Doiq Lungzciz rieg buh, gou siengj cungj siengj mbouj daengz gvaq. Naj doiq Lungzciz damzdingz rieg buh cungj gamjsouh haenx, lumj baiq saenz nei mbouj miz saekdi cabniemh. Rumz daj rog cueng ci daeuj, dawz byoemgyaeuj gou ci coh baihlaeng, aenndang gou ingj haeuj Nazmbaeklae Lungzciz giz gyae haenx bae, ingj haeuj dieg gyaeundei seiqdaih saenqdoengh seiqgyaiq haenx.
Neix dwg gyanghaet Nazmbaeklae Lungzciz Ginhgwngh ndaw Gvangjsih Lungzswng Gak Cuz Swciyen, simcingz gou ndei raixcaix, angq dangqmaz. Nazmbaeklae caengz daeb caengz, humx gij ranz gij laeuz lumj ndaw fangzhwnz neix humx dwk gou. Gou maqmuengh baenz boux vunz ciengzseiz youq gizneix youq, couhcinj ciuh wnq doekseng youq gizneix hix ndaej.
Gij gyaeundei gizneix, aeu hoenz vunz bw. Haujlai siengq mizmingz gyoengq sezyingjgyah ingj haenx cungj dwg youq gizneix ingj. Seizcin raemx rim naz, seizhah gomiuz hom, seizcou haeux henjgim, seizdoeng naehau hoemq. Moix aen geiqciet cungj mbouj doengz, youh cungj gig lwenqda gyaeundei. Lungzciz giz yied sang gingjsaek couh yied gyaeundei、sekda. Yaep ndeu cienzbouh dwg fwj, yaep ndeu cienzbouh dwg mok, yaep ndeu lumj dahsau launyaenq nei loh di naj okdaeuj, yaep ndeu youh loh daengx aen naj ronghsagsag okdaeuj.
Fwj daeuj, Nazmbaeklae Lungzciz benq langhlup ndeu, hoengqvangvang mokmumu, yawj mbouj raen bya mbouj raen naz; fwj bae, gij yiengh Nazmbaeklae Lungzciz cienzbouh yienh okdaeuj, sangdaemq hwnjroengz, caengz daeb caengz. Fwj daeuj fwj bae yaepyet haenx, gingjsaek Naz- mbaeklae Lungzciz bienq bae bienq dauq, bienq gij yiengh haenx mwngz cungj siengj mbouj daengz, gig sawj vunz siengjmuengh. Ndit vaiqhaemh ciuq youq ndaw raemxnaz ronghyubyab, sawj nazmbaeklae engq dingh engq caem lo. Gyae yawj gyawj yawj, doengh gijneix cungj dwg daj ciuhlaux couh itcig miz lo. Dang mwngz youq gizneix youq, couh caiq mbouj siengj liz bae.
Gou baez daih’it riengz diuz lohbenjrin byaij haeuj Nanzmbaeklae Lungzciz Ginhgwngh Gvangj- sih Lungzswng, cingq dwg aen vaiqhaemh yienghneix. Hoengheiq singjsien, nazmbaeklae hwnjhwnj roengzroengz, laeuzfaex gig genjdanh miz di nienzdaih lo, gijmaz cungj dwg baenzneix swhyienz doxhuz. Byaij haeuj gizneix, couh lumj byaij haeuj lizsij Hungzyauz gyaeraez bae. Aenda gou riengz Nazmbaeklae Lungzci iet bae giz gyae, cigdaengz baihlaeng aengoj Nazmbaeklae Lungzciz cienzgangj haenx. Riengzdwk diuz lohbenjrin ngut bae ngut dauq、hwnj bo roengz bo, gou gig cingcuj yawj daengz mwh Mingzcauz, boux vunz daiq aen buloz he daeuj gizneix haifwz haenx. Cij dwg gou mbouj ndaej engqgya cinj duenqdingh, mbaek naz lawz dwg youq aen sigij lawz bouxlawz hai okdaeuj.
