□Vangz Beivaz sij Suh Gyahgvai hoiz

□作者 黄佩华 翻译 苏加快

Caj daengz daengngoenz yaek doek bya lo, laeujnoh baij hwnj daiz le cij miz vunzlajfwngz bauq naeuz: Youzgiz duicangj gyoengqde gaenq daengz bakdou singz mbiengj baihbaek. Baujanh donzcangj cingsaenz gvaekgvaek, sikhaek vuenh dauq buh bingzseiz daenj ndeu byaij ok gyanghongh ndwn youq bakdou laj laeuz caj dwk.

Youzgiz duicangj dwg ndaek vunz ndang reux byom iq ndeu, yienghceij de yakyawj youh ganvad. Gwnz ndang daenj dauq buhvaq doj ndeu, din daenj haizfiengz, song ci cungq mbat hwnj mbat roengz dwk bek song cik gagoek de. Song mbiengj gemj mumhnyat, song cehda baenqloekloek. De baez daeuj daengz, gyoengqvunz gwnz cin ndwn youq song henz gai, yawj de caeuq ngeihcib lai boux duiyenz daj gyanggai byaij gvaq. Gyoengqvunz cungj loengh mbouj mingzbeg, doenghbaez song bang vunzcaeuz doxhoenx doxdingj, seizneix yawz youh caemhdoih naengh roengzdaeuj itheij gwn laeuj ne? Gyoengqvunz cungj nyinhnaeuz, dwklaemx Yizbwnj lo, henz Dahhoengz hix couh bingzan fouzsaeh lo.

Bah Sangh doeklaeng dingqnyi vunz naeuz, goengmumh duicangj nyuenz dwg ranz guh nazgonz ranz de, baez ndeu caeuq gyoengq hujgeiq doengzcaez gangjriu seiz, rag song duz max cawjranz daeuj song rieng doxcug, caiq yungh bien fad song duz max, daengzlaeng duz maxndaem cawjranz cukcak rag goenq diuzrieng ndaej duet deuz, cawjranz ndaq de bik de boiz, de deng bik deuz ok mbanjranz bae. Mwhhaenx de ngamq ndaej 16 bi.

Haujlai vunz cungj nyinhnaeuz, goengmumh duicangj baezneix roengz bya daeuj, haengjdingh deng ndonj haeuj aenhongx baujanh donzcangj bae lo. Gizsaed mbouj dwg baenzneix. Donzcangj riunyumnyum caeuq goengmumh duicangj ciuq sibgvenq rangh Dahhoengz doxvuenh sam cenj laeuj le naeuz:“Baezneix cingj duicangj roengz bya daeuj, miz sam aen muzdiz. Aen daih’it, vunz cungj naeuz mwngz nyingz cungq gig cinj, gou siengj caen’da raen mbat ndeu; aen daihngeih, siengj yawjyawj daegmbauq rag goenq diuzrieng duzmax ranz gou maj ndaej baenzlawz yiengh, de baengh gijmaz bonjsaeh daeuj caeuq gou doiqdingj; aen daihsam, seizneix lajbiengz bingzan lo, dou hix aeu hagsib hagsib gyoengq hakhung mbat ndeu.”

Goengmumh riuhaha, daihsing rongx naeuz:“Lauxyez, sam diuz neix cungj ndei gangj. Diuz daih’it gou gig yungzheih muenxcuk mwngz. Diuz daihngeih gizsaed hix genjdanh, mwngz yawj song gemj mumh gou couh roxyiuj gou vihmaz gamj dang boux duicangj neix lo. Diuz daihsam ne, dou dwg caensim caen’eiq maqmuengh lajbiengz bingzan cij daeuj hane!”

Donzcangj riu dwk lienzlienz naeuz ndei, song de youhcaiq doxgingq ndoet cenj laeuj ndeu.

Haeuj haemh, donzcangj siengj louz goeng- mumh duicangj youq ranz de ninz, goengmumh mbouj haengj, nyengh aeu dauq aen ranzhaz laj din ndoi de ninz. Gyoengqde baenz hwnz doxlwnz mbouj duet buh ninz, hix mbouj raen fatseng gijmaz saeh.

Haet daihngeih haetromh, gwnz diegsa bien Dahhoengz couh gvaengz rim vunz lo. Geij lwg lajfwngz donzcangj fex ok vifung lo, gyoengqde yungh gak cungj gak yiengh dungcoz, yungh bikmax nyingz dwk hoh faexndaek gwnz hamq. Nyingz gvaq baez ndeu le, faexndoek raek laemx foenfoen, gyoengqvunz hemqswenj goenjo, donzcangj daekeiq fwngfwng.

