Lajbyonghngoenz, Maj Sanh daengz baicuzsoj, yaek bauq hawj sojcangj naeuz aencungq swhgeij mbouj raen, aenvih de gaenq ra daengx haet cig ra daengz mwhringz lo, cam gyoengq boux bae gwnlaeuj haenx, cungj mbouj raen gij doxgaiq de gaenj ra haenx——Lizhai Couh Cangzgyangh le, de lij bae Dacang Fanden, ngoenzlwenz couh dwg youq haenx guhlaeuj. Fanden lauxbanj Cangz Genginh ciu daengxgyoengq fuzvuyenz daengz daihding, lumj bouxbing ityiengh baizdoih ndei, yienzhaeuh naeuz miz byawz gip ndaej doxgaiq lwi? Gip ndaej gyau okdaeuj yaek ciengj ngaenz lai! Fuzvuyenz miz di naeuz gip ndaej dajhojgih, miz di naeuz gip ndaej buenq bau ien, lij miz vunz naeuz gip ndaej ga madfwngz he, couh dwg mbouj miz vunz naeuz gip ndaej cungq. Maj Sanh dingq le ngauzgyaeuj loemloem. Lauxbanj Cangz Genginh naeuz sou gip gij doxgaiq neix, cienzbouh wnggai dwg Leiz Fungh caeuq siujhagseng gip, mbouj suenq, mbouj naengz hawj ciengj! Yienzhaeuh sienbouh sanq lo.

Maj Sanh youh daj fanden hainduj, riengz diuz roen bae ranz byaij. De moix daengz giz laep raemh di he, roengz ci byaijbyaij, yawjyawj seiq henz, naemjngeix gij saeh haemhlwenz. Yaek daengz Sihmwnz Cunghyoz seiz, youq henz gaiq naz gaenq gai hoeng caengz hwnj laeuz he, Maj Sanh sawqmwh siengj hwnj haemhlwenz de byonghroen roengz ci gvaq, aenvih de yaek ok nyouh. De geiq ndaej gizdieg ok nyouh haenx laepngaungau mbouj miz daengrongh, caemhcaiq gij sing soen nyouh daegbied, haenx dwg gij sing nyouh soen raemx, lumj gij sing naed fwn dub naj raemxdah. Manj neix mbouj miz dah, giz miz raemx lumj dah mbouj yungh gangj couh dwg mbe naz raemx rim neix lo. Linghvaih, Maj Sanh geiq ndaej de lumj lij ok haex dem. Yienghneix, cungq dwg mbouj dwg seiz ok haex doek roengz naz bae ne? Maj Sanh siengj daengz gizneix, sikhaek duet haiz duet mad, lohdin byaij roengz naz bae.

Ndaw naz gij raemx cimq daengz laj gyaeujhoq Maj Sanh, hoeng gij gyoet camz daengx ndang. Gij raemx neix dwg raemx ndwenit. Maj Sanh gungj hwet dwk, song cik fwngz lumj aenlauq neix cap roengz ndaw naz bae, yienzhaeuh baez di baez di gyod baenaj. Gij yiengh de lumj ndaem naz, hoeng engq lumj bumh bya. Seiz de bumh, mboujduenh miz vunz byaij gvaq henz, daihgya cungj roxnaj Maj Sanh, cungj cam Maj gungh’anh, mwngz bumh gijmaz ha? Maj Sanh couh naeuz bumh geij duz byanouq, cawj raemxdang hawj bouxlaux bouj ndang.

Doeklaeng Sihmwnz Cin Cunghyoz cuengqhag lo, gvaq bak baenz cien hagseng lumj duzmax duet ek neix bongh gvaq henz, hoeng hix miz mbouj noix dingz roengzdaeuj, gyoengqde cungj dwg hagseng Hanz Yinz, geizheih dwk yawj goenggvan banhcujyin roxnaeuz lauxsae, youq ndaw naz mbouj miz go’gyaj neix guh gijmaz? Maj Sanh bumh mbouj ndaej saek yiengh, daengx ndang uq boengz ma daengz ranz seiz, mehyah de Hanz Yinz naeuz mwngz guh gijmaz la? Dwg mbouj dwg youh gwn laeuj fiz le doek roengz naz bae? Maj Sanh naeuz mbouj dwg.

