□Vangz Beivaz sij Suh Gyahgvai hoiz

□作者 黄佩华 翻译 苏加快

Ngoenzhaenx, Bah Sangh yawjraen boux- mbaetraemx ndeu yaep caem yaep fouz, boek bae binj dauq. De youz bae daengz gyawj mbat rag dawz, cij fatyienh dwg song boux doxgot youq hane. De yunghrengz rag daengz henz hamq, raen dwg song saimbwk lohgangh, song gen got dawz doiqfueng ndaetndwng, song cik ga hix geuj youq itheij. “Fangz funglouz!” Dangseiz Bah Sangh gyangz gaemz heiq ndeu. De feiq haujlai rengz cij mbek ndaej ok song de, danhseih youh dawz song de haem youq caemh moh, an mingz guh Yinz. Song de lix mbouj ndaej gap doiq, dai le cix caemh aen rongz ndeu, neix dwg Bah Sangh daegdaengq nda’nduengq hawj song de. Gizsaed, boux lawz rox song de caen mbouj caen ndaej funglouz gvaq?

Luj Veiz gag bae nyaengq gij hong de lo, Bah Sangh hainduj baez gvak baez canj vat aen moh Yinz. Mwh doxhab hoem Yinz seiz Bah Sangh dwg ciuqei sai swix mbwk gvaz daeuj baijbouh, boux de seizneix vat haenx wnggai dwg ndaek vunzsai haenx. Yinz ndaek vunz de mingh haemq ndei, song aen guencaiz hoem song de dwg yungh faexsamoeg daeuj guh. Yienznaeuz benj nduk lo, danhseih fouq ndok de lij dwg hausek caezcup, aenyiengh gig gvigawj.

Bah Sangh daegdaengq dawz song de caemhdoih cang roengz aen biengx haemq hung ndeu bae, danhseih miz di veiznanz, song fouq goetndok saimbwk mbouj rox baenzlawz baij cij ndei. Fouq goetndok bouxsai mbouj wnggai cuengq baihlaj, danhseih cix sien vat fouq goetndok ndaek vunzsai okdaeuj gonq lo. Fouq goetndok dah mehmbwk goj mbouj wnggai cungj dwg deng at youq baihlaj, baenzneix dah de couh ciengxlwenx souh hoj deng at. De hixnaengz byaij ok rog ciengqbungz daeuj, diemj ci ien ndeu citfefe. Ndaw reih haeux miz song ndaek ngaeuz, ndaek ndeu dwg duz moumeh, ndaek ndeu dwg Banjyangh, Banjyangh cingq ngoem gyaeuj ndai reih cawz rum.

Youq rog bungz ndwn yaep ndeu le, Bah Sangh youh dauq con haeuj ndaw bungz bae, de siengj ok aen banhfap ndei ndeu. De ciuqei aen yiengh Yinz mwh riengz raemx dongj daeuj seiz bae cang biengx, mbouj faen gwnzlaj, mboujlwnh swixgvaz itheij cang roengzbae, hawj song de mbouj faen saimbwk. Naengz guh daengz baenzneix, vunzlix cix nanz guh ndaej daengz bw.

Bah Sangh sien dawz goetndok ndaek vunzsai cuengq gvaq henz bae, youh doenghfwngz vat aen guencaiz mbiengj baihgvaz. Vat namh hwnj le, raen faexbenj aen guencaiz lij ndeindi, Bah Sangh doeksaet yat.

De feiq haujlai rengz cij geuh ndaej faexbenj hwnj, baez raen seihaiz, de deng hwk lawq lo, lij dwg ndaek seihaiz ndeindi ndeu iet sohmyag ninz youq ndawde. Yaepyaep lwgda caiq yawj, seihaiz naengnoh caengz naeuh, lij haengz lumj gaeuq, saek buh saek vaq lij dwg yienghgaeuq. Saeknaj anyienz, lumjbaenz ninzndaek nei.