Lwnz daengz goengmumh lo, de heuh vunz aeu aen dozcaengh ndeu ma, yungh cagndaij saeq cug ndei le venj hwnj gwnz gofaex iet gvaq gwnz dah bae haenx. De ndwn youq 50 mij baihrog, yaengyaeng gingz cungq hwnjdaeuj. Gyoengqvunz nyinhnaeuz de dwg nyingz aen dozcaengh, cij dingqnyi “ba” sing ndeu, aen dozcaengh lumjbaenz deng vunz daet diuz cagndaij nei sohsad doek roengz dah bae. Gyoengqvunz youh bekfwngz goenjsasa. Bah Sangh ndwn youq gyang vunzlai, de caen boiqfug goengmumh, bi’ndwen mbouj beij swhgeij hung geijlai, danhseih cix baenzneix ak.

Donzcangj vih byaujsi gingqcungh, gingqyienz soengq duz maxndei ndeu hawj goengmumh guh laex.

Danhseih mbouj geij nanz, riengzdwk youq gwnz daiz Cungzging damzbuenq, Ciengj Gaisiz caeuq Mauz Cwzdungh damzbuenq mbouj baenz, baujanh donzcangj hix mbouj goq bi’ndwen geq bingh lai, caenndang haeuj bya bae humx hoenx goengmumh, buenq ndwen seizgan, vunzlajfwngz donzcangj daisieng baenz buenq. Baez hoenxciengq ndeu ndawde, aenmauh donzcangj deng bikmax nyingz sinz lo. De roxyiuj mbat cungq neix dwg bouxlawz nyingz, hix roxyiuj dwg gingjgau de lo, baenzneix, de cijndei daiqlingx vunzlajfwngz deuz roengz bya daeuj.

Bah Sangh roxyiuj, aen mauh neix dwg Gozginh boux donzcangj ndeu soengq hawj de, gij siusik aenmauh deng goengmumh nyingz sinz laeglemx youq ndaw ranz cienz okbae lo.

Hoenx baez ciengq neix sat le, dingqnyi naeuz youzgizdui senj bae lo, gyoeb haeuj aen bien cungdui Denh Genz Gvei engq hung he bae. Ciep roengzdaeuj, couh fatseng aen saehgienh nyaemh baujanh donzcangj guh gimq ien hoenx caeg swhling, caemhcaiq deng lingh song bang iencaeg humx hoenx dai cied liux.

Gvaq haujlai bi le, miz ngoenz gengseiz mbwnbumz doek fwnmoenq ndeu, Dahhoengz raemx haenq langh gip, sawqmwh dingqnyi sing“gvanglang” caemcwt he. Bah Sangh daj ndaw ranz byaij okdaeuj daengz laj yiemhranz yawj bae coh gyang dah, cijraen raemxdah gaenq mued gvaq din reih haeuxyangz, rin henz hamqdah cungj deng mued caez lo. Najdah baenz baiz baenz baiz faexgyaengh, youq giz vangoz dah yaengyaeng baenq bae baenq dauq, najraemx donh dah baihgwnz lij laebdaeb miz haujlai faexgyaengh bongj roengzdaeuj gyonjgyoeb youq giz ndeu.

Bah Sangh ndawsim gag naemj, baenzlai faexgyaengh gyonjgyoeb youq ndaw Dahhoengz, haengjdingh miz gizlawz fat raemxrongz lo, faexgyaengh baenzlai ndei deng raemxrongz dongj bae saedcaih daiq sim’in lai lo. De mboujmiz rengz bae lauz baenzlai faexgyaengh hwnjdaeuj, hix mbouj yungh feiqsim bae lauz. De ndwn youq gizhaenx baenz moengj nanz, yawjngonz gij faexgyaengh neix baenzlawz deng raemxrongz dongj dwk yaep caem yaep fouz. Seiz mbouj seiz raen mizmbangj faexgyaengh doxcaenx doxdaeb youq itheij, mbangj faexgyaengh daengj hwnj, caemhcaiq mboujduenh baenqcienq ngauzdoengh loekloek; mbangj faex- gyaengh couh lumj aen bauqnaengh cap youq ndaw dah. Sawqmwh, de yawjraen youq ndaw faexgyaengh doxcaenx doxdaeb haenx miz ndaek doxgaiq sug ndeu. Caenhguenj ngamq yawjraen di he, de gamj duenqdingh haenx haengjdingh dwg boux vunz ndeu roxnaeuz dwg ndaek seihaiz ndeu.

