[Vah bouxbien]

《Boh Fangz Lwg Nuk Caeuq Bawx Ngoemx》dwg daj bien sawcuenh cungbien 《没有语言的生活》Dunghsih sij haenx fanhoiz gvaqdaeuj. Dunghsih, aencoh yienzlaiz de heuh Denz Dailinz, de dwg vunz Yauzcuz Gvangjsih, dwg boux cozgyah haemq mizmingz he. Bien sawcuenh cungbien 《没有语言的生活》 ndaej gvaq Lujsin vwnzyoz ciengj、Gvangjsih vwnzyi cangcoz dungzguj ciengj, caemh ndaej gaijbien baenz denyingj 《Bouxyoux Gwnzmbwn》, bouh denyingj neix youq Daih Cibhaj Gaiq Dunghgingh Gozci Denyingj ndaej “ceiqndei yisuz gungyen ciengj”. Daj geiz neix hwnj, lienz daeng bien sawcuenh《Boh Fangz Lwg Nuk Caeuq Bawx Ngoemx》hoiz baenz Sawcuengh haenx, hawj bouxdoeg ngonz doeg.

Vangz Laujbingj caeuq daeglwg rwznuk de Vangz Gyahgvanh youq ndaw reihbo cawz rum, haeuxyangz gaenq sang gvaq vunz, mwh song boux de gungj hwet cawz rum byawz hix yawj mbouj raen byawz. Cijmiz Vangz Laujbingj dingz roengzdaeuj cit ien seizhaenx, de cij dingqnyi sing Vangz Gyahgvanh gvat rum. Sing Vangz Gyahgvanh youq ndaw reih haeuxyangz gvat rum youh hung youh miz cezcou, Vangz Laujbingj daj gij sing neix duenqdingh ok daeglwg gig gaenxguh.

Rum maj mwncup haenx, deng faggvat raehrwd Vangz Laujbingj gvat raek, duznou caeuq duznon ndonj ok aenrongz seiqcawq deuzbae. Vangz Laujbingj yawjraen ndaek doxgaiq ndaemndwt he coemj coh aen’gyaeuj de, dang de roxnyinh dwg bungq deng rongzdoq seiz, aen’gyaeuj、aennaj caeuq aenhoz de cungj deng duzdoq humx lo. De in dwk laemx roengz, hemqswenj, youq ndaw reih haeuxyangz rouxringx. Daihgaiq ringx bae ngeihcib lai mij gyae, de yawjraen gyoengq doq lij youq dingjgyaeuj de gvaenxgvax, gyoengq doq lumj duj fwjndaem gyaep dwk de. Vangz Laujbingj hainduj heuh aencoh Vangz Gyahgvanh. Hoeng daeglwg de Vangz Gvahgvanh dwg boux rwz nuk, Vangz Gyahgvanh aen coh neix doiq Vangz Gyahgvanh daeuj gangj miz lumj mbouj miz ityiengh.

Vangz Laujbingj gaem aeu namh ndaw reih gveng hwnj gyoengq doq bae, gyoengq doq sanq bae lo, dang namh doek roengzdaeuj, duzdoq hix doek roengzdaeuj. Duzdoq doek daengz gwnz da、gwnz ndaeng caeuq gwnz bak de bae. Vangz Laujbingj roxnyinh daengz aenda de yaek deng duzdoq ndat fangz lo. Vangz Laujbingj hemq Gyahgvanh, vaiq daeuj gouq gou. Meh Gyahgvanh, gou yaek dai lo.

Sing hemq Vangz Laujbingj lumj gij raemx laehumhum dauq caemdingh le, sing gvat rum Vangz Gyahgvanh yienhndaej yied daeuj yied hung. Gvat haemq nanz seizgan le, Vangz Gyahgvanh roxnyinh miz di hozhawq, couh gveng faggvat byaij bae coh baih daxboh de. Vangz Gyahgvanh yawjraen benq haeuxyangz noengqnwt deng at raek lo, daxboh Vangz Laujbingj ninzdingjai youq gwnz ganjhaeux- yangz, aen’gyaeuj gawh lumj aen gva nei, naenggva wenj rongh lumj aengingq ciuq ndaej raen daengngoenz gwnzmbwn.

