□Vangz Beivaz sij Suh Gyahgvai hoiz

□作者 黄佩华 翻译 苏加快

Song de dangh gvaq bien raemx bin hwnj gwnz mbaek diegbingz bae. Mbouj sijndaej yietnaiq saek yaep, couh diemjdawz bogfeiz baez bog baez bog baij haeuj ndaw gamj bae. Raemx caengz dumh daengz bakgamj, song de soeng gaemz heiq ndeu lo.

Bakgamj sang gvaq gyaeuj vunz, byaij haeuj ndaw bae cib lai mij couh sawqmwh bienq ndaej gvangqlangh lumj aen dingdangz nei . Song de riengz maeklae ndaw ding byaij hwnj gwnz bae ciblai mij, miz mwnq diegbingz ndeu, gaeuq baij doenghgij biengx haenx. Gizneix couhdwg gizdieg dangnienz lauj Cangh ndoj caeg yw sieng haenx.

Bah Sangh gongzhwet roengzdaeuj umj aeu aenbiengx Geng seiz, Hoz Se goj siengj doengzseiz umj aenbiengx he, danhseih de umj mbouj hwnj. Bah Sangh naeuz:“Mwngz gaej umj lo, bang gou ciuq dienhdoengz ndaej lo.”

Baenzneix, Bah Sangh youq baihnaj byaij cici caca, Hoz Se menhmenh gaenriengz baihlaeng. Haeuj gamj, ok gamj. Ok gamj, haeuj gamj.

Raemx menhmenh swng hwnjdaeuj, song de seiz mbouj seiz dangh youq ndaw raemx, raemx sinz hwnj fedfed.

“Yiet yaep ndeu ba, gou baeg lai lo, nanzdauh mwngz mbouj baeg?” Hoz Se naeuz.

Bah Sangh siengj dap vah, conghhoz cix lumjbaenz miz maz doxgaiq gaz dwk nei gangj mbouj ok vah. Danhseih goj mboujdingz bae le caiq dauq, dauq le caiq bae.

Bog feiz ndeu ngeng laemx youq ndaw raemx, hoenzfeiz oenq sisi, ngauzngwd ngauzngad. Raemx gaenq mued daengz gahengh, lae haeuj conghgamj bae lo.

Haengjdingh dwg raemx ciengq lo, Bah Sangh baenzneix siengj. Seizhaenx mbwn gaenq romhriq.

“Bah Sangh, gou lumjbaenz dingqnyi cungj singyaem ndeu, dwg gij singyaem Dahhoengz.” Youq ndaw conghgamj, Hoz Se baenzneix doiq Bah Sangh naeuz. Danhseih Bah Sangh mbouj dingq ndaej ok, ngamq hainduj umj biengx seiz aen rwz de couh maenjngenge lo. De lij dwg mbouj dap vah. Lij miz song aen biengx dem, buen haeuj daeuj liux couh suenq dwg sat lo.

Mbangj bogfeiz laebdaeb ngeng laemx roengz raemx bae, mboujgvaq dangseiz gaenq yawj ndaej roen cingcuj, song de ga sang ga daemq byaij youq ndaw raemx mued daengz gyaeujhoq. Gyang dah, doenghgij daoxgaiq fouz youq najnah daj donh dah gwnz menhmenh dongj roengzdaeuj, riengzdwk raemx mboujduenh swng sang, diuzdah giz vangoz gaenq deng dumh liux lo, najdah bienq ndaej gvangqlangh haujlai.

“Mwngz louz roengzdaeuj ba, youq gizneix caj gou ndaej lo.” Coenz vah ndeu daj ndaw conghhoz Bah Sangh rod okdaeuj, sing saeq youh cingcuj. Danhseih Hoz Se dingq ndaej rox, couh naeuz:“Ndaw gamj lij aeu ciuq rongh ne.”

“Gou sug roen lo.”

Hoz Se lij dwg gaenriengz Bah Sangh dangh gvaqbae, najnamh ndaw raemx gig raeuz, din baez yamq baez saemxsax, ndaw conghhoz youh rod ok conz vah ndeu, Hoz Se beng dawz saivaq Bah Sangh, ndaw bak cix riuhehe.

Sawqmwh de din baez conj, daengx ndang cungj soeg naengh roengz raemx bae, Hoz Se goj deng beng roengz raemx bae lo. Baez conj laemx neix, hawj de fatyienh aen mimiz hungloet ndeu, aenbiengx gingqyienz fouz youq gwnz raemx. Bah Sangh ganjgip ndwn hwnjdaeuj, Hoz Se hix gaenriengz hwnjdaeuj, caeuq Bah Sangh doxcaez nyoengx biengx haeuj gamj bae.