（11）

直到日头西斜，酒肉上席了才有手下禀报：游击队长一行已到城北门。保安团长精神大振，随即换了一身便装步出大院，立在门楼下恭候。

游击队长是个身材瘦小的汉子，简直是副獐头鼠脑的模样。他一身土布衣裤，脚登草鞋，两把二十响有节奏地拍击着细瘦的大腿。能够镇人的只有他那两腮赖胡和一双不停溜转的眼睛。他的出现吸引了镇上的人们，大家站在小街两旁，静看队长和他的二十来个队员从街心走过。人们只是都摸不透昔日刀枪相见水火不容的一对仇敌怎么会坐到一起来喝酒了，都以为打倒了小日本红河边也真的会从此太平。

巴桑听说大胡子队长原先只是他家的一个佃户，在一次与同伴开玩笑的时候把主人家的两匹马的尾巴绑到了一起，然后抽鞭，结果主人家老爷最喜欢的那匹大黑马拉脱了马尾，主人兴师问罪，他被迫逃离了家乡。那时他只有十六岁。

许多人都以为游击队大胡子队长这次下山肯定落入了保安团长的圈套。其实不然。在席间团长笑眯眯地和大胡子连按红河边的习惯喝了三杯交杯酒之后，说：“这次请队长下山，目的有三。其一，都说你使枪能百发百中，想看看你的枪法；其二，想看看扯断我的马尾巴的小伙子如今长成什么样了，他凭什么敢和我作对；其三嘛，如今天下太平，我们也学学人家大人物嘛。”

大胡子嘿嘿一笑，大声道：“老爷，这三条都好说。第一条我很容易满足你。第二条其实也简单，你看见了我这脸胡子你就该知道我为什么敢当这个队长了。第三条么，我们是真心实意地希望从此天下太平才来的！”

团长笑皱了老脸，连声说说得好，大家又干了一杯。

到夜，团长欲留大胡子一干人在他家过夜，大胡子不依，硬要回到山坡脚自家的茅草屋住下。他们整夜轮番和衣而睡，却不见有什么动静。

团长手下有支八个人的手枪队，手上提的都是清一色的二十响驳壳枪，也是天天练打竹节眼百发百中的。这批人都有个奇怪的发型。他们理发的时候只需用半边葫芦往头顶上一罩，剪刀在葫芦壳以下的地方一剪，然后剃刀刮过。看起来像朵蘑菇，而当地人都谑称为马卵头。

第二天大早，红河边的沙滩上就围满了人。团长手下的几个马卵头出够了威风，他们以各种娴熟的姿势将子弹击在同一棵岸竹上。一轮过后，竹子拦腰截断，栽倒下来，众人一阵欢呼。团长也一脸得意。

轮到大胡子了，他叫人把一只秤砣挂吊在伸向河中的一棵牛奶果树上，中间是一根细麻绳。他站在五十步之外，轻轻地举起枪。观众以为他要打那秤陀，不想砰的一声，秤砣被人剪了绳似的直落河面，溅起一朵水花。众人又爆出了一阵更大的欢呼声。当时在人群中的巴桑对这个比自己大不了几岁的大胡子就佩服得五体投地。

团长为了表示敬意和大度，竟给大胡子送了一匹好马。

好景不长，随着重庆谈判桌上毛泽东和蒋中正的破裂，保安团长也不顾年老体弱，亲自进山清剿大胡子。打了半个月的仗，保安团死伤占半。在一次战斗中，团长的大盖帽被子弹打飞了，弹洞正中青天白日。他知道这一枪是谁打的，也知道这是对他的警告，于是就带着残兵败将撤下山来。

巴桑知道父亲的那顶军帽是国军的一个团长送的，帽子被大胡子击中的消息在家人中间悄悄传扬。

打完那一仗之后据说游击队转移了，加入了更大的滇黔桂边纵队。接下来就发生了任命保安团长为禁烟剿匪司令并被另外两股烟匪袭击而全军覆没的事件。

许多年后的那个阴雨绵绵的庚日，波涛汹涌的红河忽然发出一种异常沉闷的响声。巴桑从屋里出到屋檐下往河心看去，只见河水已淹到了玉米地的地脚，把所有的岸石都埋入水中。河面上铺排了无数的木头，在河湾上缓旋，上游的河面不断地有一些新的木头加入到这个硕大的旋流里。

巴桑想有这么多木头流入红河肯定是哪个地方遭了洪灾，这么好的木头让洪水推走实在叫人心痛。他没有力量去打捞这么多的木头，也用不着再打捞木头。于是他长久地站在那里，观看那些木头怎样被旋流吞进，又如何吐出去。不时有些木头被挤夹在一起，有的直竖起来，不停地旋转摇晃；有的像门土炮斜插在河里。倏地，在挨挤的木头中他看到了一个熟悉的物体。尽管只见到局部，但他敢断定那是一个人或是一具尸体。 （十一）