歌如潮人如海的壮族传统节日“三月三”
□Dangz Siuhyen ingj Sinhyungz hoiz
Ndwensam va hoengznding, hawfwen sing haprwenz, gyoengq beixnuengx Bouxcuengh, doxcomz gvaq ngoenzciet. Moix bi liggaeuq ndwensam cosam, dwg ngoenzciet conzdungj hoenghhwd Bouxcuengh raeuz. Ngoenzneix, gyoengq beix- nuengx Bouxcuengh ranzranz naengj haeuxnaengj haj saek, dumq gyaeq- gaeq hoengz, cangndang gyaeuget angqyangz gvaq ciet: Gwnzhaw vunz caenx ndaetfwd, sing fwen hap byonghmbwn, yienjheiq guh doxdax, nauhyied raixcaix; song henz gai baijdan deihdaendaen, gaicawx hoenghhwdhwd.
Youq dieg Bouxcuengh, hawfwen ndwensam lai youh hoengh, couh aeu hawfwen Vujmingz Yen daeuj gangj, ciuhgeq couh miz, goek laeg rag raez. Daj 1985 nienz hainduj, aen yienh neix couh lienzdaemh banh le 18 gaiq “sam nyied sam” cietfwen Bouxcuengh, 2003 nienz dawz “cietfwen” gaij guh “hawfwen”, 2011 nienz cingqsik dawz ngoenzciet dingh guh “Mbanjcuengh Cungguek·Hawfwen ‘Sam Nyied Sam’ Vujmingz Nem Ciet Lijyouz Vwnzva Loegvet”, hawfwen banh ndaej bi beij bi hoengh, hawj vunz siengjmuengh, yinx vunz bae ngonz. Aen ciet bineix youq 4 nyied 11-15 hauh hoengh banh, yinx baenz ngeih samcib fanh vunz bae yawjngonz, nauhyied hoenghhwd dangqmaz. Ngoenz 11 hauh youq Lozboh Cin Vwnzva Gvangjcangz、Miuhlozboh banh le aen hozdung caeqbaiq goengcoj Loegvet, miz siengqsaenz vuengzcoj Loegvet cunzyouz、caemhcaeq goengcoj Loetvet、haeuj miuh siuyieng、gwn ngaizdoxgo、foux- bouxsae comzyienj、vwnzyi lajmbanj comzyienj daengj hozdung, mauhgvaq 10 fanh vunz bae camgya. Ngoenz 12 hauh hawfwen gaihmu le, daih baijyienj、daih cunzyouz、daih doxdax hamz miz 20 hangh cawjdaez hozdung haenx couh yienjok le ciengz heiq “vwnzva Bouxcuengh” ndeiyawj ndeu, cien vunz diuq fouxsaux、doxdax eu fwen doiq fwen、ciengj bauqva、dwkdomq、gaeq doxdoj roeg doxdot doxdax、vaiz doxdaemj doxdax、cwxcaih youz lajmbanj daengj vwnzdij hozdung daj fungcingz、fungsug、gijgwn haekfeih daengj fuengmienh baijok fungcingz fungsug Bouxcuengh, hawj vunz caenhcingz bae yiengjsouh, langhsim bae angqyangz. Aenhoih ciu canghhek siugai doxgaiq、aenhaw gai duj dwz canjbinj dangdieg daengj ginghmou hozdung, hawj Vujmingz Yen saedyienh le vwnzva caeuq ginghmou cungj ndaejhingz.
Singzmbanj fwen haprwenz, beixnuengx caez daeuj caeuq; fwen lienz cingz gyoengqraeuz, doqgyaeuj lwnh yienzfaenh. “Sam nyied sam” bibi hoengh, saedceij beixnuengx Bouxcuengh raeuz caemh bi beij bi angqyangz vuenyungz.