布依族代表性传统节日“六月六”
□Gyauz Gijmingz ingj Sinhyungz hoiz
Ndwenloeg coloeg dwg ngoenzciet conzdungj Buyihcuz hamz miz geiqniemh caeuq caeqbaiq ndeu, caemh dwg ngoenzciet dwkcuengq dojdeih caeuq saenzndoi, gij hoenghhwd nauhyied de cij siuj ndwencieng di he, ndigah mbangj dieg vunzlai Buyihcuz caemh heuh ciet neix guh “gvaq cieng iq”. Ngeihcib sigij betcib nienzdaih co, “loeg nyied loeg” ndaej dingh guh ngoenzciet conzdungj hoenghhwd Buyihcuz, moix bi ngoenz neix, gak dieg Buyihcuz guh gak cungj gak yiengh hozdung hoenghhwdhwd, doengz- caez angq hoh ngoenzciet.
Beixnuengx Buyihcuz dingzlai comz youq Gveicouh Swngj, mbangj comz youq Yinznanz、Swconh、Gvangjsih daengj swngj- gih. Gak dieg Buyihcuz cungj gvaq ciet “loeg nyied loeg”, hoeng gij heuhfap de cix mbouj doxdoengz geijlai, mbangj giz heuhguh “ciet dienvuengz”、“ciet nonvuengz”, mbangj giz heuhguh “ciet lungzvuengz”、 “ciet guhfwen” daengj, hozdung fuengsik caemh gak miz daegsaek, hoeng gij eiqsei de cix ca mbouj geijlai doxdoengz, cungj dwg swnh seiz ndaemnaz sat le hong soeng di haenx, caeq saenznaz、saenzndoi、lungzvuengz、dienvuengz、nonvuengz、Baenz- gaeujvuengz daengj saenzlingz, mbaenj rumz dingh fwn yinz, gohaeux fungsou. Mbangj dieg lij youq ngoenz neix bae henz naz bonjfaenh gaj gaeqboux, dawz lwedgaeq rwed hwnj gwnz maxceij bae baek youq henz dwngjnaz roxnaeuz cungqgyang gaiqnaz, eiqsei dwg gaeqboux gwn duzdaek duznon raeg bae, haeux ndaej fungsou, max doz mbouj liux; mbangj dieg lij swnh ngoenzciet dingh gvigawj iekdingh ndaw mbanj, doxcomz guh geiqniemh hozdung, geiqniemh gij vunz caeuq gij saeh riuzcienz roengzdaeuj haenx. Youq ranghdieg Buyihcuz Gveicouh Swngj Anhlungz Yen, gij gangjfap gvaq ciet cix caeuq diegwnq mbouj doxdoengz, dwg geiqniemh vunz dangdieg seiz Ciuhcingh youq ngoenz ndwenloeg coloeg mbat doucwngh fanj funghgen dingj apbik ndeu cix gvaq ciet “loeg nyied loeg”, hawj ngoenzciet “loeg nyied loeg” miz le cungj yiyi moq ndeu.
Moix bi ngoenz liggaeuq ndwenloeg coloeg, beixnuengx Buyihcuz cungj aeu youq ndaw mbanj doxcomz angqyangz gvaq ciet, guh dwkcuengq caeqbaiq、doiq fwen daengj gak cungj hozdung daiq miz fungsug bonj minzcuz haenx, ngoenz neix caemh dwg ngoenzndei gyoengqvunz raennaj doxgyau, daegbied dwg aen gihvei ndei gyoengq bouxcoz saimbwk roxnaj doxsug doxlienh ndeu. Daj saedhengz gaijgwz hailangh gvaqdaeuj, gij hozdung neiyungz “loeg nyied loeg” Buyihcuz ndaej fazcanj cienz- yiengz, cawz guh conzdungj dwkcuengq caeqbaiq hozdung、geiqniemh hozdung caeuq vwnzdij hozdung le, lij laigya le hawfwen gak minzcuz caeuq doxgaiq gaicawx daengj neiyungz, gyoengqvunz angq comz youq gizdieg bingzbwd gvangqyub, mbangj dwk lanzgiuz、bengcag、benzbya、beij buetvaiq, mbangj eu fwen ciengq go diuq foux、boq loxlez、boq mbawfaex, ndeiyawj youh nauhyied, yinx baenz cien baenz fanh vunz humx yawj; byaij haeuj gwnzhaw “loeg nyied loeg”, aendan aen daep aen baizlele, gwnz dan baij gak cungj gak yiengh doxgaiq rimmwdmwd, vunz bae vunz dauq, doxcaenx ndaetndi, hemqgai gangjgyaq, nauhyied gyukgyad, heiq ngoenzciet naek- gywggywg, vunzlai sim’angq vuenheij dangqmaz.