□Vangz Beivaz sij Suh Gyahgvai hoiz

□作者 黄佩华 翻译 苏加快

De nyaenx mbouj ndaej aensim diuqbubbub, doq soemh fwn bongh bae coh henzdah.

Youq geh faexgyaengh najraemx lauz bouxmboetraemx, cungj saeh neix gaxgonq de caengz guh gvaq, loengh mbouj ndei deng faexgyaengh daemj deng roxnaeuz deng daenz youq ndaw raemx, gouq bouxwnq mbouj ndaej dauqfanj deng dumh dai. Danhseih de caemh mbouj lawq saek di bongh roengz raemxdoengq bae, yaep ndeu ndaem raemx yaep ndeu vad raemx, daengzlaeng youz daengz henzgyawj bouxmboetraemx lo. Mwh de lumh deng bouxmboetraemx, de couh duenqdingh ndaek vunz neix gaenq dai lo.

Bah Sangh saedcaih siengj mbouj daengz, ndaek vunz de lauz hwnjdaeuj gingqyienz dwg goengmumh duicangj dangnienz haenx. Caenhguenj deng raemx cimq nanz saeknoh heubieg, danhseih gij yienghceij caeuq mumh de, gaenq cingqsaed haengjdingh caen dwg de mbouj dwg bouxwnq.

De sijsaeq cazyawj aenndang bouxdai, raen cawz le naengnoh miz di sieng he le, mbouj miz baksieng wnq, daj aendungx bongzbod couh yawj ndaej ok dwg doek raemx dai.

Bah Sangh buqlaeh heuh Hoz Se caeuq Banjyangh vih goengmumh nyib dauq buhvaq ndeu, de siengj ndeindei haem boux yinghyungz riuzmingz gvaq neix.

Danhseih daengz haet daihngeih, Bah Sangh daeuj daengz bien dah yaek cang goengmumh roengz guencaiz seiz, doq fatyienh mbouj raen seihaiz lo. Sijsaeq cazyawj seiqhenz, hix mbouj raen miz raemx ciengq hwnj. Ndeindaej goengmumh lij caengz deng raemx dongj bae, seihaiz lij gaz youq gyang faexgyaengh menhmenh noddoengh haenx.

Geijlai bi daeuj, Bah Sangh itcig doiq gienh saeh geizheih neix siengj mbouj doeng.

Ranz vunz Bah Sangh vih goengmumh baih aen sangsaeh gig hoenghhwd he, lij bang de siuq guh gaiq sigbei ndeu, danhseih gwnz sigbei mbouj gaek saek cih saw, aenvih daengz seizneix de lij caengz rox aenmingz caen goengmumh dwg gijmaz. Bah Sangh siengsaenq, goengmumh youq ndaw gyoengq fangz neix guen dang ndaej ceiq hung, ndigah aenmoh Geng daeb ndaej daegbied hungsang.

De sai baenz buenq ngoenz seizgan, daengzlaeng dawz fouqndok Geng cang roengz aen biengx doeklaeng haenx bae. Baenzneix, cawz le Yinz mbouj haengj lizhai mwnh dieg neix le, sojmiz gyoengq fangz cungj deng senj bae giz diegmoq genqsaed he youq lo.

Bah Sangh con ok laj fan baengzhau daeuj seiz gamjdaengz naetnaiq raixcaix, aenndang ngauzngwd ngauzngad geij mbat le, doq soeg naengh roengz gwnzdieg bae le sikhaek ngunh gvaqbae lo.

Geij geu ndit ndatfwd con gvaq fwj na ciuq daengz gwnzdieg daeuj. Youq gizgyae, fouq lwgda he cingq cim coh diegmoh caeuq Bah Sangh, de couh dwg Banjyangh.

Fouq lwgda Banjyangh cim daengz gwnz aenbiengx cang fouqndok Geng, de naemj daengz haujlai saeh geij bi gaxgonq.