Gou caeuq Haijdauh、Vwnzyi song boux caez haeuj aenlaeuz gaeuq vunz Hungzyauz seiqdaih youq haenx bae youq, aen laeuz neix deng mbaek daeb mbaek nazmbaeklae humx dwk, ndaw laeuz gij faex guh laeuz haenx fat ok gij heiqfaex gig hom gig ndei nyouq. Daej laeuz dwg lohbenjrin ngutngut ngeujngeuj. Hwnj bya roengz bya, ndonj gvaq ndoengfaex heux gvaq ranz mbanj, gak cungj max doz huq、lwgnyez bouxlaux langh vaiz、dahsau bae haw、boux guhhong gwed gvak bae guh hong, cungj daj gizneix byaij gvaq.
Gou fatyienh yienznaeuz ndaw rug cawz cuengq congz caeuq aen daiz ndeu le caiq mbouj cuengq gijwnq, hoeng ndaw ranz rox ciq gij gingjsaek baihrog. Daj ndaw conghcueng yawj okbae, aen conghcueng he gag miz aen conghcueng de gyaeundei. Gou caeux couh deng nazmbaeklae Lungzciz ciuyinx haenx, mwh ngamq haeuj ndaw rug bae daih’it seizgan couh ciengj ciemq aen congz naj doiq Lungzciz he. Hai cueng roxnaeuz mbouj hai cueng, gij gingjsaek rog cueng lumj hot sei lumj fuk veh nei cungj lumj rumz seizcin ci haeujdaeuj. Ngamq youq ndaw rug naengh dingh, couh raen duzmax youh hung youh ndeiyawj haenx, doz aenbingz yezvagi youh naek youh yienhdaih he, ndaw bak boq heiq yiengjfufu daj laj conghcueng menhmenh byaij gvaq. Gou naengh youq gwnz congz yawj de menhmenh byaij gyawj le youh menhmenh byaij bae gyae, sawqmwh couh miz cungj roxnyinh fwzfwd siliengz he.
Aenvih siengj engq lai bae liujgaij Nazmbaeklae Lungzciz Ginhgwngh, dou yietnaiq yaep ndeu le couh roengz laeuz, youq laj yiemhranz deu miz gak cungj va haenx ra ndaej giz dieg ndei yawj nazmbaeklae gangjgoj he naengh roengzdaeuj. Daengq caeuq daiz cungj dwg nyuenz faex nyuenz saek guh baenz, lwgmanh nding venj youq laj yiemhranz, ndeiyawj raixcaix. Dou couh youq giz dieg gyaeundei neix caeuq cawjranz gwn caz gangjgoj, caj gwn haeuxcaeuz.
Cawjranz gig maenhgangj, baez gangj hwnj Nazmbaeklae Lungzciz Ginhgwngh gyoengqde, couh lumj bungz daengz boux caencingq rox de he. De lwnh dou, dwg boux sezyingjgyah Lij Yasiz sienseng vunz Gveilinz gaenq dai haenx ceiq gonq dawz Nazmbaeklae Lungzciz Ginhgwngh gaisau gawj hawj baihrog rox. Rox dou geij boux dwg cozgyah, de youh miz cingz dwk naeuz, Nazmbaeklae Lungzciz Ginhgwngh yienznaeuz gaenq doeng loh、doeng dienh、doeng raemx lo, hix beij gaxgonq bae ndaw yangh dan bae couh yungh caet aen lai cungdaeuz haenx fuengbienh lai lo, hoeng vanzlij aeu bangcoh bang senhconz cij ndaej.
Sou doenghbaez bae ndaw yangh baez ndeu yungh baenz lai seizgan, danghnaeuz bungz daengz mwh senglwg nanzseng gag seng mbouj ndaej roxnaeuz miz vunz sawqmwh baenz bingh naek baenzlawz guh? Gou capbak cam. Yawj mingh swhgeij lo. Seizneix ne? Gou youh cam. Seizneix mehciepseng ca mbouj geijlai cungj mbouj miz vunz heuh de ciepseng lo, mehsenglwg cungj rox bae yihyen ndaw yangh seng lwg lo. Sevei mboujduenh cinbu、mboujduenh fazcanj, dou vunz Hungzyauz saedceij hix yied daeuj yied ndei, yied daeuj yied fuengbienh lo. Boux cawjranz dang lauxsae haenx angq dwk naeuz.
Banhaemh Ginhgwngh, couh youq cawjranz angqvauvau gangj dwk caeuq bouxyouz baenz bang baenz doiq laebdaeb daeuj haenx daeujdaengz lo.