Dangq ceiq doeklaeng, Bah Sangh nyengh heuh Hoz Se youq ndaw gamj caj de. Aenvih de baeg lai lo, ae’gebgeb mbouj dingz, diemheiq naekcaem, rwz caemh maenjngenge.

Raemx bakgamj gaenq mued daengz gagoek, mbangj duenh loh gaenq mued daengz gyanghwet lo. Bah Sangh raen gominz godan dwk soengz youq ndaw raemx, lumjbaenz aen liengj hung ndeu nei. De song fwngz mbouj dingz dwk buedhai gij doxgaiq fouz youq naj raemx, baez yamq baez yamq byaij baenaj, raemxdoengq youq baihlaeng de gienj hwnj baenz aen baenz aen vanlouh iq.

Ndwn youq gwnz diegmoh gaeuq, Bah Sangh yawjraen najraemx gaenq bingz gemhdou aen ranz de youq baenz geijcib bi haenx lo. Ndawsim de cai naeuz, mbangj doxgaiq ndaw ranz gaenq deng raemx fouz hwnjdaeuj lo.

Lij lw aen ndeu lo, ndawsim de nam dwk. Couh lw Yinz boux dog lo, de daenz caengz rin he hwnj gwnz biengx Yinz bae at saed, raemx caiq hung hix nanz dongj ndaej bae. De umj aenbiengx ceiq doeklaeng roengz mbaek diegbingz, dangh roengz raemx bae. Doeklaeng umj aen biengx fouz youq najraemx, nyoengx haeuj bakgamj bae.

Mwhhaenx de cingqcaen dingqnyi cungj singyaem maenj he, lumjbaenz byajraez maenj nei. Cungj singyaem neix itcig buenx de haeujbae daengz ndaw gamj.

“Bah Sangh, gou youh dingqnyi cungj singyaem haenx lo.”Hoz Se naeuz.“Aen’gyaeuj gou maenj- ngebngeb youh in youh ciengq.”

Bah Sangh caeuq Hoz Se aeu aenbiengx baenz mbaek lae baenz mbaek lae yaeuj hwnjbae.

Cuengq biengx ndei le, Bah Sangh roxnyinh hix lumjbaenz Hoz Se naeuz nei. Song de cijndei doxing naengh youq yietbaeg.

Yaepyet, sing maenj ndaw gamj yied daeuj yied hung, lumj byajraez maenj nei. Bah Sangh doq sikhaek got dawz Hoz Se ndaetndwd. Caiq gvaq yaep ndeu, sing maenj siu bae liux lo, ndaw gamj youh miz cungj sing huhu ndeu, lumjbaenz raq rumz ndeu dongj daeuj nei. Ukgyaeuj song boux de youh cingsingj lo.

Ciuq gij rongh bogfeiz lamqlw, song de fatyienh ndaw gamj beij gaxgonq gaeb lai lo, gaenq ra mbouj raen bakgamj daxbaenh haeuj daeuj haenx. Song de roxyiuj, gaenq ra mbouj raen roen, ok mbouj ndaej bae lo. Song boux de hainduj dinghswdswd mbouj gangj vah.

Haujlai nanz, bogfeiz gaenq dawz liux, Hoz Se naenx hai dienhdoengz, naeuz:“Bah Sangh, mwngz siengj dingq gou lwnh gij goj duhgou lwi?”

Caemrwg haujlai nanz, Bah Sangh naeuz:“Lij lwnh daeuj guh maz?”

“Gou siengj lwnh hawj mwngz rox, ciuhvunz gou itgungh seng 9 boux lwgnyez.” Hoz Se naeuz.

“Dan Luj Veiz boux lwg dog lij lix, dwg lwi?”

“Mwngz yawz rox?”

“Gou yawj ndaej ok, mwngz daiq gyaez lwgnyez lo.”

Hoz Se riugaekgaek naeuz:“Mwngz Bah Sangh ndaek mabag neix, caen cinglingz lo. Gou mbouj lwnh lo, mwngz gaenq rox liux lo.”

Youh gvaq yaep ndeu, Hoz Se naeuz:“Song raeuz deng mboetdai lwi?”

“Mwngz lau la?” Bah Sangh dap naeuz.

“Gou lau? Hwhw, gou lau gou lij diuq roengz Dahhoengz bae? Song raeuz cungj dai gvaq baez ndeu lo, nanzdauh mbouj dwg ha?”

Bah Sangh fwt got dawz Hoz Se, caiq ndaep aen dienhdoengz bae. Ndaw gamj hap miz cungj sing huhu cwxcaih ndeu, haenx dwg gij singyaem Dahhoengz.

Gwnz dat mbiengj baihhenz, Luj Veiz caeuq Banjyangh ndwn youq gizhaenx.

