《壮族传统对唱恋歌》是一部世代传承的壮族男女青年对唱情歌,流行于广西武鸣县一带,民间有古壮字手抄本。全歌分为10章,共有515首五言四句歌,合计2060句。唱述内容包括男女青年恋爱的全过程:从相问、相约、相逢、相逗、相赞、相随、相爱、相牵、辞别到相嘱。歌词是壮族语言的精华,通俗易懂,言简意赅,情真意切,妙趣横生,生动展现了壮族语言的艺术魅力,句句扣人心弦。尤其是比喻的运用,生动形象,栩栩如生,感人肺腑。同时,歌词真实展现了壮乡的风土人情和自然景物,带有浓郁的壮乡韵味。整部歌中的每一首五言四句歌,基本都是按照脚腰、脚脚、脚腰的押韵规律来编,符合壮族民歌独特的押韵形式,韵点密集,连环相扣,朗朗上口,易唱易记,便于口头传承。
It、 Doxcam
Sai:Ngoenzneix mbwn ronghgvengq,
Seiqlengq gig cingsangj;
Ok rog bae youzlangh,
Sim vuen angq dangqmaz.
男:今日天晴朗, 四处都清爽;
外出去玩耍, 心无比欢畅。
Dangqnaj daeuj boux vunz,
Doxfungz cix baez cam;
Gaenq byaij ndaej doxnyangz,
Sawq cazdamq mbat ndeu.
前面来个人, 相逢就一问;
已经能相遇, 试向她探询。
Daeuj roeb nuengx byaij loh,
Gou mbouj rox cix caz;
Cam mwngz coenz ndeu ga,
Bae youzyaz gizlawz?
遇妹路上赶, 不知才试探;
就问你一句, 到哪去游玩?
Mbwk:Gou dangq roeg laj rongz,
Beix dongx caemh wngdang;
Swnh couh hong hoengqhanz,
Bae yaep mbanj yaep haw.
女:我似鸟笼藏, 招呼也应当;
趁农闲时节, 巡村赶圩场。
Sai: Caen dingjlingz dahraix,
Byaij okdaeuj youzyaz;
Mboujliuh raeb mwngz ga,
Raen naj baenzlai ndei.
男:实在是巧遇, 走出游玩去;
不料碰上妹, 相貌好靓丽。
Mbwk:Bae yaep haw yaep mbanj,
Youh caiq yangz mwngz beix;
Gag sijsaeq baez ngeix,
Miz fukheiq baenzyung.
女:走寨且赶圩, 又逢大哥你;
自仔细一想, 有太多福气。
Sai: Daenj buhvaq habndang,
Vunz cam cungj mbouj gaeuj;
Veq naj caiq goemz gyaeuj,
Lumj gou daekcoih de.
男:衣合身潇洒, 人问都不答;
转脸又低头, 似我得罪她。
Mbwk:Beix buh cix raizva,
Caiq daenj vaq seicouz;
Daenj haiznaeng ndaeng-
ngaeu,
Bae youz gizlawz dauq
女:哥穿花衣服,再着丝绸裤;
配弯头皮鞋,游玩到何处?
Sai:Gag ngeix caen dingjlingz,
Lumj caemh mingh caemh seiz;
Dingq coenz vah mwngz neix,
Ndaej geizheih baenzlai.
男:自思似天定, 如同时共命;
听你这句话, 觉得好奇惊。
Mbwk:Beix daj mwnq lawz ma,
Daj nga lawz gvaqdaeuj;
Baekging rox Guengjcou,
Daengz maeuq neix gangjriu.
女:哥来自何寨, 从哪里过来;
北京或广州, 到此笑颜开。
Sai:Daj hawlamh gvaqma,
Daj goxbya okdaeuj;
Faenh mwngz ni baengzyoux,
Cix youq maeuqlawz de?
男:自绑圩返屋, 从山坳走出;
你呢好朋友, 在何地居住?
Mbwk:Faenh nuengx youq Hawek, Caeuq beix doxdep mbanj;
Bae cunzyouz Hawlamh,
Lij doxnyangz buenq roen.
女:我在轭圩住, 哥村邻近处;
去绑圩巡游, 曾相遇半路。
Sai: Fwngzswix gaem liengjva,
Mbiengjgvaz aemq aendaeh;
Yietbaeg gonq ha daez,
Byaij roen gyae dwgrengz.
男: 左手花伞开, 右边挎个袋;
歇息吧伙伴, 赶路会累坏。
Mbwk:Byaij song sam bouq roen,
Buenq ngoenz cij daengz neix;
Simsaeh mwngz daegbeix,
Youh ndaej ndei baenzlai!
女:走两三塘路, 半天才赶到;
大哥你心情, 怎能这么好!
注:bouq即“塘”,十里为一塘
Sai: Gag boux youq gag mbanj,
Caemh hojnanz doxraen;
Bya gak duz gag vaengz,
Nanz guhcaemz gangjriu.
男:人各在一村, 难以见到人;
鱼各在一潭, 难同乐相跟。
Mbwk:Suenq ngoenzneix dingjlingz,
Ndek rin dawz cijguenq;
Mingh ok gap beixnuengx,
Mbouj doxduenq cungj nyangz.
女:今天运气对, 扔石中罐嘴;
命定交朋友, 不约也相会。
(caengz sat)