bohlungz Cuh Cuh Lingz. Vangz Gyahgvanh siengj bienq gvaq Cuh Lingz byaij baenaj, hoeng loh deng Cuh Lingz dangj youq lo.

Vangz Gyahgvanh aeu fwngz dap youq gwnz mbaq Cuh Lingz, Cuh Lingz mbouj miz fanjying. Fwngz Vangz Gyahgvanh menhmenh daenq hwnj gwnz bae, de doeklaeng lumh daengz aenhoz raeujrub raeuzrwd Cuh Lingz. Vangz Gyahgvanh naeuz Cuh Lingz, aenhoz mwngz lumj gaiq baengzcouz nei. Gangj sat, Vangz Gyahgvanh youq gwnz hoz Cuh Lingz cup mbat he. Cuh Lingz dingqnyi aenbak Vangz Gyahgvanh cupcabcab mbouj dingz, lumj gwn gijmaz doxgaiq ndei gwn nei, gij feih lij louz youq ndaw bak. Cuh Lingz siengj gou coengzlaiz caengz dingqnyi gvaq cungj cup bak damgwn neix. De deng cungj sing cup bak neix maezvaeg lo, daengx ndang biufouz liz naj dieg, de yaek laemx roengz lo. Vangz Gyahgvanh got dawz de, aennaj Vangz Gyahgvanh deng gij heiq ndatfod daj ndaw bak Cuh Lingz byoq ok haenx byoq deng.

Song boux de lumj song boux vunz doek raemx nei, seizneix banqmbaq gothwet byaij bae coh giz laep. Banhaemh mbwnlaep caemdingh, sing’yaem bienq baenz laiyawz lo. Cuh Lingz iet fwngz bae gven souhyinhgih, Vangz Gyahgvanh youh hai. Cuh Lingz roxnyinh souhyinhgih doiq Vangz Gvahgvanh daeuj gangj, cij dwg aen hab seiqfueng he, venj youq gwnz hoz de, de gamjsouh daengz naekmbaeu cix gamjsouh mbouj daengz sing’yaem. Cuh Lingz caiq baez aeu souhyinhgih dued gvaqdaeuj, dep haeuj henz rwz, yienzhaeuh aeu sing’yaem menhmenh nyoengx bae giz gyae, daengxaen seiqgyaiq sawqmwh bienqbaenz caemdingh anningz. Vangz Gyahgvanh yienhndaej gig angq, fwngz de niuj bae niuj dauq gej gaetbuh Cuh Lingz, naeuz mwngz gven souhyinhgih gou, gou hai souhyinhgih mwngz.

Daeng ndaw mbanj aen riengz aen ndaep bae, Vangz Gyahgvanh caeuq Cuh Lingz youq ndaw geh nywj moengjmoengj doengjdoengj ninz ndaek lo. Cuh Lingz lumj loq ciengz he, youq hwnz neix gaxgonq, de itcig deng bohmeh yiemzguenj hen youq. Daxmeh anbaiz de guh gij hong dajfong dajnyib guh hix guh mbouj liux haenx. Daxmeh lij roengzsim dajcauh cungj vanzging raeujrub cwxcaih he, lumj cauj deb cehgva he, cuengq youq laj daeng menhmenh mbiq, yienzhaeuh aeu cehgva bwnq haeuj bak Cuh Lingz bae, daxmeh lij mbouj dingz gangj bouxsai baenzlawz baenzlawz vaih, dahsau hung le daengz baihrog bae feq baenzlawz baenzlawz mbouj ndei.

Cuh Lingz youq sing daxboh de heuh haenx ndiu daeuj. Cuh Lingz ndiu daeuj raen miz song gaiq fwngz bouxsai dimz youq najaek de, de couh fak aennaj bouxsai mbat he. Vangz Gyahgvanh soeng song gaiq fwngz de, roxnyinh aennaj de manhswgswg. Vangz Gyahgvanh yawjraen Cuh Lingz gag byaij bae lo, de naeuz, mwngz boux mbouj miz liengzsim neix. Cuh Lingz daj ndaw sing ndaq roxnyinh miz di simsangj, de siengj gou haemh neix cauhfanj lo, gou mboujdanh cauhfanj bohmeh, hix cauhfanj Vangz Gyahgvanh, gou fak mbat neix cungj suenq aeu gij bienzngeiz Vangz Gyahgvanh ciemq haenx canh dauq lo.