(caengz sat)
□ Liux Menjfung
□ 刘美凤
面对龙脊更衣,在我是完全意想不到的。面朝龙脊坦然更衣的那种感觉,如同朝圣。风从窗外吹来,我的头发飘向脑后,我的体态映进远处的龙脊梯田,映进地老天荒那震慑世界的美丽。
这是广西龙胜各族自治县金坑龙脊梯田的早晨,我的心情美丽而又浪漫得一塌糊涂。层层叠叠的梯田,包围着梦一样的楼舍包围着我。我渴望成为这里的永久居民,哪怕来世在这里落生。
这里的美丽,慑人魂魄。许多摄影家的名作,都在这里诞生。春天水盈田畴,夏日田野清芬,秋来金稻飘香,冬天白雪覆盖。每个季节都是异常的鲜明,异常的炫目。而且愈往龙脊的高处去景色愈是美丽、壮观。一会是云的海,一会是雾的天,一会犹抱琵琶半遮面,一会露出灿烂的容颜。
云来,龙脊梯田一片苍茫,虚无飘渺,难以窥视;云去,龙脊梯田面容毕现,起伏不已,层层叠叠。云来云去颤动交替的瞬间,龙脊梯田的景物幻化莫测,令人神往。落日的余辉,在水盈的田畴闪亮,增添了梯田的宁静,至福致远。远看近看,她们的古老都毋庸置疑。而当你一经在此住下,就再也不想离开。
我第一次沿着古老的青石板路走进广西龙胜金坑龙脊梯田,正是这样一个落日余辉的傍晚。空气清澄、透明,梯田起伏,木楼古朴,一切都是那样的和谐,那样的自然。走进这里,就好像走进遥远的红瑶历史。我的视线随着金坑龙脊梯田无限延伸,直至梯田背后的故事传说。沿着弯来弯去、上坡下坡的青石板路,我可以十分清晰地看到明朝,那个带着一个部落来此拓荒的人。只是我不能更加准确地判断,哪一层梯田在哪一个世纪谁的手上诞生。
我和海涛、文艺两位一同入住在红瑶人家世代居住的、层层梯田环绕着的、梦一样的原木木楼里,楼里弥散着木头好闻的清香味道。楼下是不规则的、弯弯曲曲的青石板路 。上山下山,穿林越寨,驮物的各色马匹、放牧的童叟、赶墟的姑娘、荷锄的农夫,皆由此而过。
我们发现房间里除床和一张桌子外虽然未置它物,但是善于借景。透过窗户望出去,一扇窗有一扇窗的美丽。早就被金坑龙脊梯田俘虏的我,在进入房间的第一时刻便迅速抢战了面对龙脊的床位。推窗或不推窗,窗外的诗情画意都如春风扑面而来。刚在房间坐定,就见一匹古老而又漂亮的高头大马,驮着笨重而又现代的液化气钢瓶,嘴里喷着粗气,打着响鼻从窗下缓缓而过。我坐在床上看它渐行渐近尔后又渐行渐远,忽然有古道西风瘦马的感觉。
缘于对金坑龙脊梯田更深层次了解的渴望,我们稍作梳洗走下木楼,在布满雕花的屋檐下寻得一个观景聊天的好座位坐下。桌子与凳子都是原木色泽,带着红瑶人家由来已久的风格。挂在屋檐下的红辣椒,使人诗情画意无限。我们就在这无限的诗情画意中与屋主喝茶聊天,等候晚膳。
屋主很健谈,一说起他们的金坑龙脊梯田,就像碰到了知音。她告诉我们,是桂林已故摄影家李亚石先生最先把金坑龙脊梯田推介给外面的世界。知道我们几个是作家,她又深情地说,金坑龙脊梯田虽然已经路通、电通、水通了,也比过去去一趟乡里单程都要走七个多小时的时候方便多了,但是仍然需要帮助,需要宣传。
你们过去跑一趟乡里需要那么长的时间,假如碰上产妇难产或者有人突发急病呢?我插了一句。看自己的命吧。现在呢?我又问。现在的接生婆差不多都已失业,产妇都知道去乡医院生孩子。社会在进步,在发展,我们红瑶人的生活也就越来越好,越来越方便了。当教师的屋主高兴地感慨。
金坑的夜晚,就在屋主高兴地感慨与三三两两的旅行者或寻梦者的陆续到来时到来。(待续未完)