□  Sunh Dauyungz

□ 孙道荣

Banci hai haeuj ndaw bya, lohbya gumzgumz gamxgamx, daenh dwk vunz dungxsaej cungj boekbit lo. Gwnz ci ngamq miz cib geij boux vunz, gyoengqvunz naengh baihlaeng haenx, aenvih ci daenh lai, cungj doenq hwnj baihnaj bae naengh.

De cix dauq doenq daengz baiz ceiq doeklaeng bae, haj aen diegnaengh lienz hwnjdaeuj, cingq ngamj iet ga ninz ndaej. De daiq siengj ninz lo. Mboengqneix, mbouj miz hong guh, dahyoux doxndei geij bi haenx hix doxbiek lo, de gig doeknaiq, laebdaeb cib geij ngoenz cungj gwn mbouj roengz ninz mbouj ndaek, de nyinhnaeuz swhgeij byaij daengz lohgungz lo, lix youq gwnz biengz neix mbouj youqgaenj saek di. Baezneix dwg siengj dauqma yawjyawj bohmeh, bohmeh laux lo, song boux laux ciengx de hawj de doegsaw daengz dayoz bizyez gig mbouj yungzheih. De gietdingh swhgeij yaek dai gaxgonq caiq yawj bohmeh hojlienz haenx baez ndeu.

Banci daenh dwk hai baenaj, gyoengqvunz gwnz ci cungj baiqlaeujninz. De hix ninz dwk moengzmoengz loengzloengz.

Sawqmwh, banci gig haenq dwk bungqsaeg mbat he le, sawqmwh dingz roengzdaeuj.

Gyoengqvunz gwnz ci cungj ndiu lo, miz vunz aen’gyaeuj bungq daengz diegnaengh baihnaj, miz vunz deng bohliz soiq aencueng deng saenq soiq haenx gvet sieng, miz vunz deng bau ok diegnaengh, de ninz youq baihlaeng hix deng danh hwnj youh doek roengzdaeuj——gyaqci oksaeh lo!

Ndaw ci sikhaek youh daej youh hemq. Luenhyauyau yaep he lo, daihgya gou yawj mwngz mwngz yawj gou, yienznaeuz daihgya lailai noixnoix cungj deng bungq sieng, hoeng yawj daeuj cungj mbouj youqgaenj geijlai. Daihgya loq soeng gaemz heiq he, iet gyaeuj ok rog cueng bae, yawjyawj dauqdaej fatseng gijmaz saeh. Gyoengqde baez yawj, bouxboux cungj doeksaet ok ndang hanhheu he：Gyaqci gyaeujci hai ok loh bae venj youq gwnz loh, bibi buengqbuengq, gyaeujci iet okbae haenx baihlaj dwg luegbya gig laeg! Daihgya seizneix cij fatyienh, gyaeujci caeuq riengci mbouj bingz! Gyaeujci nyeng coh laj, riengci ndiengq hwnj.

Gyoengqvunz ndaw ci lau dwk youh daej hemq hwnjdaeuj, mwh gyoengqvunz luenhyauyau, gyaqci engqgya bibuengq, seizseiz cungj aiq doek roengz luegbya bae.

De yawjyawj henz ndang, baiz ceiq doeklaeng cij miz de boux dog. Aencueng hai dwk, de yaengyaeng doenq daengz henz cueng, yawjyawj baihrog. Lij ndei, lij miz buenq aen ndang ci youq gwnz loh, cijaeu daj conghcueng diuq okbae, de couh ndaej gouq lo, ancienz lo.

De ndwn hwnjdaeuj, iet gyaeuj yaek diuq okbae, hoeng, aenvih de doengh, gyaqci bibuengq mbat he. De sawqmwh roxnyinh daengz, danghnaeuz de diuq okbae, daengx gyaqci aiq aenvih riengci mbaeu gyaeujci naek cix fan roengz luegbya bae. Gij vunz youq gyaeujci haenx hemq naeuz: Mwngz mbouj ndaej diuq, mboujmiz dou couh satsoq lo!

