□Vangz Beivaz sij Suh Gyahgvai hoiz
□作者 黄佩华 翻译 苏加快
[vah bouxbien]
Vwnzyoz Bouxcuengh dwg bouhfaenh youqgaenj cujbaenz vwnzyoz Cungguek siujsoq minzcuz he, hix dwg bouhfaenh youqgaenj cujbaenz vwnzyoz Guengjsae. Cozgyah Bouxcuengh itcig dwg cozgyah Guengjsae ndawde vunzsoq ceiq lai, hix dwg ceiq miz saedlig sij ndei ceiq ndei ceiq ak haenx. Vangz Beivaz couh dwg ndawde boux ndeu.
Vangz Beivaz, bouxsai, dwg Bouxcuengh, de dwg Gaiq Daihroek Gvangjsih Cozgyah Hezvei fucujsiz、Cunghgoz Cozgyah Hezvei veiyenz、itgaep cozgyah、Bouxcuengh Cozgyah Cuzcinvei veicangj、Gvangjsih Minzcuz Dayoz Yisuz Yozyen dangjveij suhgi, cozgyah. Vangz Beivaz dwg dangdaih cozgyah Bouxcuengh ndawde aeu ndaej cwngzciu ceiq hung boux he. 1981 nienz hainduj fazbyauj cozbinj. Sij miz siujsozciz《Nanzfangh Nijcuz》daengj lai bouh siujsoz cozbinj. Gij Cozbinj de aeundaej haujlai ciengj. Daj Geiz neix hwnj, lienz daeng bien cungbien siujsoz 《Dangh Gvaq Dahhoengz》de sij, Suh Gyahgvai hoiz baenz Sawcuengh haenx, hawj bouxdoeg ngonz doeg.
1
Bah Sangh naenghyung youq gwnz gonj rin henz dah, lwgda cix dinghdingh cim yawj ngauq rinndumj doed ok gyang dah daeuj haenx. Najraemx heiq fwingaungau.
Ngoenznaengz haetromh caeuq banhaemh de cungj naenghyung youq gwnz gonj rin neix, cimyawj ngauq rinndumj maj rim ngawhrin raizred haenx.
Moix baez de naengh youq gwnz gonj rin neix seiz, couh dingqnyi sing raemx bek menhmenh swng hwnj, seizhaenx, aensim de diuq ndaej engq vaiq lo, lwed hix gaenriengz lae vaiq hwnjdaeuj.
Buenq ndwen gaxgonq, Bah Sangh lij caengz raen miz cungj ganjgyoz neix. Daj mizgven fuengmienh miz dunghcih naeuz, aenfai donhlaj gaenq cuengq cab rom raemx, heuh gyoengqde caenhvaiq buen deuz le, de couh gamjdaengz atlig ngoenz beij ngoenz gaenj.
Gizgyae cienz daeuj raq sing yiengj daem haeux ndeu, Bah Sangh yungh cik fwngz reuqrat mad raemxraiz gwnz najbyak bae le ndwn hwnjdaeuj. De ngiengx gyaeuj yawj giz dingjbya haumong hamqdah baihhaenx, baenz geu baenz geu fwj rouxringx lumjbaenz diuz raemxdiuqdat ndingfwg he nei, diuz raemxdiuqdat fanfoed ndingfwg haenx cingq haenqhaenq dwk dawz raemxdoengq ndingq roengz Dahraemxhoengz bae.
Haetnaengz, couh dwg gij cingzgingj neix bik de biek giz dieg neix bae, mbangjseiz lij miz gij sing daem haeux seiz yiengh seiz dingz haenx.
De vid gavaq hwnj dangh roengz raemx bae, ngaem ndang gop gop raemx ndeu mad gwnz naj, song cik din youq ndaw raemx doxlwnz ndau yaep ndeu le byaij hwnj gwnz hamq daeuj. Yungh raemx ndaw Dahhoengz swiq naj aen sibgvenq neix de gaenq genhciz geij bi lo, mwh de sibgvenq yungh cungj fuengsik neix swiq naj swiq din le, de couh caiq mbouj yungh sujbaq gvaq lo. Couhcinj mwh fat raemxrongz, ndaw raemxdoengq sa lai, de caemh dwg baenzneix swiq naj swiq din.
Daj henz dah daengz ranz de donh roen neix, miz benq reih haeuxyangz gvangqlangh ndeu, daih- iek miz sam moux lai. Ranz Bah Sangh dan miz benqreih neix. Seizneix, haeuxyangz caeuq mbangj megmax ndaw reih gaenq maj daengz gyaeujhoq bouxvunz sang. Baez yawjraen gij doenghgo heuloeg neix, aensim Bah Sangh couh engq naekgywggywg.