Baicuzsoj sojcangj Veiz Gaijfang baez raen Maj Sanh, naeuz Maj Sanh, dou gangj geij mbat goj. Maj Sanh yawj sojcangj gig cingqging, caemhcaiq mbouj heuh de guh Yinzdouzmaj dauq heuh cohsaw, sim siengj aencungq gou dwg mbouj dwg miz vunz gip ndaej gaenq gyau daengz baicuzsoj ne? Gou cingq yaek caeuq de gangj gij saeh aencungq gou ne. Sojcangj Veiz Gaijfang daiq Maj Sanh daengz sojcangj bangunghsiz naengh le, rag doengjgvih okdaeuj, daj ndaw doengjgvih dawz faenh biuj he okdaeuj. Maj Sanh yawjraen dwg faenh biuj he, ndawsim youh doeknaiq youh gaenjcieng, baenzlawz dwg faenh biuj he ne? De siengj. De maqmuengh sojcangj dwg dawz aen cungq he okdaeuj, dwg aencungq bienhauh dwg 000247 de. Sojcangj Veiz Gaijfang sien dawz biuj cuengq youq gwnz daiz, naeuz Maj Sanh, ndaw giz 1997 nienzdoh senhcin goyinz, haet neix ginggvaq soj lingjdauj daujlwn yenzgiu, nyinhnaeuz mwngz bi’gvaq guh hong gig gaenx, mbouj lau haemzhoj, gamj bae buekmingh, buq anq lai, ndigah gietdingh bauq mwngz. Mwngz dienz biuj le, gyau hawj gou, yienzhaeuh gou bauq hawj baihgwnz. Maj Sanh dingq le bi fwngz laglag, naeuz gaej gaej gaej, gou mbouj aeu senhcin, gou dang mbouj ndaej senhcinz. Veiz Gaijfang naeuz mwngz mbouj dang senhcin byawz ngamj dang? Bi’gvaq geij gienh anq hung gaj vunz ciengjgiep cungj dwg gauq mwngz cij buq ndaej anq, goenglauz mbouj gvi mwngz gvi byawz? Maj Sanh naeuz gvi baicuzsoj, gvi lingjdauj. Veiz Gaijfang naeuz haenx dwg cizdij. Senhcin cizdij ndaw giz hix heuh aensoj raeuz bauq caizliu. Aensoj dou mizmuengh ndaej senhcin cizdij, senhcin goyinz dou bauq mwngz cij yungzheih ndaej. Maj Sanh naeuz mbouj ndaej, gou mbouj ndaej. Veiz Gaijfang naeuz baez neix bingz ndaej senhcin dwg miz ngaenzciengj bw, mwngz laihnaeuz lumj gaxgonq o? Dingqgangj senhcin cizdij ndaej sam fanh, senhcin goyinz ndaej sam cien. Miz faenh ngaenzciengj neix, dou mbouj dwg ndei gvaq cieng loma? Mwngz mbouj dwg ndei gvaq di loma? Maj Sanh naeuz gou mbouj dwg gij eiqsei neix, gij eiqsei gou dwg…… Veiz Gaijfang mbouj caj de gangj sat, naeuz gou rox gij eiqsei mwngz. Gij eiqsei mwngz dwg naeuz mwngz hix miz mbouj noix mbouj ndei, beijlumj gyaez ndoet laeuj ha, mbouj gyaez camgya lijlwn hagsib ha, gyaez buq anq hung mbouj gyaez gaeb doj gaeb biuz ha, hoeng gij neix mbouj miz gijmaz law, Mauz Cwzdungh hauh vunz ndwn ndaej sang yawj ndaej gyae neix aeu yah lij aeu loek ne, aeu baihnaj geij boux cungj mbouj loek, couh dwg doeklaeng aeu Gyangh Cingh dwg aeu loek lo. Naeuz hawj mwngz, baezneix bingz senhcin dwg beij byawz buq anq lai. Mwngz mboujdanh buq anq lai, caemhcaiq cungj dwg buq anq hung, ndaw giz goujdouz byaujyangz mwngz geij baez, cijmiz doi mwngz dang senhcin aensoj dou cij ndaej dang senhcin cizdij. Couh lumj …… couh lumj aen yindungdui he, cijmiz miz vunz ndaej gvanginh, yindungdui cij miznaj ityiengh, mwngz ne, couh dwg boux ceiq ngamj aeu ndaej gvanginh haenx. Sojcangj Veiz Gaijfang gij vah neix, lumj gaiq daeuhfouh youh raeuz youh rang hoeng gig ndat he, gaz youq conghhoz Maj Sanh, mbouj fuengbienh haiz okdaeuj, youh hoj ndwn roengz dungx. Aeyo sojcangj, neix caen veiznanz gou lo, Maj Sanh naeuz.