Dwg bw, de mbouj ndaej cij goq swhgeij, yienghneix ndaej sawj daihgya vutmingh bw. Hoeng danghnaeuz mbouj sikhaek diuq okbae, gyaqci seizseiz cungj aiq doek roengz luegbya bae, yienghneix swhgeij couh yaek caeuq daihgya caez vutmingh lo. De mbouj lau dai, de baez neix ma ranz, couh gaenq guh ndei dajsuenq bae dai, cij dwg mbouj liuh daengz dwg yienghneix dai.

De diem gaemz heiq hung he.!

De dingh roengzdaeuj duenqdingh gij cingz- gvang dangqnaj. Mwh doeg cunghyoz, vuzlij cingzcik de gig ndei, de rox, gij cingzgvang seizneix, gyaeujci caeuq riengci naekmbaeu miz di bienq, cungj aiq sawj gyaqci gyaeuj rieng mbouj doxdaengh, sawj gyaqci doek roengz luegbya bae vunz dai ci vaih. Gyoengqvunz cungj dwg youq gyaeujci, riengci cijmiz de boux dog, de dwg bouxvunz ceiq youqgaenj sawj gyaqci ndaej venj youq gwnz loh mbouj deng doek roengzbae. De seiq vunz neix, mbouj baenzneix youqgaenj gvaq!

Seizneix, cijmiz cungj banhfap gag gouq he dwg, de baujciz mbouj doengh, veizciz cungj doxdaengh neix, sawj gyoengqvunz youq gyaeujci menhmenh doenq coh riengci, caiq daj conghcueng deuz ok giz yungyiemj neix.

De doiq daihgya naeuz, gou mbouj doengh, sou baez boux baez boux doenq gvaqdaeuj. Ciengeiz gaej caenx gvaqdaeuj, gaej vueng, baez boux baez boux gvaqdaeuj!

Youq de cijveih baihlaj, boux vunz liz de ceiq gyawj haenx, baez di baez di doenq gvaq riengci daeuj. Gyaqci yaengyaeng bibuengq di ndeu, baez bibuengq, daihgya cungj simgaek raixcaix.

Boux daih’it ndaej ancienz doenq daengz henz ndang de, daj conghcueng diuq okbae. Youh miz boux vunz he doenq gvaqdaeuj lo. Cib geij boux vunz ndaw ci cungj ndaej gouq lo. Boux swhgih deng sieng haenx hix daj gyaeujci ruenz gvaqdaeuj.

De ceiq doeklaeng diuq ok ci bae. Gyaqci bibuengq mbat he, mbouj doek roengzbae.

Gyoengqvunz dungxmbaeuq ndang saenz haenx cungj ancienz ndaej gouq lo. Yawj gyaqci bibuengq yaek doek roengz luegbya bae haenx, daihgya sim cungj soeng roengzdaeuj lo. Caj daihgya sim dingh roengzdaeuj, cij siengj hwnj bouxcoz naengh baiz doeklaeng haenx. Danghnaeuz de mbouj simdingh mbeilaux, doeklaeng dwg baenzlawz yiengh, siengj cungj mbouj gamj siengj ha. Daihgya dauqcawq ra de, yaek docih de, cix ra mbouj raen de.

De gaenq laeglemx byaij lo. Ranz de couh youq ndaw bya liz gizneix cijmiz geij goengleix haenx, mwh hwnj cunghyoz, vihliux mbaet cienz ci, de ciengzciengz boux dog daj diuz lohbya neix byaij bae ma. Cib geij bi gonq, hix dwg daj diuz lohbya neix, de byaij ok ndaw bya, de dwg boux daihagseng daih’it ndaw mbanj, mbouj rox miz geijlai vunz vih de roxnyinh miznaj gvaq ha. Hoeng seizneix guh gijmaz cungj mbouj swnh cungj guh mbouj baenz, caeuq gaxgonq doxbeij, saetnaj lai lo. Hoeng de dauqdaej hix rox lo: Moix boux vunz youq gwnz biengz neix cungj gig youqgaenj, couhcinj dwg naed namhfaenx he.

Ndithaemh ciuq ndoengfaex ndaw bya. De van haeuj diuz lohsaeq he, yienghneix ndaej caeux di ma daengz ranz. Gyoengq roeg baenz bang baenz gyoengq haeuj rongz haenx mbin gvaq gwnz gyaeuj. De yaek daj gizneix, dauq hainduj seiqvunz de.