Ndaw reih miz aen caekhaex mou soemset ndeu, youq ndaw guengh gongq haeuxyangz mboujdingz ngauzdoengh ngadngad. De yawj ndaej ok, haenx dwg duz moumeh ranz de, duzde cingq ciensim dwk mboi gwn gij maenz lamqlw ndaw reih.
Moumeh singjgaeh dwk swenj “uek”sing ndeu, ngiengx gyaeuj hwnjdaeuj da caengz coh de. Mwh moumeh raen ndaw fwngz de hoengqhang seiz, youh ngoem gyaeuj roengzbae mboi maenz. Geij duz moulwg henzndang de hix nyaengqnyet dwk cup gwn geij aen gyaeujcij reuqbeb de. Bah Sangh ceiq dwgcaengz duz moumeh neix lo, dangnienz duz moumeh seng de haenx miuz seiz, itseiz ra mbouj raen moulangz, de couh ndonj haeuj ndaw ndoeng bae geij hwnzngoenz mbouj dauq riengh. Doeklaeng gingqyienz byoeng ndaej rouh lwg mougyauh ndeu, bang lwg mougyauh neix yiengh de gvaiq raixcaix, gyaeuj hung bak gvangq, byaijroen lingz lumj nyaenma nei, baez raen vunz couh buet, roengz caengz ndaej rim ndwen, daengx bang lwg mougyauh couh ca mbouj lai buet haeuj ndoeng bae liux lo. Duz moumeh neix aenvih ga sieng, cij mbouj buet haeuj ndaw ndoeng bae. Danhseih, gij singqcingz caeuq yienghceij yakyawj de daiq dwgcaengz lo. Bah Sangh miz geij baez siengj gaj de, hoeng deng vunz ndaw ranz fanjdoiq.
Giz Bah Sangh youq haenx, cingqcaen daeuj gangj, lij mbouj suenq dwg aen mbanj ndeu, aenvih gizde ngamq miz aen ranz de dog, caencingq baenz aen mbanj liz ranz de ceiq gyawj miz baenz cib lai leix loh. Dangnienz de ngamq capyouq gizneix, gaenq caeuq bang mougyauh bwn nding ndeu doxhaeb dwk buenq dai buenq lix gvaq. Doeklaeng de couh doiq vunz baihrog daeuj gizneix naeuz, gizneix heuhguh rongz mougyauh.
Aen yiengh rongz mougyauh lumj aen roi hung nei, baihnaj dep dah, sam baihhenz ing bya, cienzbouh menciz mbouj gaeuq haj moux dieg.
Bah Sangh riengz ndenreih byaij daengz naj ranz, mehyah geq de, baez dieb baez caij diuzliengz sakfaex, seiz mbouj seiz fat ok gij sing daem soemset daeuj. Raen de dauqma, mehyah couh hemq naeuz:
“Bah Sangh, daeuj bang gou mbat ndeu.”
Bah Sangh mbouj ae mbouj wt, da lez baihde mbat ndeu, hoeng cix mbouj doengh ndang.
“Banjyangh ne?”Bah Sangh ndaw hoz fat ok sing he mehyah de cij dingq ndaej rox haenx.
Mwh de maeuq youq henz dah, Banjyangh gaenq hwnjloh bae ra bouxgvan de Luj Veiz lo. Luj Veiz dwg daeglwg dog Bah Sangh caeuq Hoz Se caenseng.
Hoz Se gik dap vah, laebdaeb baez dieb baez caij diuzliengz sakfaex daem haeux de. Bah Sangh mbouj caiq gangjvah, haeuj ranz bae dauqcawq ra yaep ndeu le riuj song aen biengxmeng okdaeuj. Ngamq byaij daengz laj yiemhranz, couh deng Hoz Se yawjraen lo, Hoz Se dingz din roengzdaeuj, saemxsax bongh gvaqdaeuj rag dawz gen de. Bah Sangh deng bik dwk mbouj miz banhfap, cuengqce biengxmeng rongx naeuz:“Mwngz yaek guh gijmaz?”