Mwhhaenx, goengmumh youq bien Dahhoengz dang yencangj, okdou bae gyae miz gizbujceh naengh, okdou youq gyawj miz max gwih, gyang hwet naep miz cungq, lij miz geij boux vunz gaenlaeng henhoh de. De byaij daengz gizlawz, beksingq couh okdaeuj ciepcoux, laeuj ndei noh ndei dakdaih de. De gangj saek coenz vah roxnaeuz banh saek gienh saeh, couh miz haujlai vunz nyaengq hwnj nyaengq roengz. De heuh saimbwk lauxcoz hwnj bya bae ndaem gocoengz cauh ndoeng, daengx yienh geijcib fanh vunz couh foenfoen ciuq hengz. Goengmumh dwg boux yencangj ndei ndeu, beksingq daengj mehfwngz haenh ndei. Ndaejnyi naeuz baihgwnz siengj heuh de bae dang conhyenz, de mbouj haengj bae, naeuz swhgeij vwnzva suijbingz daemq, guenj geijcib fanh vunz cungj nanz, guenj geijbak fanh vunz couh engq nanz lo. Baihgwnz cijndei caih de lo.

Goengmumh gag youq aen laeuziq gvangqlangh he, ndawsim cix mbouj gamjdaengz cwxcaih saek di. Mehyah de dangnienz dwg boux cansw youzgizduiyenz ndeu, ak baenzmaz, seizneix cix bienqbaenz boux vunzbingh ninz gwnz mbonq ndeu. Moix baez yawjraen mehyah bingh dwk najndaem najsaep, aen’gyaeuj de couh dot vabvab. Mehyah seng song daeg lwg caeuq dah lwg he, seng boux lwgbyai le mbouj geij nanz couh baenzbingh lo. De hix daiq de bae yihyen ndawsingz hung yw gvaq, hix miz haujlai cunghyih gag ra hwnj ranz daeuj bang yw, danhseih baenzlawz goj yw mbouj ndei.

Sojmiz gij saeh neix, cungj dwg daxmeh lwnh hawj Banjyangh nyi. Daxmeh dang baujmuj goengmumh yencangj gvaq, dwg de caenfwngz daiq sam boux lwg majhung.

Moixdang daxmeh dauqngeix yencangj caeuq vunz ranz de seiz, Banjyangh cungj dwg naj saepsangsang.

Banjyangh ciemhciemh majhung le, ciengzseiz raen bohmeh doxceng doxmoeb. Swhgeij hix ciengzseiz deng daxboh ndaq caeuq moeb. Haujlai vunzhung caeuq lwgnyez cungj riunyaen de, naeuz de dwg bouxsiujcej ranz yencangj. Gizsaed, goengmumh yencangj dangseiz gaenq ciengz deng daiq mauhsang youzgai deng daeuq, daxmeh hix caeux couh lizhai ranz goengmumh yencangj dauqma lo.

Miz hwnz doek fwn rumz hung ndeu, daxmeh bingzcingh dwk lwnh Banjyangh nyi, naeuz Banjyangh dwg dahlwg caenseng goengmumh yencangj.

Daxmeh dwg aenvih caeuq goengmumh itheij youzgai le cij dai. Hawj daxmeh mbouj mizmuengh cix mbouj dwg gyoengq vunzlai hawj de saetnaj, dauqfanj dwg aenvih bohciengx Banjyangh nyoengx Banjyangh dahlwgnyez lij iq haenx haeuj dangnaj vunzlai bae, hawj de caen’da yawjraen bohmeh caenseng de deng vunz hangz caeuq saetnaj.

Daxmeh dwg diuq roengz Dahhoengz bae dai.

Daxmeh dai le, Banjyangh guh boux lwgndai goengmunh, laebdaeb deng cungj saetnaj goengmumh daiq hawj de haenx hangz dwk.

Geij bi le, Banjyangh bongx hai aendou bohseng, dangseiz bohseng gaenq dauqfuk aen mingzdaeuz ndei de. Danhseih deng yah’oiq boh- seng gyaep ok bakdou daeuj.

Couh youq ngoenzhaenx, Banjyangh doq hemq mingzcoh daxmeh, doq diuq roengz Dahhoengz bae lo.