Ngoenz daihngeih gyanghaet, Vangz Gyah- gvanh lij caengz hwnq couh deng boh Cuh Lingz daj gwnz congz rag hwnjdaeuj. Vangz Gyahgvanh raen boh Cuh Lingz myaiz sinzsadsad vid genbuh gaem ndaet gaemxgienz, lumj yaek moeb de ciengz he cij gaij haemz. Mwh de yawjraen gijneix, de lij yawjraen Cuh Lingz. Cuh Lingz song fwngz duix roengz, aenmbaq yaep hwnj yaep roengz daejsipsip. Byoem de luenh lumj rongz gaeq nei, baihgwnz lij nem miz di nywj.

Boh Cuh Lingz naeuz Gyahgvanh, haemhlwenz Cuh Lingz dwg mbouj dwg caeuq mwngz caemh youq. Danghnaeuz dwg, gou couh aeu de haq hawj mwngz guh yah suenq lo. De gawqyienz gyaez mwngz, gyaez boux nuk he, gou couh mbouj vih de causim lo. Cuh Lingz ngiengx gyaeuj hwnj, song aen da daej nding haenx yawj dwk Vangz Gyahgvanh, Cuh Lingz naeuz mwngz gangj, mwngz aeu gangj saedvah.

Vangz Gyahgvanh laihnaeuz boh Cuh Lingz cam de haemhlwenz dwg mbouj dwg caeuq Cuh Lingz ninz guh gij saeh haenx? De deng aen vwndiz neix hwk lau lo, song gaiq ga lumj ndwn youq diegnae nei saenzdedded. Vangz Gyahgvanh buekmingh ngauz gyaeuj, naeuz mbouj law mbouj law……

Gaiq fwngzgvaz Cuh Lingz duix roengz haenx lumj gaiq ganjfaex nei sawqmwh yaengx gvaq dingj gyaeuj, yienzhaeuh naekgywd doek daengz gwnz najswix Vangz Gyahgvanh bae. Cuh Lingz dingqnyi sing bauqrengh yiengj “bya” he, fwngz de deng daenh maz lo. De yawjraen aenndang Vangz Gyahgvanh baez nyeng, yaek laemx roengzbae lo. Vangz Gyahgvanh goemq dawz najswix manhswgswg haenx, gamjdaengz mbat fak neix beij fak haemhlwenz lij miz rengz cib boix, yawjdaeuj gou daekcoih Cuh Lingz lo, hux hung daeuj lo. Hoeng gou gizlawz daekcoih Cuh Lingz lone? Gou vih maz fouz laizyouz deng fak ne?

Cuh Lingz goemq aennaj cienq ndang buet bae, byoem de daj dingj gyaeuj rod roengzdaeuj. Vangz Gyahgvanh haeuj ranz ra boh de Vangz Laujbingj, de naeuz dah neix vih maz fak gou? Vangz Gyahgvanh vah caengz gangj sat, youh deng Vangz Laujbingj fak mbat he. Vangz Laujbingj naeuz byawz heuh mwngz dwg bouxnuk? Byawz heuh mwngz mbouj rox dap? Lwgbawx ndeindi’ndi, mwngz cix mbouj miz fuk yiengjsouh.

Vangz Gyahgvanh hainduj daej, daej yaep ndeu le, de ra ok fag mid he, buet ok ranz bae. De siengj gaj vunz, hoeng giz de buet gvaq haenx cungj mbouj miz vunz lanz de. De couh yienghneix buet ok rog mbanj bae, gaeq ma daj henz ndang de deuzmingh, nyefaex deng de raemj raek. De siengj hixnaengz swhgeij gaj swhgeij suenq lo, mienxndaej hawj fwngz bouxwnq in. Siengjsiengj ndaw ranz lij miz daxboh dafangz, din de menh roengzdaeuj lo.