Vangz Gyahgvanh umj dawz aen’gyaeuj Vangz Laujbingj, yienzhaeuh doiq gwnz bya baihnaj hemq Daegma、Daegyiengz、Daegndaem——vaiq daeuj gouqmingh. Sing hemq youq ndaw goengqbya hap dwk, nanznanz cungj mbouj siu bae. Miz vunz dingqnyi Vangz Gyahgvanh singsep hemq, laihnaeuz dwg de hemq doenghduz henz ndang de, ndigah mbouj swt de. Dang sing hemq caeuq sing daej Vangz Gyahgvanh doengzseiz swenjoen’oen seiz, Daegndaem roxnyinh saehcingz mbouj ndei lo. Daegndaem doiq reih haeuxyangz Vangz Gyahgvanh hemq naeuz: Gyahgvanh——ok gijmaz saeh ha? Daegndaem lienz hemq sam baez, mbouj dingqnyi miz vunz han, couh laebdaeb guh hong de. Daegndaem sawqmwh siengj hwnj aen rwz Gyahgvanh nuk, yienghneix Daegndaem couh dinghdingh ndwn youq ndaw reih, dingq Vangz Gyahgvanh baihhaenx miz maz doenghdanh. Daegndaem dingqnyi sing swenjdaej Vangz Gyahgvanh geuj youq ndaw rumz, boh gou yaek dai lo, boh gou gyongz deng rongzdoq yaek deng doq ndat dai lo.

Vangz Gyahgvanh caeuq Daegndaem aemq Vangz Laujbingj ma ranz, cingj cunghyih Liuz Suncangh daeuj yw. Liuz Suncangh heuh Vangz Gyahgvanh duet buhvaq Vangz Laujbingj bae, Vangz Laujbingj lumj duzmou bauz gvaq bwn nei ninz youq gwnz congz, haujlai vunz ndwn youq henz congz yawj Liuz Suncangh yw. Liuz Suncangh aeu yw daz youq gwnz gyaeuj、genfwngz、najaek、saejndw、gagoek daengj giz, aenda gyoengqvunz riengz gaiqfwngz Liuz Suncangh daenq bae. Vangz Gyahgvanh raen gyoengqvunz yawj gagoek daxboh de, gyoengqde doxgangj sebseb lumj dwg gangj daxboh de gijmaz yawj mbouj raen vunz nei. De sawqmwh roxnyinh gig mbouj cwxcaih, roxnyinh ninz youq gwnz congz mbouj dwg daxboh dwg de. Vangz Gyahgvanh daj gyaeuj congz rag aeu diuz sujbaq ndeu, hoemq youq gwnz gagoek daxboh.

Liuz Suncangh deng aen dungcoz Vangz Gyahgvanh neix ndat mbat he, fwngz de dingz youq gwnz ndang Vangz Laujbingj, doiq gyoengqvunz humxyawj haenx daihsing riu. De naeuz Gyahgvanh dwg boux lwg coengmingz, de yienznaeuz rwz nuk, hoeng de gaenq guj daengz dou dwg gangj boh de, de daj aenda sou aennaj sou guj ok sou gangj gijmaz lo.

Liuz Suncangh ndenq fag gimz he hawj Vangz Gyahgvanh, yaepda heuh de geuh hai aenbak Vangz Laujbingj. Vangz Gyahgvanh aeu diuz baengz he, youq bakgimz heux geij gien, yienzhaeuh cij aeu bakgimz siujsim oet haeuj ndaw bak boh de bae, geuh hai gij heuj boh de haeb ndaet haenx. Liuz Suncangh itmienh guenq yw itmienh naeuz Gyahgvanh dwg boux vunz saeqsim, gou mbouj siengj daengz youq bakgimz heux baengz, de cix siengj daengz lo, de lau boh de in ha. Danghnaeuz de mbouj nuk, gou nyienh sou de guh lwgsae bw.

Guenq yw sat le, Vangz Gyahgvanh daj ndaw bak daxboh yut faggimz okdaeuj, sing hung heuh Liuz Suncangh saefouh sing he. Liuz Suncangh deng sing Gyahgvanh heuh doeksaet lo, gvaq yaep ndeu cij singj gvaqdaeuj. Liuz Suncangh naeuz Gyahgvanh rwz mwngz mbouj nuk lo, haxbaenh gou gangj mwngz cungj dingqnyi, mwngz dwg caen nuk roxnaeuz gyaj nuk ha? Vangz Gyahgvanh doiq Liuz Suncangh cam de mbouj miz saek di fanjying, ciuqyiengh dwg gij yiengh rwz nuk. Caenhguenj yienghneix, gyoengqvunz humxyawj haenx lij dwg naengnoh hwnj naenggaeq lo, gyoengqde roxnyinh gig lau, laux haxbaenh gyoengqde riu boh de gaenq deng Vangz Gyahgvanh dingqnyi lo.