Hoz Se baegfofo diem geij gaemz heiq hung cij cuengq fwngz de naeuz:“Mwngz、mwngz cungj buen bae cang gij fangzdai haenx, aeu maz daeuj cang haeux cang raemx? Mwngz siengj dai la? Aiyoz——”
Bah Sangh yunghrengz nyoengx de mbat ndeu, youh gaem hwnj song aen biengxmeng byaij lo. Hoz Se deng nyoengx gvaq baihhenz bae, ndaw bak mboenmbedmbed, ngawzngwd dwk cim coh aenlaeng gozgem de.
(1)
一
巴桑蹲坐在河旁的岩石上,他的视线透过时浓时淡的晨雾,落在河心一块突耸出水面的礁石上边。平静无声的水面抽丝般不断摇出一缕缕蒸气。
每天清晨和傍晚他都蹲踞在这块岩石上,注视河心那块苔垢斑驳的礁石。
他的面部表情木然如塑,凹陷的眼眶里深藏着一对灰暗浑浊的瞳仁,却能够清晰地看到水位线在礁石上的变化。
每当他坐到河边的这块岩石上时,就听到了水面缓缓上升的拍律,这时候他的心房就陡然间加快了鼓动的节奏,血液的流速也加快起来。
半个月前,巴桑是不会有这种感觉的。自从有关方面来了通知说下游的大坝已经下闸蓄水,并要他们尽快搬迁以后,他就感到有一个无形的压力在一天天地挤近自己。
远处传来了一阵舂礁声,他用枯槁的手拭去了额发上的露水,站了起来。他仰望河对岸灰白相间的山顶,一道道滚动着的云流在霞光中如同红色的瀑布,那汹涌澎湃的瀑布正以排山倒海之势将红水倾泻到红河里。
每天早上,他都是被这种意境压迫着离开的,还有时断时续的舂礁声。
他赤脚涉入水中,俯身掬了把水抹到脸上,又将双脚在水中互搅了一阵,然后踏上岸来。他的这种用红河水洗脸洗脚的习惯已经持续多年,在他开始习惯这种洗脸脚的方式以后,他就不再使用脸巾了。尽管汛期的红河水中掺有大量泥沙,他也是始终如一。
在河边与房舍之间,有一片较为开阔的玉米地,约三亩多。这是巴桑一家惟一的耕地。如今的玉米地里已经长满了齐膝高的玉米和少许的高粱。一看见这些葱绿的植物,巴桑的心就倏地增了几分沉重。
地中间,耸立着一只尖削的猪屁股,在玉米秆中不停地扭动。他认出那是自家养的母猪,它正专注地拱刨地里残剩的薯根。
母猪警醒地嗷了一声,昂起头来,傲视着他。当它看见他赤手空拳时,又低下头去刨。它身边的几只猪崽则忙碌地吮吸它肚皮下那些瘪长的奶头。他对这头母猪历来没有好感,当年它的生母发情,一时找不到情郎,就钻进林子里,几天几夜不归窝。后来竟生了一窝野猪崽,小野种形态怪异,头大嘴阔,灵巧如狸,见人就跑,还不满月,就差不多全逃上山去了。因为脚伤,这头母猪才没有跑到森林去。可是,它那些恶劣的习性和丑陋的模样很使他憎恶。有几次他想杀了它,却遭到了家人的反对。
巴桑所处的地方,确切地说还不能算是一个村子,因为这里只住着他们一家,离最近的村庄有十多里路。当年他在这里住下来之初,曾经和一群红毛野猪斗得你死我活。后来他就对外边来的人说这里叫野猪窝。
野猪窝的地形像只巨大的木梳,前面傍河,三面靠山,全部面积不足五亩地。
巴桑沿着地边走到屋前,他年迈的妻子在一跳一跳地踏踩木碓的横梁,不时发出尖厉的撞击声。见他回来,妻子就喊:
“巴桑,来帮我一下。”
他漠然地朝那边瞥了一眼,却不动身。
“板央呢?”他嗓子里发出一声只有她才听懂的叫声。
就在他蹲在河边的时候,板央已经上路,找丈夫鲁维去了。鲁维是他和合社惟一的儿子。
合社懒得答腔,继续一跳一跳地舂礁。巴桑不再言语,进屋倒腾一会,拎出两只瓷坛。刚走到檐下,就被合社看见,她弃开脚下的活,蹒跚着奔过来,气急败坏地拽住他的手。他被迫搁下坛子,吼道:“干什么?”
她大口喘一会儿气,才放开手说:“你、你都搬去装了那、那些死鬼,拿什么装米装水?你不想活了?噢哟——”
他用劲搡了她一下,又拎起坛子走了。她被推到一边,嘴里嘟喃着,木讷地盯着他佝偻的背影。(一)