Gyoengqde cimyawj Dahhoengz mued gvaq rongzmougyauh caeuq bakgamj, naj mbwng- mbadmbad. (sat)

他们踩着水边，爬到坎子上。不歇一会就开始把一根根的火炬布往溶洞。水位还没进入洞口，他们都舒了一口气。

溶洞口高过人头，往里走十余米就突然宽阔成厅，沿厅拾级而上十多米，就有一个平台，足够那些坛坛罐罐陈摆。这里就是当年老张养伤躲匪的地方。

巴桑弯下身抱起庚的瓷坛的时候，合社便也想抱一个走，但抱不起来。巴桑说：“你不要抱了，帮我亮手电好啦。”

于是巴桑在前吭哧吭哧地走，合社在后边缓缓地跟。进洞，出洞。出洞，进洞。

水位悄无声息地漫上来了，他们不时踩到水里，溅起一些水花。

“歇会吧，我都累了，你不累？”她说。

他想吱声，却被什么东西喷在喉头，说不上话。但还是不停地来来去去，去去来来。

一根火把倒在水里，嗞嗞地冒着烟火，一晃一晃。水已没到小腿肚，漫进洞口。

准是涨水了，巴桑想。这时天色已经微明。

“巴桑，我好像听到一种声音，是红河的声音。”在洞里，合社说。但他没听出来，开始抱那些瓷坛他的耳朵就浑然一片。他还是默然。还有两只瓷坛，把它们搬进来就大功告成了。

一些火把相继倒在水中，不过此时已能够看清路线，他们深-脚浅一脚地在齐膝的水中行走。河中间，从上游推下来的漂浮物在缓缓往下游流动，随着水位的不断升高，河湾已不存在，河面变得坦荡而宽阔。。

“你留下吧，在这里等我。”他的喉咙滚出一串声音，浑浊而细微。但她听得明白，却说：“洞里还要亮呢。”

“我熟路了。”

她还是随他而去，水里的土皮很滑，一步一个踉跄。他的喉咙又冒出一串声音，她抓住了他的裤腰带，嘴里却哧哧地笑起来。

忽地，他的脚底一滑，整个人坐到水里，她也被拽到水里。这一摔，却有了重大发现，瓷坛竟在水上漂浮。他赶忙爬起来，她也爬起来，两人一同推着坛子，往洞里荡去。

最后一趟，巴桑执意让合社呆在洞里等他。她已经累坏了，不停地咳，喘息的声音很粗重，耳朵里也是浑然一片。

洞口的水位已齐大腿根，有些路段就到腰部了。巴桑看到木棉树孤立地撑在河里，如把巨伞。他双手不停地划开浮物，一步一步地前行，浑水在他身后形成了一个又一个的小漩涡。

站到老坟地上，他看见水面已平齐那间他住了几十年的房屋的门槛。他猜想屋里头已有些东西漂浮起来。

最后一个了，他心里呢喃着。就剩寅了，他已经给寅压实一层石块，再大的水也冲不走了。他把最后一只瓷坛抱下土坎，涉进水里。然后把坛子浮在水上，推向洞口。

这时候他确实地听到一种清晰的轰鸣声，有如滚雷。这种声音一直伴随着他进入洞里。

“巴桑，我又听见那种响声了。”合社说。“我的头轰轰地又疼又胀。”

他和她一级一级地抬着坛子，往上移去。

置毕瓷坛，巴桑也开始有了合社说的那种感觉。他们只好相依而坐。

霎时，溶洞里的轰鸣声即刻剧烈起来，如雷贯耳。巴桑的双手下意识地搂紧合社。一会，剧烈的轰鸣声过去了，溶洞里漂荡着一种轻快的呼呼声，酷似一阵风响。两人的意识又清醒了。

借助残存的火光，他们发觉洞里的空间比刚才小多了，已找不到刚才的洞口。他们都意识到失去了退路，出不去了。两人都开始沉默起来。

很久了，火把已经燃尽，合社摁亮电筒，说：“巴桑，你想听我说说我自己吗？”

沉默良久，巴桑说：“还说干吗哩。”

“我想说给你，这一生我一共生了九个孩子。”她说。

“就鲁维活着。是么？”

“你怎么晓得？”

“我看出来的。你太爱孩子了。”

合社笑起来，说：“狗日你个丑巴桑，真鬼精。我不说了，你都晓得了。”

顿了一会，她又说：“我们会死么？”

“你怕啦？”他说。

“我怕？哈哈，我怕了我还跳红河？我们都死过一次，不是么？”

他又一次搂紧她，还把手电弄灭了。溶洞里回荡着一种舒畅的呼呼声，那是红河的声音。

在侧面的山崖上，站着鲁维和板央。

他们注视着吞没了野猪窝和溶洞口的红河水，满面怆然。 （完）