（5）

下午，马山到派出所，准备把丢枪的事向所长报告，因为他已经找了一个上午和中午，寻问了与婚宴有关的主要人员，都没有他要找的失物--离开周长江后，他还去了大壮饭店，那是昨天举行婚宴的地方。饭店老板常建军把所有服务员集中到大厅，像士兵一样排好队，然后说有谁捡到东西没有？拾金不昧者重重有赏！服务员中有的说捡到打火机，有的说捡到半包香烟，还有的说捡到手套一只，就是没有说捡到手枪的。 马山听了直摇头。老板常建军说你们捡到的这些东西，全是该雷锋和小学生捡的，不算，不能得奖！然后宣布解散。

马山便又以饭店作为起点，沿着回家的路线走。他在每一个可疑的地点都停下来，下车走一走，环顾一番，借以勾起对昨天晚上的一些记忆。临近西门镇中学的时候，在一块已经被卖掉但还没有兴建楼宅的水田边，马山忽然想起昨晚上他中途下过一次车，因为他要撒尿。他记得撒尿的地方黑黪黪的没有灯火，并且尿着落的声音特别，那是水浇到水里的反响，像雨点敲打河的表面。 这一带没有河，像河的地方无疑是这块灌满了水的水田。另外，马山记得他似乎还大便了。那么，枪是不是在大便的时候掉进水田里了呢？马山想到这里，毫不犹豫地脱掉鞋袜，赤脚走进水田里。

水田里的水浸到马山的膝盖以下，但刺骨的感觉却遍及全身。这是元月的水。马山弯着腰，两只手像犁铧一样插在水里泥里，然后一步一步地移动。他的姿势动作像是插秧，但更像是摸鱼。摸索的时候，不断地有人路过，大都认识马山，几乎都问马公安，摸什么呐？马山就说摸几条泥鳅，给老人煮汤补身。

后来西门镇中学放学了，成百上千的学生像无缰的马群飞奔而过，但也有不少停下来，他们大都是韩芸的学生，好奇地观看他们的班主任或任课老师的丈夫，在没有秧苗的水田里干什么？当一无所获而浑身泥污的马山回到家里，妻子韩芸说你怎么啦？又喝醉了摔进田里是不是？马山说不是。

派出所所长韦解放一见马山，说马山，我们谈一谈。马山看所长一本正经，并且不叫他人头马而叫大名，心想我的枪是不是已经被人捡到交到派出所了？我正要跟他谈手枪的事哩。所长韦解放把马山带进所长办公室坐下后，拉开抽屉，从抽屉里拿出一份表。马山看见是一份表，心里既遗憾又紧张，怎么是一份表呢？他想。他希望所长拿出的是一把枪，他的编号为000247的五四手枪。所长韦解放先把表放在桌上，说马山局里1997年度先进个人，今天上午经过所领导讨论研究，认为你在去年的工作中，积极努力，不怕困难，勇于斗争，破案率高，所以决定报你。你把表填一下，交给我，然后上报。马山听了摆手，说不不不，我不要先进，我当不了先进。韦解放说你当不了先进谁当先进？去年好几起特大杀人抢劫案都是你主力告破的，功劳不先归你归谁？马山说归派出所，归领导。韦解放说那是集体。先进集体局里也让我们所报材料。先进集体我们所有希望得，先进个人我们报你把握最大。马山说不行，我不行。韦解放说这次评上先进是有奖金的，你以为跟以前一样？据说先进集体拿三万，先进个人是三千。有这份奖金，我们不是好过年吗？你不是更好过吗？马山说我不是这个意思，我的意思是……韦解放打断说我懂你的意思。你的意思是你也有不少的缺点毛病，比如说爱喝酒呀，不爱参加理论学习呀，爱破大案不爱抓赌抓嫖呀，但这没有什么大不了的，毛泽东那么高瞻远瞩的人物选老婆还选错了呢，前面几个都不错，就是后面选江青选错了。告诉你，这次评先进比的是谁破的案多。你不仅破的案多，而且都是大案要案，局里口头表扬了你几次，只有推你当了先进我们所才有希望拿到先进集体。就像……就像一个运动队，只有有人拿了冠军，运动队才有荣誉一样，而你是夺冠军的最佳人选。所长韦解放一席话，像一块香嫩而发烫的豆腐，含在马山的喉咙，既不便出来，又难以消受。哎哟所长，这可难为我了，马山说。 （五）