Gaxgonq de hix dingqnyi vunz lwnh moux aen mohcoj hakhung daihhoh seihaiz mbouj naeuh gvaq, danhseih, haenx dwg ginggvaq deihleix sienseng bang ra ndaej aen caencingq deihbauj meglungz ndeu bw. Youq giz diegmoh ndaw ndoi lueg fwz, cungj cingzgvang neix lij caengz raen gvaq.

Lawq gvaq le, Bah Sangh ganjgip diemj sam diuz yieng baek youq ndaw moh, ndaw bak namnam yaep ndeu, youh hoemq benj doxdauq. De dauqma ranz, dawz gij cingzgvang lwnh hawj mehyah caeuq daeglwg de nyi.

Luj Veiz naeuz:“Boh, lau mwngz dwg dava ba? Yawz miz vunzdai ngeihcib bi noh mbouj naeuh?”

“Gou lij caengz hukngawz daengz aen deihbouh neix, cungj saeh neix mwngz laihmaeuz gou caengz dingqnyi vunz lwnh gvaq? Mbouj saenq mwngz cam meh mwngz.”

Hoz Se mbouj raen miz maz yinxdaeuz, umj dawz buenq loz haeuxyangz couh byaij ok rog ranz bae.

Song bohlwg youh daeuj daengz diegmoh, ndaw ciengqbungz miz cungj feih haeunaeuh ndeu, Luj Veiz nyaenx mbouj ndaej aeu fwngz daeuj goemq ndaeng.

“Daxbaenh lij caengz raen haeu ne.” Bah Sangh gangj sat youh geuh fouq benj hwnj heuh daeglwg yawj.

Luj Veiz iet gyaeuj baez yawj, naeuz:“Caen lumj bouxvunz ninzndaek ndeu bw.”

Daxboh hoemq benj dauq, con ok rog bungz daeuj.

“Boh, lumjnaeuz mwngz haem gij vunzdai neix aen’gyaeuj de cungj dwg coh gwnz dah, neix dwg vih gijmaz?”

“Gyoengqde cungj dwg vunz gwnz dah, baenz fangz le lij ciuqyiengh siengj mbanjranz de.”

“Baenzneix, mbanjranz raeuz youq gizlawz?”

Bah Sangh dinghcaem yaep ndeu, citcang dwk naeuz:“Youq gwnz dah.”

Daeglwg mbouj rox gaenq geijlai baez baenzneix cam de lo, danhseih de cungj dwg baenzneix bae dap vah. Gangj daengz mbanjranz, Bah Sangh aenda de cungj gamjdaengz sim vueng mbouj onj.

“Boh, aen moh neix lij senj mbouj senj?”

Bah Sangh gaem dawz fagcanj con haeuj ndaw bungz, canj di namh he bued hwnj gwnz guencaiz bae. Seizhaenx mbwn gaenq laepdingh lo.

（5）

那天，巴桑看见了一个沉沉浮浮、翻滚不止的溺水者。他游近一拖，才发觉是两个绞缠在一起的人。他奋力将他们拽拖到岸边，见是两个赤裸的男女，他们的四只手臂牢牢地箍住对方，四只脚也绞在一起。“风流鬼！”巴桑当时慨叹了一声。他费了好大的劲，才将他们分开，却又合葬在一起，取名叫寅。他们生不成对，死了却得共一窝，这也是巴桑的得意之作。其实，天知道他们是不是真的风流过了呢！

巴桑那个年轻而又可怜的四妈也是被这么双双沉河死的。四妈也就是他那个当保安团长的父亲的四姨太。四姨太姿色出众，娇嫩如水，十八岁就被保安团长娶了来。团长平日忙于公务，四处平乱，只在抽大烟的时候和四姨太亲热一会。她忍不住寂寞，就入了天主教，早晚到教堂里祈祷、做弥撒。来来去去，就和法国传教士关系暧昧起来。团长知道后并不声张，而是授命手下捉双，捉到双了就以当地传统的处罚方式把奸夫娼妇全都扔下红河。巴桑是二妈生的，和四妈差不多年纪，那时他正在城里念书。他知道官府曾派员下去调查，欲要兴师问罪。但当地人对法国人并无好感，加上团长事先作了布置，于是许多证人都说传教士是到河里洗澡时被溺死的。尽管那个季节红河水浅浓浊。