汽车进入了山区，山路崎岖不平，颠得人五脏六腑都翻腾出来。车上只有十几个乘客，坐在后几排的乘客，因为颠得吃不消，都挪到了前排。

他却主动移到了最后一排，五个座位连在一起，正好可以躺下。他太需要休息了。这段日子，工作丢了，谈了好几年的女朋友也吹了，整个人完全处在心灰意懒中，连续十几天吃不下睡不着，他觉得自己走到了人生的绝境，自己是那么渺小，存不存在都不重要。此行，他想回老家看看父母，年迈的双亲培养出他这个大学生很不容易。他决定在了断自己之前，再看一眼可怜的双亲。

汽车颠簸着前进，乘客都昏昏欲睡。他也恍恍惚惚进入梦乡。

突然，在一阵剧烈的撞击后，汽车猛地停了下来。

所有的乘客，都被惊醒了，有人头撞在了前排椅子扶手上，有人被震碎的窗玻璃割伤，有人被抛出了座位，躺在后排的他，也被高高地弹起，又重重地摔了下来——出车祸了！

车厢里，立即爆发出一片惊叫声、哭喊声。一片混乱之后，大家你看看我，我看看你，虽然都有不同程度的撞伤，但看来都无大碍。大家稍稍松了口气，探头窗外，看看到底发生了什么事情。这一看，让他们惊出一身冷汗：车子悬在路边的半空中，晃晃悠悠，而下面，是一个峡谷！大家这才发现，车头车尾不在一个水平面！车头向下，尾巴翘起。

车内再次爆发出绝望的哭喊声，混乱之中，倾斜的汽车剧烈地摇晃，随时都可能坠落。

他看看身边，最后一排只有他一个人。窗户开着，他轻轻移到窗前，看看外面。还好，还有近半个车身挂在路牙上，只要从窗户跳出去，他就获救了，安全了。

他站起来，探身准备往外跳，可是，因为他的移动，车厢猛烈地颤动了一下。他突然意识到，如果自己跳下去，整个汽车可能因为重心失衡而坠落。前面的乘客发出惊呼：你不能跳，不然我们可就都完了！

是的，他不能只顾自己跳出去，那将置一车人于死地。可是，如果不马上跳出去，汽车可能随时坠落，那自己将与大家同归于尽。他不怕死，他这次回乡，就已经做好了死的打算，只是没想到会是这种死法。

他深深地吸了口气。

他冷静地判断了一下形势。中学时，他的物理成绩就很好，他知道，在现在这种情况下，车头和车尾重量的稍稍改变，都可能使平衡打破，而致车毁人亡。其他乘客都在汽车的前半部分，车尾只有他一人，他是这个平衡系统中，最重要的一环。他这一生，从来也没有这么重要过！

现在，唯一可行的自救办法是，他保持不动，维持这个平衡，让前面的乘客，慢慢往后移，再从窗户逃出险境。

他对大家说，我不动，你们一个一个从前面挪过来。千万不能挤，不要慌张，一个一个来！

在他的指挥下，离他最近的一位乘客，一点一点，向车尾爬过来。汽车轻轻摇晃着，每一次抖动，都揪着大家的心。

第一位乘客，成功地移到他身边，从窗户跳了出去。又一位乘客，爬了过来。十几位乘客都获救了。受伤的司机，也从驾驶室爬了出来。

他最后一个从窗户跳了出来。汽车晃了晃，没有坠落。

惊魂未定的乘客们，都安全获救了。看着摇摇欲坠的客车，大家的脸上，流露出劫后余生的欣慰。等大家定下神来，才想起坐在最后一排的那个小伙子。如果没有他的沉着和勇敢，不敢想象，会是怎样不堪的后果。大家四处找他，要向他表达谢意，却没有找到。

他已经悄悄走了。他的家就在离此地只有几公里的山坳里，上中学时，为了省路费，他就常常一个人从这条山路步行回家。十年前，也是从这条山路，他走出了大山，他是他们山寨里出的第一个大学生，他曾经令多少人为之自豪啊。而眼前的挫败，相比以前，是多么微不足道。而他也终于明白：每个人在这个世界上都很重要，即使是一粒微尘。

落日的余晖洒满山林。他拐进一条小路，这样可以早一点到家。归巢的鸟儿们，成群结队，从头顶掠过。他要从这里，重新开始自己的生活。