（3）

谢西烛看见王家宽脸上红了一下，谢西烛想他也知道羞耻。王家宽悻悻地站起来，朝大门外的黑夜走去，从此他再也不踏进谢家的大门。

王家宽从谢家走出来时，心头像爬着个虫子不是滋味。他闷头闷脑在路上走了十几步，突然碰到了一个人。那个人身上带着浓香，只轻轻一碰就像一捆稻草倒在了地上。王家宽伸手去拉，拉起来的竟然是朱大爷的女儿朱灵。王家宽想绕过朱灵往前走，但是路被朱灵挡住了。

王家宽把手搭在朱灵的膀子上，朱灵没有反感。王家宽的手慢慢上移，他终于触摸到了朱灵温暖细嫩的脖子。王家宽说朱灵，你的脖子像一块绸布。说完，王家宽在朱灵的脖子上啃了一口。朱灵听到王家宽的嘴巴啧啧响个不停，像是吃上了什么可口的食物，余香还残留在嘴里。朱灵想我从来没有听到过这么贪婪动听的咂嘴声。她被这种声音迷惑，整个身躯似乎已飘离地面，她快要倒下去了。王家宽把她搂住，王家宽的脸碰到了她嘴里呼出的热气。

他们像两个落水的人，现在攀肩搭背朝夜的深处走去。黑夜显得公正平等，声音成为多余。朱灵伸手去关收音机，王家宽又把它打开。朱灵觉得收音机对于王家宽，仅仅是一个四四方方的匣子，吊在他的脖子上，他能感受到重量并不能感受到声音。朱灵再次把收音机夺过来，贴到耳边，然后把声音慢慢地推远，整个世界突然变得沉静安宁。王家宽显得很高兴，他用手不停地扭动朱灵胸前的扣子，说你关我的收音机，我开你的收音机。

村里的灯一盏一盏地熄灭，王家宽和朱灵在草堆里迷迷糊糊地睡去。朱灵像做了一场梦，在这个夜晚之前，她一直被父母严加看管。母亲安排她做那些做也做不完的针线活。母亲还努力营造一种温暖的气氛，比如说炒一盘热气腾腾的瓜子，放在灯下慢慢地剥，然后把瓜子丢进朱灵的嘴里、母亲还马不停蹄地说男人怎么怎么的坏，大了的姑娘到外面去野如何如何的不好。

朱灵在朱大爷的呼唤声中醒来。朱灵醒来时发觉有一双男人的手按在自己的胸前，便朝男人的脸上狠狠地搧了一巴掌。王家宽松开双手，感到脸上一阵阵辣。王家宽看见朱灵独自走了，王家宽说你这个没良心的。朱灵从骂声里觉出一丝痛快，她想今夜我造反了，我不仅造了父母的反，也造了王家宽的反，我这巴掌算是把王家宽占的便宜赚回来了。

次日清晨，王家宽还没起床便被朱大爷从床上拉起来。王家宽看见朱大爷唾沫横飞捞袖握拳，似乎是要大打出手才解心中之恨。在看到这一切的同时，王家宽还看到了朱灵。朱灵双手垂落胸前，肩膀一抽一抽地哭。她的头发像一团零乱的鸡窝，上面还沾着一丝茅草。

朱大爷说家宽，昨夜朱灵是不是和你在一起。如果是的，我就把她嫁给你做老婆算了。她既然喜欢你，喜欢一个聋子，我就不为她瞎操心了。朱灵抬起头，用一双哭红的眼睛望着王家宽，朱灵说你说，你要说实话。

王家宽以为朱大爷问他昨夜是不是睡了朱灵？他被这个问题吓怕了，两条腿像站在雪地里微微地颤抖起来。王家宽拼命地摇头，说没有没有……

朱灵垂立的右手像一根树杆突然举过头顶，然后重重地落在王家宽的左脸上。朱灵听到鞭炮炸响的声音，她的手掌被震麻了。她看见王家宽身子一歪，几乎跌倒下去。王家宽捂住火辣的左脸，感到朱灵的这一掌比昨夜的那一掌重了十倍，看来我真的把朱灵得罪了，大祸就要临头了。但是我在哪里得罪了朱灵？我为什么平白无故地遭打？

朱灵捂着脸返身跑开，她的头发从头顶散落下来。王家宽进屋找他爹王老炳，他说她为什么打我？王家宽话音未落，又被王老炳搧了一记耳光。王老炳说谁叫你是聋子？谁叫你不会回答？好端端一个媳妇，你却没有福分享受。

王家宽开始哭，哭过一阵之后，他找出一把尖刀，跑出家门。他想杀人，但他跑过的地方没有任何人阻拦他。他就这样朝着村外跑去，鸡狗从他脚边逃命，树枝被他砍断。他想干脆自己把自己干掉算了，免得硌痛别人的手。想想家里还有个瞎子爹，他的脚步放慢下来。

(三)