他知道历史上曾经有不少的法国传教士不远万里来到桂西到红河流域传播福音，发展教业。最早来的人一批批地被当地人杀了，包括那个后来很著名的马赖。马赖事件让法国人当作借口，参与英国一起发动了第二次鸦片战争。还读书的时候他对这些法国佬的精神佩服至极，他们为了事业竟然甘愿呆在一个遥远的穷乡僻壤，一丝不苟的传教。当然其中也有不少爱干坏事的，干了就会被当地人以各种各样的方式杀掉。那是罪有应得，就像马赖。

鲁维忙他的活去了，巴桑开始一锄一铲地挖开寅的坟。合葬寅的时候巴桑是按男左女右来摆布的，他现在挖的应该是那个男的。寅的运气不错，他们都装上了两口杉木板棺材。板虽然腐烂了，但骨头却是整洁的，样子很规矩。

巴桑有意将寅他们一起装到同一个比较大的坛子里，却又有些犯难，他不知道这对男女的骨骸如何摆好。男的不该放在下面，却先把男的挖出来了。女的也是不该总是被压在下面的，那样她会永远受苦受压。他干脆走出帐外，摸出枝烟来抽。坎下的玉米地里运动着两个影子，一个是母猪，另一个是板央，她正在低头给那些植物培土除草。屋那边，合社躬着身子，一跳一跳地舂礁，发出尖厉而单调的响声。鲁维一会出一会进，很像他年轻时的身影。红河极静，泛着鳞片样的光点。

站了一会，巴桑就踅回帐幔，他想了一个妙计。就按照寅流来的姿势装坛，不分上下，不论左右，一起装进去，让他们分不出彼此。这样的情形活人是做不到的。

他把男的骨骸堆放到一边，又动手掘开坟的右翼。掀开泥土，露出一副完好的棺木板，这一发现使巴桑暗自吃惊。

他费了好大的劲才将棺板撬开，这一开，却把他吓呆了，棺材里的女尸依然是完整的一副尸身，直挺挺地躺在那里！眨眨眼再看，女尸肉皮未烂，饱满如初，当时入殓穿的衣物还是原先的颜色。女尸面容安详，如睡着一般。

他以前也听说过某某大官大户的祖坟里有不腐烂的尸体，但那是经过地理先生找给的真正的龙脉宝地，像这种荒丘野坟也出现这样的情形是他闻所未闻、见所未见的。

愣过之后，他赶忙燃了三枝香，插在坟窝里，嘴上呢喃一阵，又将棺板盖上来。然后回屋，把情形和妻子儿子说了。

鲁维说：“爹，你不是看花眼吧？哪有埋二十年不烂掉的肉体呢！”

“我还没有糊涂到那个地步，这种事你当我未曾听说过？不信问你妈。”

合社似乎没什么兴趣，抱起半箩玉米就往外走。她的背景是一片宝蓝的天空，对岸的崖顶上夕阳黄澄澄的。

父子俩一起来到坟地上，帐幔里有一种轻微的腐霉味，鲁维忍不住捂住鼻子。

“刚才不见臭的。”巴桑说着又撬开棺木板，叫儿子看。

鲁维伸头看了一眼，说：“真像睡着了一样。”

父亲把棺材盖了，钻出帐外。

“爹，好像你埋的这些死人头部总是朝向河上的，为什么呢？”

“他们都是河上人呗，是鬼了也一样想家乡的。”

“那么，我们的故乡在哪里呢？”

巴桑沉默一会，淡淡地说：“河上。”

儿子不知道多少遍这么问他了，可是他的回答总是一样。说到故乡，巴桑深邃的目光里总闪烁着不安与慌乱。

“爹，这座坟还搬不搬啊？搬到哪里好呢？”

巴桑操起一把铲，钻进帐幔中，将一些泥土拨到棺材上。这时候天色已经完全阴暗下来。（五）