Gvaq cib ngoenz le, gij sieng Vangz Laujbingj ca mbouj geijlai ndei liux lo, hoeng aenda de gijmaz hix yawj mbouj raen, de baenz boux dafangz cingqcaen he lo. Boux mbouj rox cingzgvang haenx cam de, doiq da ndeindi’ndi he, baenzlawz couh fangz lone? De mbouj yiemz mazfanz dap naeuz: Dwg duzdoq ndat hane. Aenvih de mbouj dwg dienseng couh fangz, de dingq caeuq nyouq cix mbouj lingz geijlai, de byaijdoengh guh gijmaz cungj deng hanh, mbouj miz daeglwg Vangz Gyahgvanh, de byaij saek yamq cungj nanz.（1）

王老炳和他的聋儿子王家宽在坡地上除草，玉米已高过人头，他们弯腰除草的时候谁也看不见谁。只有在王老炳停下来吸烟的瞬间，他才能听到王家宽刮草的声音。王家宽在玉米林里刮草的声音响亮而且富于节奏，王老炳以此判断出儿子很勤劳。

那些生机勃勃的杂草，被王老炳锋利的刮子斩首，老鼠和虫子窜出它们的巢四处流浪。王老炳看见一团黑色的东西向他头部扑来，当他意识到撞了蜂巢的时候，他的头部、脸蛋以及颈部全被马蜂包围。他在疼痛中倒下，叫喊，在玉米地里滚动。大约滚了二十多米，他看见蜂团仍然盘旋在他的头顶，蜂团像一朵阴云紧追不舍。王老炳开始呼喊王家宽的名字。但是王老炳的儿子王家宽是个聋子，王家宽这个名字对于王家宽形同虚设。

王老炳抓起地上的泥土与蜂群作最后的抵抗，当泥土撒向天空时，蜂群散开了，当泥土落下来的时候，马蜂也落下来。它们落在王老炳的眼睛、鼻子和嘴巴上。王老炳感到眼睛快要被蜇瞎了。王老炳喊家宽，快来救我。家宽妈，我快完啦。

王老炳的叫喊像水上的波澜归于平静之后，王家宽刮草的声音显得愈来愈响亮。刮了好长一段时间，王家宽感到有点口渴，便丢下刮子朝他父亲王老炳那边走去。王家宽看见一大片肥壮的玉米被压断了，父亲王老炳仰天躺在被压断的玉米秆上，头部肿得像一个南瓜，瓜的表面光亮如镜照得见天上的太阳。

王家宽抱起王老炳的头，然后朝对面的山上喊狗子、山羊、老黑--快来救命啊。喊声在两山之间盘旋，久久不肯离去。有人听到王家宽尖利的叫喊，以为他是在喊他身边的动物，所以并不理会。当王家宽的喊声和哭声一同响起来时，老黑感到事情不妙。老黑对着王家宽的玉米地喊道：家宽——出什么事了？老黑连连喊了三声，没有听到对方的回音，便继续他的劳动。老黑突然意识到家宽是个聋子，于是老黑静静地立在地里，听王家宽那边的动静。老黑听到王家宽的哭声搀和在风声里，我爹他快死了，我爹捅了马蜂窝快被蜇死了。

王家宽和老黑把王老炳背回家里，请中医刘顺昌为王老炳治疗。刘顺昌指使王家宽脱掉王老炳的衣裤，王老炳像一头褪了毛的肥猪躺在床上，许多人站在床边围观刘顺昌治疗。刘顺昌把药水涂在王老炳的头部、颈部、手臂、胸口、肚脐、大腿等处，人们的目光跟随刘顺昌的手游动。王家宽发现众人的目光落在他爹的大腿上，他们交头接耳像是说他爹的什么隐私。王家宽突然感到不适，觉得躺在床上的不是他爹而是他自己。王家宽从床头拉出一条毛巾，搭在他爹的大腿上。

刘顺昌被王家宽的这个动作蜇了一下，他把手停在病人的身上，对着围观的人们大笑。他说家宽是个聪明的孩子，他虽然是个聋子，但他已猜到我们在说他爹，他从你们的眼睛里脸蛋上猜出了你们说话的内容。

刘顺昌递给王家宽一把钳子，暗示他把王老炳的嘴巴撬开。王家宽用一根布条，在钳口处缠了几圈，然后才把钳口小心翼翼地伸进他爹的嘴巴，撬开他爹紧闭的牙关。刘顺昌一边灌药一边说家宽是个细心人，我没想到在钳口上缠布条，他却想到了，他是怕他爹痛呢。如果他不是个聋子，我真愿意收他做我的徒弟。

药汤灌毕，王家宽从他爹嘴里抽出钳子，大声叫了刘顺昌一声师傅。刘顺昌被叫声惊住，片刻之后才回过神来。刘顺昌说家宽你的耳朵不聋了，刚才我说的你都听见了，你是真聋还是假聋？王家宽对刘顺昌的质问未作任何反应，依然一副聋子模样。尽管如此，围观者的身上还是起了一层鸡皮疙瘩，他们感到害怕，害怕刚才他们的嘲笑已被王家宽听到了。

十天之后，王老炳的身体才基本康复，但是他的眼睛什么也看不见了，他成了一个货真价实的瞎子。不知情的人问他，好端端的一双眼睛，怎么就瞎了？他总是不厌其烦地回答：是马蜂蜇瞎的。由于他不是天生的瞎子，他的听觉器官和嗅觉器官并不特别发达，他的行动受到了局限，没有儿子王家宽，他几乎寸步难行。 (一)