Banjyangh siengj mbouj daengz diendeih baenzneix gaeb, Dahhoengz youh soengq goeng- mumh daeuj daengz dangnaj Banjyangh, caemhcaiq haethaemh caez youq baenz geijcib bi!（12）

他按捺不住自己跳荡不止的心律，就一头插进雨里，冲向河边。

在漂浮着木头的水面打捞溺水者他以前没干过，弄不好被木头撞着或压到水里，救别人不成反而丢了性命。但他并不犹豫，野猪般扑进浑水中，一会儿凫，一会儿潜，一会儿爬，终于接近了溺水者。但当他触到了目标时，他便断定这人已经死了。

巴桑实在想不到自己捞上来的竟是当年那个大胡子队长。尽管被水长时间地浸泡而肉色青白，但他的容貌和蓬勃的胡子已经准确无误地证实了他的身份。

他仔细地察看了死者的身体，除了一些皮肉外伤之外并无什么致命的伤口，从那鼓胀的肚腹上看出是落水而死的。

巴桑破例地要合社和板央为大胡子缝制了一身衣服，他想要好好地安葬这个曾经喧嚣一时的英雄。

可是当巴桑第二天早上来到河边要为大胡子入殓时，却发现尸体已不翼而飞。细看周围也看不到水位上涨的痕迹。所幸的是大胡子没有被水推走，尸体仍然夹在缓缓挪动的木头中。

多年来巴桑一直被这件有些蹊跷的事困扰。

巴桑一家为大胡子举行了隆重的葬礼，还为他凿了一块墓碑，但没有字，因为至今他仍然不知道大胡子的真实姓名。巴桑相信大胡子是这些死鬼中当得最大的头儿，因此庚的墓就垒得特别高大。

他花了大半天的时间，终于把庚的骸骨移到最后一只瓷坛上。这样，除了不愿离开这块坟地的寅之外，所有的死鬼都被转移到坚实的新居里。

巴桑钻出帐幔的时候忽然感到有一阵被抽去筋骨般的劳累感，身体摇晃几下便瘫坐在地上，立即昏睡过去。

厚云中不时投下几缕阳光，炽热而鲜明。随着云层的移动，那些明亮的色块在阴暗的大地上迅速地晃动。不远处有一个人的目光一直注视着坟地和巴桑，她就是板央。

她那双满含仇恨的目光越过巴桑的身体和白色的帐幔，落到那只装有庚骸骨的瓷坛上。她的思绪穿越时空。回到了很多年以前。

那时候，大胡子是红河边的一县之长，出远门有美式吉普车，出近门有高头大马，腰里别着枪，身后跟着好几个人。他走到哪里，百姓翘首相迎，敬之以好酒好肉。他讲一句话说一件事，就会有多少人忙死忙活。他说要男女老少齐上山，种松造林，全县几十万大军就毫不犹豫地住到山上。大胡子是个顶呱呱的好县长，据说上级想要他去当专员，他不干，他说自己文化低，管几十万人都难，管不了几百万人，上级只好依了他。

大胡子住在宽敞的小楼里，却有内心承受不尽的苦痛。他的夫人——当年生龙活虎的游击女战士，变成了一个整天卧床不起的病人。每当看到女人那病恹恹的苦脸，他的头就如压石般地疼痛。她给他生了两男一女，把最后一个孩子生下来不久，她就病倒了。他曾经送她到省里的大医院去治，也有无数找上门来的中医，可还是治不愈。

这一切，都是妈说给板央听的。妈曾经是大胡子县长家的保姆，是她亲手把他的三个儿女带大的。

每当母亲回忆起县长和他的家人时，她都是满脸的黯然神伤。

板央渐渐大了，却看到了自己的父母亲经常地没完没了地争吵，甚至扭打在一起。她也时常无端地受到父亲的辱骂和体罚。不少大人和孩子都耻笑她，说她是县长家的小姐。其实，那时候的大胡子县长已经常被人戴上高帽，牵到各处游斗。母亲也早已离开了县长家。

在一个风雨之夜，板央终于痛苦地面对母亲。母亲平静地说，她真是他的骨血。

母亲的死是在和大胡子一起游街之后。使母亲绝望的不是革命群众的羞辱，而是因为板央的养父把幼小的她推到人前，目睹亲生父母的屈辱。

母亲也是跳的红河。

母亲死后，板央作为私生的狗崽子，继续承受着大胡子带来的羞辱。多年以后，板央敲开已经回复了堂皇的生父的家门，被生父年轻的后妻逐出门外。

就在那天，板央呼唤着母亲，跳进了红河。

板央没想到天地如此之小，红河又把大胡子送到她跟前，朝夕相处了几十年！

（十二）