三江侗苗同胞的四月初八“敬牛节”
□Veiz Gozcwng ingj Sinhyungz hoiz
Moix bi liggaeuq ndwen- seiq cobet, gyoengq beixnuengx Dung Myauzcuz Sanhgyangh Dungcuz Swciyen cungj angq comz youq Dungzloz Myauzcuz Yangh, hoenghhwd gvaq “ciet gingq vaiz” caeuq “ciet laqbiengz”. Ngoenz haenx, gyoengq nungzminz raek duj vahoengz hung hwnj gwnz gyaeuj duzvaiz, caensim gyo- mbaiq duzvaiz baenz bi gaenxgaenx gyaekgyaek bang vunz dajcae dawzrauq; gyoengq mbauqsau cix doxiu bae gwnz bo guhcaemz, gangjgoj ra youx. Doengzseiz, ranzranz cungj naengj haeuxnaengjndaem, guh gak cungj vwnzdij biujyienj caeuq doxdax daengj hozdung, geij fanh hekyouz daj Guengjsae、Huznanz、Gveicouh daeuj haenx caemh caenx daengz Dungzloz angqyangz gvaq ciet.
Fungsug gingq vaiz Dung Myauzcuz, lij miz duenh gojgaeq cienzgeiz ndeu ne: Riuzcienz gaxgonq gig nanz haenx, vunzraeuz dajcae dawzrauq cungj dwg baengh vunz bae rag, dwgrengz raixcaix. Doeklaeng vunz faek duzvaiz daeuj dajcae dawzrauq, hong guh ndaej vaiq haujlai, ndaem reih ndaem naz cix mbouj dwgrengz geijlai lo. Moix bi ndwenseiq cobet ngoenz ndaemcin gaenq guhsat neix, vunzraeuz couh dingz ngoenz he mbouj dawz vaiz, ranzranz baetseuq rienghvaiz, yien vaiz bae henz daemz swiq ndangvaiz seuqsat, bae gvej nywjoiq ma gueng vaiz, hawj duzvaiz cwxcaih yietnaiq ngoenz he. Cawjranz sai goenggingq dwk yien duzvaiz okdaeuj, hoij saicouz hwnj ndang vaiz raek vahoengz hung hwnj gyaeuj vaiz, baiqsax duzvaiz, muengh saenzvaiz baujyouh duzvaiz ndaw ranz mbouj baenzbingh、maj vaiq rengz ak, mbaenj vunzranz ndangcangq bingzan. Gyoengqvunz lij bae gwnz ndoi aeu mbawraeu ma daem yungz cimq raemx, daih aeu raemxmbawraeu cimq haeux- cid, naengj baenz haeuxnaengj ndaem, dong lumj yiengh haexvaiz nei, aeu nywjoiq suek le gueng vaiz gwn, riengzlaeng daengx ranz vunz cij itheij gwn, neix heuhguh “gwn haexvaiz”; doengxhaemh caez- gya guh dohyeh、yienjheiq daengj hozdung. Doeklaeng vunzraeuz couh dingh ngoenz ndwenseiq cobet guh ngoenz- seng duzvaiz, heuh de guh “ciet gingq vaiz”.
Ngoenzciet, cawz hozdung hoenghhwd “gingq vaiz” le, dangdieg lij banh le aen laqbiengz daegbied gag miz haenx, gyoengqvunz cangndang moqsup gyaeuget, bae gwnz bo banh laqbiengz yizsi, mbauqsau doxiu raennaj、doiq fwen、caemh ndaem golimz、ra youx; vunzlaux cix yawj vaiz byaij gai、 roeg doxdoj、vwnzyi biujyienj caeuq doiq fwenyoux, doxcaemh gwn ngaiz bak ranz, youq laeuzgyong dingq gangj- gvanj, camgya humx feizdong diuq foux, ciengzmienh nauh- yied hoenghhwd, angqyangz lairaeuh.